Tranh cãi dự án đập thủy điện Ethiopia trên sông Nile

Ai Cập bày tỏ phản ứng về việc Ethiopia tiến hành chuyển hướng dòng chảy của sông Nile Xanh trong dự án xây dựng đập thủy điện.
Ngày 29/5, Bộ Ngoại giao Ai Cập đã triệu Đại sứ Ethiopia tại nước này đếnđể bày tỏ phản ứng về việc quốc gia vùng Sừng châu Phi này vừa tiến hànhchuyển hướng dòng chảy của sông Nile Xanh trong dự án xây dựng đập thủy điện.

Ai Cập đã lên tiếng chỉ trích Ethiopia tiếp tục thúc đẩy dự án nói trên bấtchấp các khuyến nghị của Ủy ban kỹ thuật ba bên (gồm 10 chuyên gia Ai Cập, Sudanvà Ethiopia) về tác động của công trình này đối với hai quốc gia ở hạ lưu sôngNile là Sudan và Ai Cập.

Trước đó, ngày 28/5, Ethiopia bắt đầu chuyển hướng dòng chảy sông Nile Xanh- một trong 2 nhánh chính của sông Nile - trong khuôn khổ dự án xây hàng loạtđập thủy điện mang tên "Đại Phục hưng Ethiopia."

Dự án thủy điện này được triển khai tại khu vực Benishangul-Gumuz, tâybắc Ethiopia, có tổng vốn đầu tư lên tới 4,2 tỷ USD với công suất6.000MW.

Dự án được khởi công vào tháng 4/2011, và theo kế hoạch, giai đoạnđầu sẽ hoàn tất trong 3 năm tới.

Chính phủ Ethiopia coi dự án trên là một "dấu mốc lịch sử", trong khi Sudanvà Ai Cập cho rằng việc xây dựng các đập thủy điện của Ethiopia sẽ ảnh hưởng đếnnguồn nước mà hai quốc gia này được khai thác từ sông Nile.

Hiện có hai nhóm nước đang tranh cãi về quyền khai thác nguồn nước sông Nile.Nhóm thứ nhất là các nước hạ lưu sông Nile gồm Ai Cập và Sudan; nhóm còn lại làcác nước ở thượng lưu gồm Ethiopia, Eritrea, Uganda, Congo, Burundi, Tanzania,Nam Sudan, Rwanda và Kenya.

Chính quyền Cairo cho rằng Ai Cập có quyền lợi lịch sử đối với nguồn nướcsông Nile. Theo một thỏa thuận ký kết với Anh năm 1929, Ai Cập có quyền phủquyết bất kỳ dự án nào tại các nước thượng nguồn ảnh hưởng đến lưu lượng nướcsông Nile chảy qua lãnh thổ nước này, song văn bản này chỉ mang tính ràng buộcđối với 3 quốc gia thượng nguồn vốn là thuộc địa của Anh gồm Tanzania, Kenya vàRwanda.

Năm 1959, Ai Cập và Sudan ký một thỏa thuận cho phép Cairo khai thác 66% tổnglưu lượng nước sông Nile mỗi năm, trong khi Sudan được khai thác 22% (tỷ lệ 12%còn lại thất thoát do nước bay hơi).

Tuy nhiên, các nước thượng nguồn cho rằng họ không phải là một bên tham giaký kết thoả thuận trên và do vậy không thừa nhận tính chất hợp pháp của văn bảnnày.

Tháng 5/2010, Ethiopia soạn thảo một thỏa thuận mới, theo đó cho phép cácnước khác thuộc lưu vực sông Nile được thực hiện các dự án khai thácnguồn nước sông Nile mà không cần sự chấp thuận của Ai Cập./.

(TTXVN)

Tin cùng chuyên mục

Cảnh vật bên ngoài cửa động Phong Nha (Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng) đẹp như một bức tranh. (Ảnh: TTXVN phát)

Tài chính xanh cho hành lang sinh thái Trường Sơn

Những giá trị vô hình của rừng như khả năng hấp thụ carbon, điều tiết khí hậu và duy trì đa dạng sinh học được lượng hóa thành nguồn lực kinh tế để tái đầu tư cho bảo tồn.