Các ý kiến chất vấn Thống đốc Nguyễn Văn Giàu tập trung vào 3 vấn đề: Hỗtrợ lãi suất, điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá và thị trường ngoại hối.
Đánh giá về hiệu quả triển khai cơ chế lãi suất, Thống đốc Nguyễn Văn Giàunhận định đây là một trong những giải pháp kích thích kinh tế tối ưu được lựachọn với chi phí thấp, phù hợp với điều kiện của Việt Nam, có hiệu quả tác độngtích cực, đạt được mục tiêu là giúp nhiều doanh nghiệp và hộ sản xuất giảm chiphí vay vốn, giảm giá thành sản phẩm, duy trì và mở rộng sản xuất, kinh doanh,tạo việc làm, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ngăn chặn suy giảm kinh tế. Tuynhiên, trong quá trình triển khai, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu thừa nhận cơ chế hỗtrợ lãi suất cũng bộc lộ một số mặt chưa tích cực.
Về công tác quản lý nhà nước về thị trường ngoại hối, ngay từ đầu năm2009, Ngân hàng Nhà nước đã trình Chính phủcác giải pháp ổn định thị trường. Ngân hàng Nhà nước đã triển khai đồng bộ nhiềugiải pháp để tăng nguồn cung và ổn định thị trường ngoại tệ.
Việc điều hành lãi suất là phù hợp với chủtrương của Chính phủ với mục tiêu hàng đầu là ngăn chặn suy giảm kinh tế, đồngthời ngăn chặn tái lạm phát cao trở lại.
Kết quả cụ thể là lãi suất thị trường diễn biến hợp lý và tương đối ổnđịnh. Tổng phương tiện thanh toán và tín dụng tăng phù hợp với chủ trương kíchcầu của Chính phủ, đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế, góp phần quan trọng ngănchặn suy giảm và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; CPI 10 tháng đầu năm 2009 tăng4,49%.
Giảm thủ tục để nông dân vay vốn nhanh
Xung quanh vấn đề cho vay hỗ trợ lãi suất đối với nông dân, nông thôn,Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu cho biết chủ trương này nhằm mụctiêu kép, vừa hỗ trợ doanh nghiệp, nông dân, nông thôn, đặc biệt là cơ khí hóanông thôn, vừa thúc đẩy sản xuất trong nước. Tuy nhiên, quá trình triển khai đãxuất hiện một số vướng mắc, Ngân hàng Nhà nước đã đề xuất chỉnh sửa.
Đề cập đến trách nhiệm của Thống đốc Ngân hàng trong việc quản lý thịtrường ngoại hối và tỷ giá hối đoái cung cầu ngoại tệ, hạn mức tăng trưởng tíndụng, biến động giá vàng, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu khẳng định chính sách tiềntệ nhằm mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền. Mục tiêu mà ngành đeo đuổi là ổnđịnh giá trị đồng tiền, muốn đạt được điều này phải xem các yếu tố khác, đặcbiệt phải dựa trên cơ cấu và hiệu quả của nền kinh tế của Việt Nam.
Về biến động giá vàng và phản ứng của Ngân hàng Nhà nước trong thời gianqua, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu khẳng định đã cân nhắc rất kỹ trước khi đưa raquyết định cho nhập khẩu vàng, quyết định đưa ra tại thời điểm đó là kịp thời,đây là kinh nghiệm trong quản lý kinh tế thị trường. Những biểu hiện trên thị trường vừaqua không phải mất cân đối cung cầu.
So sánh số liệu vàng xuất khẩu và nhập khẩu thì số xuất rất thấp, từ năm2005-2008, Việt Nam nhập 279 tấn trong khi mới cho xuất vàng từ cuối năm 2008và kim ngạch xuất mới là 37 tấn. Đầu năm 2009, các doanh nghiệp kinh doanh vàngbạc có đã xuất sản phẩm đã chế biến khoảng 57 tấn, như vậy lượng vàng trong dâncòn rất lớn. Sau khi họp bàn với các chuyên gia, Tổng giám đốc 5 Ngân hàngthương mại và các Hiệp hội, Ngân hàng Nhà nước đã quyết định công bố cho nhậpvàng. Đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã cấp quota cho các doanh nghiệp nhập vàngnhưng số lượng nhập cũng chỉ vài tấn.
Chính sách, quyết sách của Chính phủ đúng đắn
Làm rõ hơn chính sách thắt chặt tiền tệ, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tưVõ Hồng Phúc nêu rõ, kiểm điểm tình hình năm 2007, năm 2008 và của năm 2009, cóthể khẳng định chính sách thắt chặt tài chính, tiền tệ cuối năm 2007 đầu năm2008 và các chính sách hiện nay đúng đắn.
Theo Bộ trưởng Võ Hồng Phúc, chỉ số lạm phát, chỉ số giá năm 2007 là 17%,quý 1/2008, tăng trưởng đột biến lên 10%, đến tháng 4/2008, nhiều chuyên giakinh tế trong nước và ngoài nước dự báo rằng trong tháng 6-7/2008, chỉ số giácủa Việt Nam sẽ tăng trên mức 20%, có người dự báo cả năm tăng trên 30% . Lúcđó, Việt Nam đưa ra chính sách kịp thời là kiềm chế lạm phát, việc thắt chặt tíndụng là đương nhiên.
Đề cập đến hiệu quả của gói kích cầu, Bộ trưởng Võ Hồng Phúc nêu rõ, góikích cầu 8 tỷ USD, có 4 nội dung là: Hỗ trợ lãi suất, giảm thuế, tăng vốn đầutư, hỗ trợ an sinh xã hội. Tất cả giải pháp đồng bộ của gói kích cầu đảm bảoViệt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng một cách hợp lý trong năm 2009. Xét từngthời điểm, tăng trưởng quý I/2009 tăng ở mức 3,14 %, quý II tốc độ tăng trưởngđạt 4,46%, quý III là 5,76% , quý IV dự kiến tăng trưởng ở mức trên 6,8%. Với mứctăng trưởng đó, dự kiến cả năm đạt khoảng 5,2%. Điều đó khẳng định hiệuquả của gói kích cầu.
