Công nghệ AI 'hồi sinh' hình ảnh những anh hùng thiếu niên của dân tộc

Từ những tấm ảnh cũ đã ố màu, mờ nhòe, không rõ khuôn mặt, anh Phùng Quang Trung và đội ngũ Skyline đã sử dụng công nghệ AI phục dựng lại hình ảnh những anh hùng tiêu biểu dưới 35 tuổi của Việt Nam.

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ mang lại những tiện ích cho cuộc sống hiện đại mà còn trở thành công cụ đắc lực trong việc bảo tồn lịch sử.

Một minh chứng điển hình là dự án phục dựng ảnh Skyline tại Việt Nam do anh Phùng Quang Trung (Hải Dương) dẫn dắt đã giúp tái hiện lại chân dung những anh hùng trẻ tuổi của dân tộc, những con người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Từ những tấm ảnh cũ đã ố màu, mờ nhòe, không rõ khuôn mặt, anh Phùng Quang Trung và đội ngũ Skyline đã sử dụng công nghệ AI để phục dựng lại hình ảnh những anh hùng tiêu biểu dưới 35 tuổi của Việt Nam.

Những gương mặt tuổi thiếu niên như chị Võ Thị Sáu, Kim Đồng, Vừ A Dính, Nguyễn Văn Trỗi,... đã được tái hiện với chất lượng sắc nét hơn, giúp thế hệ trẻ ngày nay có cái nhìn chân thực hơn về những người đã cống hiến cho đất nước.

Trung cho biết, đây là "món quà” mà anh và Skyline phục dựng, xin dành tặng anh chị và các bạn Đoàn viên. Đây đều là những tấm gương anh hùng tiêu biểu và điển hình, dưới 35 tuổi.

Trung cũng chia sẻ, 10 bức hình của anh hùng thiếu niên được phục dựng đã được nhóm mang đi khắp đất nước, đến tận tay gia đình các anh hùng, các khu di tích, bảo tàng và đơn vị trưng bày từ Bắc chí Nam, từ đất liền đến hải đảo. Đây không chỉ là một dự án công nghệ mà còn là một hành trình tri ân những người đã ngã xuống vì nền độc lập dân tộc.

Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm 94 năm thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, những bức ảnh này trở thành món quà đầy ý nghĩa dành cho các đoàn viên, khơi dậy lòng tự hào và ý thức trách nhiệm với lịch sử dân tộc.

Sinh năm 1996, hiện đang sinh sống và làm việc tại thành phố Hải Dương, từ năm 2022 đến nay, Phùng Quang Trung và cộng sự đã phục dựng miễn phí hàng nghìn bức ảnh liệt sĩ trên khắp cả nước. Công việc âm thầm nhưng đầy ý nghĩa này đã giúp nhiều gia đình có được những hình ảnh rõ nét hơn về người thân đã hy sinh, đồng thời góp phần vào công cuộc lưu giữ lịch sử dân tộc.

Trung và nhóm Skyline trao bức ảnh gia đình cho chị Nguyễn Thị Huyền. (Ảnh: PV/Vietnam+).

Nhờ những đóng góp thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa đó, tối ngày 23/3/2025 vừa qua, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cùng Quỹ Hỗ trợ Tài năng trẻ Việt Nam đã trao tặng Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2024 cho anh Phùng Quang Trung. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không mệt mỏi của anh và nhóm Skyline trong hành trình gìn giữ và lan tỏa giá trị lịch sử.

Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu: Lan tỏa khát khao cống hiến, vươn mình

Luôn nỗ lực không ngừng và khát khao cống hiến để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, góp phần đưa đất nước phát triển, vươn tầm quốc tế là khẳng định của các Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2024.

Dự án của anh Trung không chỉ dừng lại ở việc phục dựng ảnh mà còn mở ra một hướng đi mới cho việc ứng dụng công nghệ trong bảo tồn di sản văn hóa và lịch sử. AI không chỉ là công cụ của tương lai mà còn là cầu nối đưa những ký ức của quá khứ trở về với hiện tại, để thế hệ trẻ có thể hiểu hơn về những hy sinh của cha ông.

