Bức chân dung nhà toán học người Anh Alan Turing, tác phẩm nghệ thuật đầu tiên do một robot hình người tạo ra, vừa được bán đấu giá thành công với mức giá 1,08 triệu USD tại New York vào ngày 7/11.
Một tác phẩm ý nghĩa
Tác phẩm dài 2,2 mét, mang tên "A.I. God. Portrait of Alan Turing" (tạm dịch Thần AI, bức chân dung của Alan Turing), là sản phẩm của Ai-Da, một robot nghệ sĩ siêu thực đầu tiên trên thế giới. Bức tranh vượt xa kỳ vọng ban đầu khi thu hút tới 27 lượt đấu giá tại nhà đấu giá danh tiếng Sotheby’s.
Ai-Da, được đặt theo tên Ada Lovelace - lập trình viên máy tính đầu tiên, là một sáng tạo tiên phong kết hợp giữa công nghệ trí thông minh nhân tạo (AI) và nghệ thuật. Ai-Da được Aidan Meller cùng đội ngũ các chuyên gia lập trình, robot, và nghệ thuật phát triển trong hai năm và đã thể hiện khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc.
Theo đại diện nhà đấu giá Sotheby’s, mức giá kỷ lục của tác phẩm đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử nghệ thuật, cho thấy sự giao thoa ngày càng mạnh mẽ giữa công nghệ AI và thị trường nghệ thuật toàn cầu.
Trong một phát biểu, Ai-Da khẳng định vai trò của mình là “chất xúc tác cho các cuộc đối thoại về công nghệ mới”. Bức chân dung Alan Turing không chỉ tôn vinh nhà toán học tiên phong mà còn khơi dậy những suy tư về bản chất và các hệ quả đạo đức của AI.
Alan Turing, được mệnh danh là cha đẻ của ngành khoa học máy tính, đã đóng góp to lớn trong Thế chiến II khi giải mã thành công hệ thống mật mã Enigma của Đức Quốc xã. Tuy nhiên, ông cũng từng cảnh báo về các rủi ro tiềm tàng khi sử dụng trí tuệ nhân tạo.
Aidan Meller, người sáng tạo Ai-Da, chia sẻ: “Những nghệ sĩ vĩ đại trong lịch sử luôn đặt câu hỏi về thời đại của họ. Tác phẩm này vừa tôn vinh Turing, vừa đặt ra vấn đề về sự thay đổi mà AI mang lại cho xã hội.”
AI và nghệ thuật: Một kỷ nguyên mới?
Ý tưởng về bức chân dung được hình thành qua các cuộc thảo luận trong xưởng của Ai-Da với chủ đề “AI vì điều tốt đẹp”. Sau khi quyết định vẽ Turing, Ai-Da đã đề xuất phong cách, màu sắc, tông màu và kết cấu của bức tranh.
Sử dụng camera gắn trong mắt để phân tích hình ảnh Turing, robot đã chuyển hóa các dữ liệu thu được thành một bức chân dung mang tính biểu tượng.
Theo Meller, “tông màu trầm và các mặt phẳng khuôn mặt bị vỡ” trong bức tranh gợi nhắc đến những đấu tranh mà Turing từng cảnh báo khi nhân loại đối mặt với sự phát triển của AI. Ông mô tả các tác phẩm của Ai-Da là “siêu thực và ám ảnh”, đặt câu hỏi về tương lai của trí tuệ nhân tạo và cuộc đua khai thác sức mạnh của nó.
Ai-Da từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn năm 2022 rằng: “Tôi thích vẽ những gì tôi thấy. Tôi không có trí tưởng tượng như con người, nhưng tôi thấy những điều khác biệt vì không có ý thức.”
Với sự thành công của bức tranh đầu tiên này, Ai-Da không chỉ mở ra một chương mới cho nghệ thuật mà còn đặt nền móng cho những cuộc thảo luận lớn hơn về vai trò của AI trong cuộc sống con người./.
