Biến Tháp nước Hàng Đậu, chợ Đồng Xuân thành không gian sáng tạo

Chợ Đồng Xuân lần đầu thành “phòng thể nghiệm kinh tế sáng tạo,” Tháp nước Hàng Đậu tiếp tục được đánh thức bằng nghệ thuật đương đại là hai điểm nhấn trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Không gian chợ Đồng Xuân sẽ được "biến hóa" thành triển lãm nghệ thuật. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)

Năm 2026 sẽ là lần đầu tiên Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội biến một khu chợ đang hoạt động thành “phòng thể nghiệm kinh tế sáng tạo.”

Đây là thông tin được Ban tổ chức công bố tại buổi họp báo diễn ra ngày 6/11 ở Hà Nội.

Cụ thể, từ ngày 14-28/11, triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân” sẽ diễn ra ngay trong không gian buôn bán thường nhật của chợ Đồng Xuân. Tại đây, các tác phẩm nghệ thuật đương đại được sáng tạo từ chính kiến trúc, hàng hóa, âm thanh và nhịp sống đặc trưng của khu chợ.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc nghệ thuật Heritage Art Space, đồng thời là giám tuyển triển lãm “Chạm Đồng Xuân,” cho biết chương trình có sự tham gia của 26 (nhóm) nghệ sỹ, trong đó có 20 nghệ sỹ quốc tế.

Những sinh hoạt tại ngôi chợ hơn 130 năm tuổi nổi tiếng Hà thành thành "nguyên liệu" cho nghệ sỹ trong và ngoài nước. (Ảnh: Nhóm nghệ sỹ)

“Chạm ở đây không chỉ về mặt kiến trúc, bởi đây là một quần thể kiến trúc tiêu biểu của Hà Nội, gắn bó lâu dài với sự phát triển đô thị, mà còn là chạm vào lịch sử của hơn 2.400 tiểu thương buôn bán tại chợ, có những người đã ngoài 90 vẫn ngày ngày đến chợ,” giám tuyển chia sẻ.

Theo đó, hơn 1.000 âm thanh của chợ, hàng vạn bức ảnh cùng những câu chuyện, cảm xúc sống động đã được nhóm nghệ sỹ thu thập, làm “nguyên liệu” cho triển lãm. Ngoài ra dự kiến cũng sẽ có một không gian sáng tạo khác diễn ra trên mái của Chợ Đồng Xuân.

Sau lần mở cửa đón khách tham quan tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2023, Tháp nước Hàng Đậu tiếp tục trở thành không gian nghệ thuật trong mùa lễ hội năm nay.

Nếu ở năm 2023, công trình được biến thành không gian triển lãm sắp đặt kết hợp thính giác và thị giác, thì lần này, tháp nước sẽ hóa thành “Tháp ẩn ca,” với sự tham gia của các nghệ sỹ Thụy Điển.

Triển lãm sắp đặt trong Tháp nước Hàng Đậu năm 2023. (Ảnh: Huyền Phương/Vietnam+)

Giám tuyển Nguyễn Quốc Hoàng Anh tiết lộ không gian này sẽ tái hiện "những âm thanh vốn hiện diện thường trực nhưng ít được chú ý, với sự đóng góp và hỗ trợ của hơn 30 nhà tự nhiên học chuyên nghiên cứu âm thanh côn trùng."

Nguyễn Quốc Hoàng Anh cũng là người phụ trách chương trình nghệ thuật “Hà Nội Sáng Đèn” - chuỗi hoạt động nghệ thuật về đêm trong khuôn khổ lễ hội, mở đầu bằng đêm khai mạc “Thăng Long Kẻ Nghệ” vào tối 13/11 tại quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm.

Sau đó, “Hà Nội Sáng Đèn” sẽ tiếp tục diễn ra tại Tháp nước Hàng Đậu, chợ Đồng Xuân, các nhà hát và những không gian giàu tiềm năng khác của thành phố. Chương trình hướng tới mục tiêu đưa các địa điểm này trở thành không gian nghệ thuật hoạt động lâu dài, góp phần thúc đẩy sáng tạo và mang lại giá trị kinh tế cho Thủ đô.

Một số bật mí về chương trình "Chuyện Đình trong Phố” và chuyện các "ông tổ nghề" được khắc bia trong Văn Miếu-Quốc Tử Giám. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 mang tên “Thăng Long Kẻ Nghệ,” với chủ đề “Kinh tế Sáng tạo,” được triển khai dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam; do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng Tạp chí Kiến trúc thường trực tổ chức, với sự phối hợp, đồng hành của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội và các đơn vị liên quan.

Chương trình được triển khai xuyên suốt năm 2026, với 16 ngày hoạt động cao điểm từ 13-28/11. Sẽ có 150 hoạt động được tổ chức ở năm cụm không gian chính: Quảng trường Sáng tạo (quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm và khu vực phụ cận), chợ Đồng Xuân, đình và di tích phố cổ, Công viên Thống Nhất, cùng các rạp hát và sân khấu cộng đồng.

Các hoạt động nổi bật có thể kể đến triển lãm, điêu khắc, nghệ thuật sắp đặt và các hội chợ sáng tạo tại khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm; chương trình “Chuyện Đình trong Phố” đưa công chúng khám phá những ngôi đình cổ, hội quán gắn với lịch sử phố nghề, tổ nghề Thăng Long. Đáng chú ý, một số vị tổ nghề cũng là những tiến sĩ có tên trên bia đá tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Lịch trình chi tiết, bản đồ địa điểm và hướng dẫn tham gia được cập nhật trên website lehoithietkesangtao.vn và fanpage chính thức của lễ hội.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Lê Thị Ánh Mai. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết theo định hướng của thành phố, Lễ hội năm 2026 hướng tới mục tiêu chuyển từ “tổ chức lễ hội” sang “xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị.”

“Qua lễ hội, Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của thành phố đầu tiên tại Việt Nam gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, đồng thời tăng cường kết nối, giao lưu và hợp tác quốc tế, lan tỏa bản sắc và sức sáng tạo Việt Nam tới khu vực và thế giới," bà Lê Thị Ánh Mai nhấn mạnh.

Bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, nhận xét với vị thế là Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực thiết kế, Hà Nội có cơ hội để cho thấy văn hóa và sáng tạo có thể đóng góp như thế nào vào một tương lai đô thị bao trùm và bền vững hơn.

“Điều này không chỉ đòi hỏi việc bảo tồn di sản, mà còn cần những cách tiếp cận mới để đưa di sản vào đời sống đương đại và mở rộng cơ hội cho các cộng đồng sáng tạo,” đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam cho biết./.

Kết nối, giới thiệu và quảng bá các không gian sáng tạo Hà Nội bằng công cụ số

Bản đồ là công cụ tăng cường kết nối hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô, thúc đẩy hoạt động của các không gian văn hóa sáng tạo trên địa bàn Thành phố, hướng tới Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

(Vietnam+)