Một số hình ảnh những anh hùng thiếu niên Phùng Quang Trung đã phục dựng:

Vừ A Dính - Người anh hùng tuổi nhỏ chí lớn. Sinh ngày 12/9/1934, trong một gia đình người Mông giàu truyền thống cách mạng, tại bản Đề Chia, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu (nay là tỉnh Điện Biên). Được cha mẹ giáo dục, Vừ A Dính đã sớm giác ngộ cách mạng và căm thù giặc Pháp xâm lược. Đến năm 1949, A Dính gia nhập bộ đội Việt Minh. Trong một lần anh đi liên lạc, quân Pháp vây bắt được anh và yêu cầu anh chỉ điểm nơi ở của cán bộ Việt Minh. Anh tuyệt đối không khai bất cứ thông tin nào. Chiều tối 15/6/1949, quân Pháp đã bắn và treo anh lên cây đào cổ thụ ở Khe Trúc gần đồn Bản Chăn. Anh hy sinh khi anh ấy tròn 15 tuổi.

Võ Thị Sáu – Người con gái Đất Đỏ kiên trung sinh năm 1933, tại huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa–Vũng Tàu. Sinh ra trong một gia đình nghèo. Sau khi quân Pháp tái chiếm vùng Đất Đỏ vào cuối năm 1945, các anh trai của chị đã thoát ly gia đình, hoạt động kháng chiến cho phong trào Việt Minh. Chị ở nhà giúp mẹ cha kiếm sống và bí mật tiếp tế cho các anh công tác trong Chi đội Giải phóng quân của tỉnh Bà Rịa. Năm 1946, chị tham gia kháng chiến, và trở thành liên lạc viên. Năm 1947, chị chính thức trở thành đội viên Công an xung phong Đất Đỏ khi mới 14 tuổi. Chị bị quân Pháp bắt và kết án tử hình khi chưa đủ 18 tuổi. Những lời cuối cùng trước họng súng quân thù, chị hô vang: “Đả đảo bọn thực dân Pháp. Việt Nam độc lập muôn năm. Hồ Chủ tịch muôn năm!”.

Trần Văn Ơn – dấu ấn phong trào học sinh, sinh viên. Anh sinh ngày 29/5/1931, tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Từ năm 1947, anh tham gia vào phong trào học sinh yêu nước của trường, tham gia Hội học sinh, sinh viên Việt Nam - Nam bộ. Ngày 9/1/1950, anh đã bị chính quyền Pháp nổ súng bắn chết trong một cuộc biểu tình lớn của học sinh, sinh viên Sài Gòn đầu năm 1950. Cái chết của anh đã tạo tiếng vang lớn, có tác động rộng khắp trong phong trào đấu tranh của dân chúng Sài Gòn sau đó. Tại Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam lần thứ nhất quyết định lấy ngày 9/1, ngày mất của anh làm Ngày truyền thống Học sinh, Sinh viên Việt Nam.

Trần Can sinh năm 1931 ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Trong trận đánh điểm cao 507 (Điện Biên Phủ), anh dũng cảm dẫn đầu tiểu đội xông lên áp đảo quân Pháp, chiếm mỏm cột cờ. Ta với Pháp giành giật nhau từng thước đất hết sức quyết liệt. Anh đã hy sinh anh dũng sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, ngày kết thúc chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924, ở xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1949 anh xung phong đi bộ đội. Tháng 5/1953, quân đội ta thành lập các đơn vị pháo cao xạ để chuẩn bị đánh lớn. Qua 5 đêm kéo pháo ra đến dốc Chuối, đường hẹp cong và rất nguy hiểm, anh cùng đồng chí pháo thủ Lê Văn Chi xung phong lái pháo. Đến nửa chừng, một trong bốn dây kéo pháo lại bị đứt, pháo càng lao nhanh, đồng chí Chi bị hất văng ra. Trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn đó, Tô Vĩnh Diện hô anh em “Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo”, và anh buông tay lái xông lên phía trước, lấy thân mình chèn vào bánh pháo, nhờ đó các anh em đồng đội kịp ghìm giữ pháo lại.