Về việc thực hiện theo Quyết định 497 của Chính phủ (hỗ trợ lãi suất vốnvay mua mua máy móc thiết bị vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp và vật liệu xâydựng nhà ở khu vực nông thôn) chỉ được 700 tỷ đồng, một con số rất thấp. Bộtrưởng Võ Hồng Phúc khẳng định, đối tượng và mục đích cho vay theo Quyết định497 là hoàn toàn đúng đắn, cho vay hỗ trợ các đối tượng sản xuất trong nước,kích cầu trong nước. Tuy nhiên, hướng dẫn cụ thể chi tiết làm chưa đến nơi, đếnchốn, quy định, thủ tục cụ thể còn phiền hà. Tại phiên họp thường kỳ tháng 10,Chính phủ quyết định tiếp tục kéo dài cho vay hỗ trợ lãi suất theoQuyết định 497 đảm bảo hỗ hợ đối tượng sản xuất trong nước, hỗ trợ người nôngdân trong việc trang bị máy móc thiết bị ...
Hỗ trợ tín dụng cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn dài hạn
Làm rõ hơn vấn đề hỗ trợ tín dụng nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Bộtrưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát nhấn mạnh, vấn đề hỗtrợ nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn là ưu tiên trong soạn thảo cơ chếchính sách cũng như tư tưởng chỉ đạo của Chính phủ đối với gói kích cầuvừa qua. Quyết định 497 là một trong nhiều giải pháp kích cầu hướng vào hỗ trợnông nghiệp, nông thôn, nông dân. Bên cạnh, việc hỗ trợ cho vay hỗ trợ lãi suấttheo Quyết định 497 còn có chương trình cho vay lớn hơn như chương trình cho vaytheo Quyết định 443 và Quyết định 579( hỗ trợ lãi suất với các khoản vay tạingân hàng chính sách xã hội).
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, Quyết định 497 triển khai muộn hơnso với các quyết định khác, bây giờ mới bắt đầu đi vào cuộc sống, Chính phủ cóchủ chương kéo dài thực hiện đến hết năm 2010, giao cho các Bộ phối hợp điềuchỉnh lại cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nông dân. Đây chỉlà giải pháp trước mắt. Chính phủ đã giao cho Ngân hàng Nhà nước phối hợp vớicác Bộ soạn thảo nghị định để triển khai dài hạn hơn, đồng bộ hơn chủ trương hỗtrợ tín dụng cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn.
Ngân hàng Nhà nước có giải pháp ổn định thị trường ngoại tệ
Cuối phần trả lời chất vấn của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Chủtịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng phát biểu kết luận nêu rõ vấn đề tiền tệ, tíndụng, ngân hàng là điểm nhấn của kỳ họp này.
Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng đã nêu 4 vấn đề lớn đề nghị Thống đốc Ngân hànglưu ý trong công tác quản lý điều hành thời gian tới.
Xung quanh việc hỗ trợ lãi suất, vừa qua dưới sự chỉ đạo của Thủ tướngChính phủ, các ngành, các cấp, các doanh nghiệp và toàn dân đã nỗ lực thực hiệncác chủ trương này. Chủ tịch Quốc hội khẳng định việc hỗ trợ lãi suất là phù hợpvà có tác dụng tích cực góp phần làm gói kích cầu đạt hiệu quả nhất định trênbình diện vĩ mô.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng lưu ý Thống đốc Ngân hàngNhà nước cần sớm nghiên cứu, tiếp thu nghiêm túc ý kiến của các đại biểu Quốchội, dư luận cử tri và ý kiến các nhà khoa học để đánh giá đúng mức những mặtđược và chưa được, phân tích nguyên nhân và kịp thời có những giải pháp trong đó sớm ban hành văn bản sửa đổi các quy định không còn phù hợp liênquan đến thủ tục, điều kiện được vay vốn của nông dân, của doanh nghiệp vừa vànhỏ...
Về quản lý thị trường ngoại tệ, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đề nghịThống đốc Ngân hàng Nhà nước có giải pháp ổn định tỷ giá ngoại tệ,ổn định thị trường ngoại tệ, thị trường vàng trong nước, tránh làm ảnh hướng tớimục tiêu ổn định nền kinh tế vĩ mô; điều hành tỷ giá hối đoán phải gắn điều hànhtỷ giá ngoại hối với yêu cầu giữ ổn định giá trị đồng Việt Nam; tăng cường cácbiện pháp quản lý, xử lý nợ, giảm tối đa nợ xấu, nâng tỷ lệ dữ trự bắt buộc phùhợp với điều kiện cụ thể; có biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tín dụng;xây dựng kế hoạch, lộ trình phù hợp để từng bước có biện pháp hạn chế sử dụngtiền mặt trong thanh toán.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu Thống đốc phối hợp chặt chẽ hơn nữa với cácbộ, ngành hữu quan giúp Chính phủ kết hợp tốt giữa chính sách tiền tệ với chínhsách tài khóa, chủ động ngăn ngừa lạm phát cao quay trở lại, góp phần tăngtrưởng hợp lý những mục tiêu đề ra; tăng cường công tác thanh tra, kiểm soát nộibộ ngay trong hệ thống ngân hàng, kịp thời chấn chỉnh các lệch lạc, đề phòng cáctiêu cực, rủi ro, đảm bảo an toàn của của hệ thống tài chính tiền tệ./.