Nhân chuyến thăm chính thức của Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ Guy Parmelin đến Việt Nam, phóng viên TTXVN tại Geneva đã có cuộc phỏng vấn Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tại Liên bang Thụy Sĩ Châu Mai Anh về ý nghĩa của sự kiện và triển vọng quan hệ hợp tác giữa hai nước. Dưới đây là nội dung cuộc phỏng vấn:
-Thưa Đại sứ, chuyến thăm của Tổng thống Guy Parmelin đến Việt Nam diễn ra đúng dịp kỷ niệm 55 năm quan hệ ngoại giao và trong bối cảnh hai nước vừa nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện. Theo Đại sứ, chuyến thăm này có thể tạo ra những đột phá cụ thể nào để đưa quan hệ Việt Nam-Thụy Sĩ trở thành quan hệ đối tác sâu sắc hơn?
Đại sứ Châu Mai Anh: Chuyến thăm của Tổng thống Guy Parmelin đến Việt Nam lần này diễn ra vào một thời điểm rất có ý nghĩa. Năm 2026 đánh dấu 55 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Thụy Sĩ, đồng thời hai nước đang triển khai khuôn khổ Đối tác toàn diện được thiết lập vào tháng 1/2025. Đó là nền tảng để hai nước bước sang một giai đoạn hợp tác mới, sâu sắc hơn về chính trị, thực chất hơn về kinh tế và rộng mở hơn về hợp tác cho tương lai.
Điều đáng kỳ vọng nhất ở chuyến thăm lần này là việc thúc đẩy những tiềm năng hợp tác sẵn có thành kết quả cụ thể. Việc 4 nước Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu (EFTA - gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein) dự kiến ký Hiệp định Thương mại tự do (FTA) Việt Nam-EFTA tại Hà Nội là một dấu mốc quan trọng, tạo bước đột phá mới cho quan hệ kinh tế giữa hai nước. FTA sẽ tạo thuận lợi hơn để doanh nghiệp hai nước tăng cường đầu tư, mở rộng hợp tác và khai thác tốt hơn tiềm năng của thị trường hai bên.
Thời gian qua, ngày càng nhiều doanh nghiệp Thụy Sĩ quan tâm tới thị trường Việt Nam, điều này giúp mở thêm cơ hội để các doanh nghiệp hai nước tìm kiếm đối tác và triển khai những dự án hợp tác mới, giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận khoa học công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn lực, đáp ứng giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Nếu 55 năm qua là chặng đường hai nước xây dựng lòng tin và nền tảng hợp tác, thì Đối tác toàn diện mở ra một giai đoạn mới để hai nước mở rộng lĩnh vực hợp tác, đưa các cam kết và tiềm năng sẵn có thành những dự án cụ thể kết quả thiết thực, lâu dài, vì lợi ích của cả hai nước.
-FTA Việt Nam-EFTA đã chính thức kết thúc đàm phán từ tháng 7/2026. Sau khi hiệp định được ký kết và đi vào thực thi, Đại sứ kỳ vọng những ngành hàng, lĩnh vực hay nhóm doanh nghiệp nào của Việt Nam sẽ hưởng lợi rõ nét nhất tại thị trường Thụy Sĩ. Việt Nam cần làm gì để FTA này không chỉ giúp tăng xuất khẩu mà còn thu hút thêm đầu tư, công nghệ và các chuỗi giá trị của doanh nghiệp Thụy Sĩ vào Việt Nam?
Đại sứ Châu Mai Anh: Trước hết, FTA Việt Nam-EFTA không nên chỉ được nhìn nhận là một hiệp định về cắt giảm thuế quan. Hai bên đã kết thúc đàm phán ngày 2/7/2026 với một hiệp định có phạm vi khá toàn diện, bao gồm thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, phát triển bền vững, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như hợp tác và nâng cao năng lực. Đây sẽ là nền tảng để quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và các nước EFTA, trong đó có Thụy Sĩ, phát triển sâu rộng hơn.
Về các nhóm hưởng lợi, tôi cho rằng có thể nhìn theo bốn nhóm. Thứ nhất là những ngành và doanh nghiệp đã có năng lực xuất khẩu và chỗ đứng tại thị trường Thụy Sĩ, như dệt may, giày dép, điện tử, máy móc, thiết bị và một số sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm chế biến.
Thứ hai là các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Thứ ba là các doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp sản xuất thiết bị gốc (OEM) và nhà cung ứng trong nước có tiềm năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Thụy Sĩ. Thứ tư là những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ, đổi mới sáng tạo và tri thức cao, có khả năng vừa mở rộng xuất khẩu, vừa thu hút đầu tư, công nghệ và hợp tác nghiên cứu từ Thụy Sĩ.
Mặt khác, Thụy Sĩ có thế mạnh nổi bật về công nghệ, đổi mới sáng tạo, dược phẩm, tài chính và sản xuất công nghệ cao…, trong khi Việt Nam có vị trí chiến lược tại châu Á và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp.
Hai nền kinh tế có nhiều tiềm năng bổ trợ cho nhau. Vì vậy, tôi mong muốn doanh nghiệp Thụy Sĩ nhìn Việt Nam không chỉ là một thị trường hơn 100 triệu dân, mà còn là điểm đến để đầu tư, sản xuất, nghiên cứu và phát triển, qua đó kết nối với thị trường Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị của khu vực.
Để biến những cơ hội này thành các dòng vốn, công nghệ và liên kết chuỗi giá trị cụ thể, Việt Nam cần tập trung vào một số trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định, thuận lợi và có tính dự báo cao.
Ngày 26/6/2026, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 240/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều về cơ chế, chính sách phát huy nguồn lực xây dựng, vận hành Hệ sinh thái tận dụng các Hiệp định thương mại tự do và Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng.
Thứ hai, nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp Thụy Sĩ, từng bước trở thành nhà cung ứng, đối tác công nghệ và đối tác kinh doanh trong các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Thứ ba, đẩy mạnh hợp tác về đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ. Nếu kết hợp được thế mạnh về công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực quản trị của Thụy Sĩ với năng lực sản xuất, thị trường và nguồn nhân lực của Việt Nam, giá trị mà FTA mang lại sẽ lớn hơn nhiều.
Tôi hy vọng trong giai đoạn tới, Việt Nam và Thụy Sĩ sẽ không chỉ cùng nhau mở rộng thương mại, mà còn cùng sản xuất, cùng nghiên cứu, cùng đổi mới sáng tạo và cùng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Đó mới là giá trị lâu dài mà FTA có thể mang lại cho quan hệ kinh tế giữa hai nước.
-Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!./.
Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin và Phu nhân sắp thăm chính thức Việt Nam
Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ Guy Parmelin và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 17-18/10/2026.
