Hơn 50 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao (năm 1973), Việt Nam và Bỉ đã không ngừng củng cố quan hệ hữu nghị, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Với vai trò tích cực trong thúc đẩy Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), Bỉ tiếp tục là đối tác quan trọng giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường châu Âu.
Trong bối cảnh hai nước còn nhiều dư địa hợp tác, chuyến thăm chính thức Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực chất lượng cao, logistics và tăng trưởng xanh, qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của mỗi bên, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.
Khai mở dư địa
Theo Bộ Công Thương, Bỉ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Việt Nam trong Liên minh châu Âu (EU), là thị trường xuất khẩu lớn thứ 5 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 7 của Việt Nam trong EU. Ở chiều ngược lại, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Bỉ trong ASEAN.
Đáng lưu ý, trong giai đoạn 2015-2025, trao đổi thương mại hai bên ghi nhận mức tăng trưởng khả quan với kim ngạch đạt bình quân 3,44 tỷ USD/năm.
Cùng đó, cơ cấu mặt hàng xuất nhập khẩu giữa hai nước mang tính bổ sung cao và tập trung vào một số mặt hàng chủ lực. Việt Nam xuất khẩu vào Bỉ các mặt hàng như giày dép, sắt thép, dệt may, máy móc thiết bị phụ tùng, càphê, thủy sản...
Năm 2025, trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Bỉ đạt gần 4,37 tỷ USD, giảm 2,0% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu sang Bỉ đạt khoảng 3,59 tỷ USD, giảm 5,2%; nhập khẩu từ Bỉ đạt 778 triệu USD, tăng 15,8%. Đáng lưu ý, năm 2025, Việt Nam tiếp tục xuất siêu sang Bỉ với mức thặng dư thương mại đạt 2,8 tỷ USD, thấp hơn mức 3,1 tỷ USD của năm 2023.
Tính chung 8 tháng năm 2026, kim ngạch song phương giữa Việt Nam và Bỉ đạt 3,1 tỷ USD, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, Việt Nam xuất khẩu 2,7 tỷ USD sang Bỉ, tăng 10,4%; nhập khẩu từ Bỉ đạt 398,8 triệu USD, giảm 22,3%.
Cũng theo Bộ Công Thương, trước đó nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Nhà Vua Philippe và Hoàng hậu Mathilde tới Việt Nam hồi tháng 4/2025, lãnh đạo Bộ Công Thương và Bộ trưởng Thủ hiến Vùng Thủ đô Brussels Rudi Vervoort; Bộ trưởng, Thủ hiến Vùng Wallonie Adrien Dolimont; Bộ trưởng Vùng Flanders phụ trách Brussels và Báo chí Cieltje Van Achter đã tiến hành trao đổi văn kiện "Biên bản ghi nhớ giữa Cục Xúc tiến thương mại Việt Nam và Cơ quan Đầu tư và Thương mại Flanders và Cơ quan Xúc tiến đầu tư-xuất khẩu Wallonie và Cơ quan Hỗ trợ doanh nghiệp Brussels." Việc ký kết Biên bản ghi nhớ giữa cơ quan xúc tiến thương mại hai nước đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc xây dựng cơ chế hợp tác bền vững.
Theo thỏa thuận tại Biên bản ghi nhớ, hai bên cam kết thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại một cách chuyên nghiệp, đồng thời đẩy mạnh hợp tác giữa Việt Nam và Bỉ nhằm phát triển quan hệ kinh tế thương mại giữa hai nước. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kim ngạch thương mại song phương trong thời gian tới.
Đặc biệt, Biên bản ghi nhớ đã đặt ra mục tiêu cụ thể trong việc tăng cường trao đổi thông tin và phối hợp tổ chức các sự kiện xúc tiến thương mại, giúp doanh nghiệp hai nước mở rộng thị trường và tìm kiếm đối tác chiến lược. Đồng thời hai bên cam kết hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia các hoạt động hội chợ, triển lãm, các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và trao đổi kinh nghiệm. Đặc biệt, hai bên cùng thống nhất hỗ trợ các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ nhằm thúc đẩy bình đẳng giới trong kinh doanh quốc tế.
Mở rộng hợp tác
Đánh giá về quan hệ Việt Nam-Bỉ, Đại sứ Bỉ tại Việt Nam Pieter Leenknegt nhận định, với đà tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và kim ngạch thương mại song phương ở mức cao, quan hệ hai nước sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ.
Theo Đại sứ Pieter Leenknegt, công nghệ xanh, logistics, nông nghiệp thông minh và nuôi trồng thủy sản là những lĩnh vực hai nước đã có hợp tác và còn nhiều tiềm năng để mở rộng. Trong đó, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, đặc biệt là phát triển robot, năng lượng tái tạo, công nghệ lưu trữ và tích hợp năng lượng vào sản xuất công nghiệp, có thể trở thành những hướng hợp tác ưu tiên.