Nguyễn Văn Trỗi - Sống như Anh (1/2/1940 - 15/10/1964). Anh được Đảng giác ngộ, kết nạp vào Đoàn Thanh niên và tham gia hoạt động trong đơn vị biệt động của Sài Gòn. Anh nhận nhiệm vụ quan trọng đặt mìn ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Mc Namara ở cầu Công Lý. Việc bại lộ, anh bị địch bắt, chúng dùng mọi thủ đoạn từ nhục hình tra khảo đến tâm lý chiến, lấy cuộc sống xa hoa nhung lụa để mua chuộc nhưng mọi chiêu bài đều không khuất phục được anh. Hình ảnh anh bất khuất trên pháp trường, giật băng đen bịt mắt, nhìn thẳng vào họng súng, hô to “Đả đảo bọn xâm lược Mỹ và bè lũ tay sai! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!” đã lay động trái tim những người yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới.

Phan Đình Giót sinh năm 1922 ở xóm Tam Quang, thôn Vĩnh Yên, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh. Đến năm 1950 thì anh xung phong đi bộ đội chủ lực. Chiều 13/3/1954, quân ta nổ súng tiêu diệt Him Lam. Lực lượng xung kích bị ùn lại, anh cố gắng nhích mình lên gần lại lô cốt số 3 với ý nghĩ cháy bỏng duy nhất là dập tắt lô cốt này. Anh đã dùng hết sức còn lại nâng tiểu liên lên bắn mạnh vào lỗ châu mai và hét to: “Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân”, rồi rướn người lấy đà lao cả tấm ngực thanh xuân vào bịt kín lỗ châu mai địch. Hỏa điểm lợi hại nhất của quân Pháp bị dập tắt, toàn đơn vị ào ạt xông lên như vũ bão, tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam, giành thắng lợi trong trận đánh mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ.

Anh hùng Lý Tự Trọng, người đoàn viên cộng sản đầu tiên. Sinh ngày 20/10/1914; tên thật là Lê Hữu Trọng. Anh sinh ra tại xã Thạch Minh, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Tuổi 16 chàng trai trẻ Lý Tự Trọng nhận nhiệm vụ của Đảng trở lại Sài Gòn với nhiệm vụ thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản. Tài trí và dũng cảm, những hoạt động của anh Lý Tự Trọng đã góp phần dấy lên phong trào cách mạng trong đội ngũ thanh thiếu niên. Anh bị thực dân Pháp bắt khi mới 17 tuổi. Trước máy chém của thực dân Pháp, anh hùng Lý Tự Trọng dõng dạc tuyên bố: “Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác."

Kim Đồng – Đội trưởng đầu tiên của Đội Thanh niên Tiền phong Hồ Chí MinhTên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, dân tộc Nùng, ở thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh là người đội trưởng đầu tiên của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong (TNTP) Hồ Chí Minh. Trong một lần đi liên lạc, khi cán bộ đang có cuộc họp, anh phát hiện có quân Pháp đang tới, Kim Đồng đã đánh lạc hướng để các bạn của mình đưa cán bộ cách mạng về căn cứ an toàn. Kim Đồng chạy qua suối, quân Pháp theo không kịp liền nổ súng vào anh và anh ngã xuống ngay bên bờ suối Lê Nin (Cao Bằng) ngày 15/2/1943, khi vừa tròn 14 tuổi.

Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng.Đông Xuân 1953 - 1954, Bế Văn Đàn làm liên lạc tiểu đoàn cùng đơn vị hành quân đi chiến dịch. Một đại đội của Tiểu đoàn 251 được giao nhiệm vụ bao vây địch ở Mường Pồn (Lai Châu). Thấy lực lượng ta ít, địch tập trung hai đại đội có phi pháo yểm trợ liên tiếp phản kích, nhưng cả hai đợt chúng đều bị quân ta đánh bật lại. Khi quân địch phản kích đợt ba, địch điên cuồng mở đường tiến. Một khẩu trung liên không bắn được do xạ thủ hy sinh, còn khẩu trung liên của Chu Văn Pù không bắn được vì chưa tìm được chỗ đặt súng. Không do dự, Bế Văn Đàn rời khỏi công sự, lao đến cầm hai chân trung liên đặt lên vai mình nói như ra lệnh: “Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi”. Khẩu trung liên nhả đạn về phía quân địch, đẩy lùi đợt phản kích. Bế Văn Đàn mình đầy thương tích, đồng chí đã anh dũng hy sinh, hai tay còn ghì chặt chân súng trên vai.

(Vietnam+)