Đại sứ Pieter Leenknegt dẫn chứng lĩnh vực điện gió cho thấy thế mạnh bổ trợ giữa hai nước. Năm 2023, Việt Nam đã vượt Bỉ về tổng sản lượng điện gió hàng năm, trong khi Bỉ có kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến trong phát triển điện gió ngoài khơi, cũng như lưu trữ và kết nối nguồn điện với các khu công nghiệp, nhà máy. Với đường bờ biển dài từ miền Bắc đến Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam có nhiều dư địa phát triển điện gió. Việc kết hợp tiềm năng khai thác của Việt Nam với kinh nghiệm công nghệ của Bỉ có thể mở ra cơ hội hợp tác trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất năng lượng đến lưu trữ và đưa điện vào sử dụng hiệu quả.
Bên cạnh đó, kinh tế tuần hoàn, quản lý chất thải và chuyển hóa chất thải thành năng lượng cũng là những lĩnh vực giàu triển vọng. Một số doanh nghiệp Bỉ có chuyên môn và công nghệ tiên tiến trong các lĩnh vực này, trong khi quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa tại Việt Nam đang tạo ra nhu cầu lớn về xử lý chất thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Đây là cơ sở để hai bên mở rộng hợp tác, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh.
Ngoài ra, logistics và kết nối hàng hải cũng mở ra cơ hội hợp tác thiết thực. Với hệ thống cảng biển kết nối đa phương thức, Bỉ là đầu mối logistics quan trọng của châu Âu, trong khi Việt Nam có vị trí chiến lược tại ASEAN. Hợp tác phát triển cảng biển, logistics thông minh và chuỗi cung ứng xanh, kết nối các cảng Antwerp, Zeebrugge với Hải Phòng và Đồng bằng sông Cửu Long có thể góp phần tăng cường kết nối thương mại giữa hai khu vực.
Về thương mại và đầu tư, Bỉ là một trong những đối tác kinh tế quan trọng của Việt Nam tại EU, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Bỉ trong ASEAN. Hiệp định Thương mại tự do EU-Việt Nam (EVFTA) có hiệu lực từ năm 2020, đã góp phần thúc đẩy kim ngạch thương mại Việt Nam-EU tăng hơn 40%. Bỉ cũng có thể đóng vai trò cửa ngõ giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường châu Âu. Hơn nữa, Hiệp định Bảo hộ đầu tư EU-Việt Nam (EVIPA) được kỳ vọng củng cố niềm tin của nhà đầu tư thông qua khuôn khổ bảo hộ thống nhất và tăng tính chắc chắn về pháp lý.
Bên cạnh các lĩnh vực trên, hai nước còn dư địa hợp tác trong hạ tầng giao thông, công nghệ sinh học, dược phẩm và chế biến thực phẩm. Theo Đại sứ, việc phát huy thế mạnh bổ trợ và tăng cường kết nối doanh nghiệp sẽ tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam-Bỉ.
Về quan hệ thương mại Việt Nam-Bỉ, ông Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ, cho rằng cần phát huy vai trò của đối ngoại nhân dân bên cạnh các kênh xúc tiến thương mại và quản lý nhà nước. Với vị trí là trung tâm của EU, Bỉ có nhiều lợi thế trong kết nối hàng hóa Việt Nam với thị trường châu Âu, nhất là thông qua Hiệp định EVFTA.
Theo ông Phạm Mạnh Hùng, Hội hữu nghị Việt Nam-Bỉ có thể đóng góp bằng việc xây dựng kế hoạch hợp tác dài hạn về khoa học-kỹ thuật, tổ chức các diễn đàn kinh tế và kết nối doanh nghiệp với đúng đối tác. Điều quan trọng là phải theo đuổi kết quả đến cùng, bảo đảm mỗi diễn đàn hay chuyến thăm đều hướng tới những chương trình hợp tác hoặc hợp đồng thương mại cụ thể, thiết thực. Bên cạnh đó, cần phát huy mạng lưới người Việt Nam tại Bỉ để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước cập nhật thông tin thị trường, nắm bắt tiêu chuẩn hàng hóa và tìm kiếm cơ hội xúc tiến đầu tư.
Nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với Bỉ, từ ngày 14-22/11/2026, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) sẽ tổ chức đoàn xúc tiến thương mại và đầu tư tại Bỉ và Hà Lan. Chương trình hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường EU và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao, nhất là trong các lĩnh vực bán dẫn, điện tử, cơ khí chính xác, tự động hóa và công nghiệp hỗ trợ.
Bỉ là một trong những trung tâm logistics, công nghệ và đổi mới sáng tạo của EU, có tiềm năng kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác châu Âu. Hoạt động xúc tiến được kỳ vọng góp phần mở rộng cơ hội hợp tác thương mại, đầu tư và tiếp cận công nghệ, tận dụng hiệu quả hơn các cơ hội từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA).
Cục Xúc tiến thương mại nhấn mạnh thông qua chương trình, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tìm kiếm đối tác, mở rộng hợp tác thương mại và đầu tư, tiếp cận công nghệ tiên tiến, qua đó tăng cường kết nối với hệ sinh thái công nghiệp và chuỗi cung ứng công nghệ cao của châu Âu./.