Trong khuôn khổ các hoạt động tại Liên hoan phim Quốc tế Tokyo 2026 (TIFF 2026), Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức hội thảo “Điện ảnh Việt Nam trong một châu Á kết nối: Bản sắc văn hóa, sáng tạo và hợp tác quốc tế.”
Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, hội thảo là dịp trao đổi về hướng phát triển điện ảnh Việt Nam trong bối cảnh hội nhập, từ việc phát huy bản sắc văn hóa và thúc đẩy sáng tạo đến tăng cường hợp tác sản xuất, quảng bá, lưu trữ và phát hành phim.
Chương trình đồng thời hướng tới kết nối các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến điện ảnh, nhà làm phim và đối tác quốc tế, tìm kiếm cơ hội hợp tác cụ thể giữa Việt Nam, Nhật Bản và các nước.
Hội thảo có sự tham dự của ông Phạm Quang Hiệu, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Việt Nam tại Nhật Bản; Tiến sỹ Ngô Phương Lan, Chủ tịch VFDA, Trưởng Ban Tổ chức; ông Đào Trọng Đức, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng; bà Nguyễn Thị Hạnh, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Quảng Ninh; cùng đại diện các cơ quan, đơn vị của hai địa phương.
Về phía Nhật Bản và quốc tế có ông Kiyoshi Ueda, thành viên Thượng viện Nhật Bản; ông Kuroiwa Yuji, Thống đốc tỉnh Kanagawa; ông Tadashi Maeda, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản; ông Masato Furuya, đại diện Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản; đại diện các trường đại học, tổ chức điện ảnh và Hiệp hội Điện ảnh Mỹ.
Phát biểu chào mừng hội thảo, ông Phạm Quang Hiệu, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản, khẳng định điện ảnh có thể bổ sung chiều kích văn hóa, nhân văn cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản.
Đại sứ nhấn mạnh ba hướng hợp tác cần được quan tâm: đầu tư vào con người và sáng tạo thông qua các chương trình trao đổi, cố vấn và đào tạo thực hành; mở rộng con đường tiếp cận khán giả thông qua liên hoan phim, kho lưu trữ, cơ sở văn hóa và các chương trình chiếu phim có tuyển chọn; đồng thời kết nối nhà làm phim, doanh nghiệp và chính quyền địa phương nhằm hỗ trợ sản xuất, nâng cao kỹ năng, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy đồng sản xuất.
Từ góc độ giao lưu văn hóa, ông Kuroiwa Yuji, Thống đốc tỉnh Kanagawa, nhắc đến vở opera “Công nữ Anio,” kể câu chuyện tình yêu cách đây khoảng 400 năm giữa Công nữ Anio và thương nhân Nhật Bản Araki Sotaro tại thương cảng Hội An.
Tác phẩm được giới thiệu nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nhật Bản, cho thấy những câu chuyện lịch sử và giao lưu giữa hai dân tộc có thể trở thành chất liệu sáng tạo nghệ thuật.
Theo Thống đốc tỉnh Kanagawa, những dự án kết hợp nhiều hình thức nghệ thuật, trong đó có phiên bản phim nhạc kịch, cũng mở ra khả năng tiếp tục thúc đẩy giao lưu văn hóa.
Phát biểu tại hội thảo, Tiến sỹ Ngô Phương Lan, Chủ tịch VFDA, đặt vấn đề về mối quan hệ giữa bản sắc dân tộc và khả năng phát triển của điện ảnh Việt Nam trong môi trường quốc tế. Theo bà, câu hỏi đặt ra không chỉ là làm thế nào để điện ảnh Việt Nam theo kịp thế giới, mà còn để giữ được bản sắc và tìm ra những câu chuyện có thể chia sẻ với khán giả quốc tế.
Hội thảo đã tập trung thảo luận hai chiến lược cốt lõi: quảng bá phim Việt Nam ra thế giới và nâng cao điều kiện sản xuất điện ảnh tại các địa phương. Trong phiên thảo luận thứ nhất, các diễn giả như đạo diễn Phan Đăng Di và đại diện Kho lưu trữ phim Fukuoka (Nhật Bản) - nơi bảo tồn 69 tác phẩm Việt Nam - nhấn mạnh rằng công tác lưu trữ phải đi liền với giới thiệu tác phẩm rộng rãi, giúp khán giả quốc tế tiếp cận điện ảnh Việt Nam một cách hệ thống và toàn diện hơn.
Bên cạnh việc DANAFF định hướng phát triển trên bốn trụ cột (dự thi, di sản, đào tạo và kết nối công nghiệp), việc thúc đẩy phát hành thương mại cũng là một hướng đi trực tiếp và khả thi.
Đáng chú ý, đại diện hãng Sai Pro đã mua bản quyền phát hành bộ phim “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên tại Nhật Bản, đồng thời đề xuất các chương trình trao đổi nhà sản xuất Việt-Nhật để tăng cường hiểu biết và mở rộng cơ hội hợp tác.
Điều này đòi hỏi điện ảnh Việt Nam cần chủ động nghiên cứu cả thị trường thương mại lẫn điện ảnh nghệ thuật tại Nhật Bản nhằm xác định đúng phân khúc công chúng mục tiêu.
Tại phiên thảo luận thứ hai với sự tham gia của đại diện tỉnh Quảng Ninh, thành phố Hải Phòng và các chuyên gia quốc tế, hội nghị tập trung mổ xẻ vai trò của chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ thủ tục hành chính, cấp phép và cung cấp dịch vụ hậu cần.
Nhằm biến tiềm năng cảnh quan thành điều kiện sản xuất thực tế, bà Nguyễn Thị Hạnh (Quảng Ninh) và ông Đào Trọng Đức (Hải Phòng) đề xuất mô hình liên kết “Hai địa phương, một điểm đến,” kết hợp không gian đô thị cảng, di sản kiến trúc của Hải Phòng với cảnh quan thiên nhiên vịnh Hạ Long, Cát Bà và Yên Tử của Quảng Ninh.
Mô hình này hướng tới xây dựng danh mục dịch vụ hậu cần chung, giảm thời gian di chuyển, đơn giản hóa quy trình phối hợp và tối ưu hóa chi phí cho các đoàn phim.
Đóng góp góc nhìn quốc tế, bà Ruriko Sekine từ Ủy ban Điện ảnh Nhật Bản (JFC) chia sẻ kinh nghiệm về mạng lưới khoảng 400 đơn vị hỗ trợ đoàn phim, không chỉ tạo nguồn thu kinh tế trực tiếp cho địa phương trong quá trình ghi hình mà còn thúc đẩy du lịch điện ảnh sau khi tác phẩm công chiếu thông qua bản đồ bối cảnh hay các tour tham quan.
Sau cùng, nhà quay phim Sven Zellner nhận định rằng bên cạnh việc hỗ trợ các dự án quốc tế quy mô lớn, các địa phương cần tạo điều kiện đồng bộ cho cả các nhà làm phim trong nước, đặc biệt là thế hệ đạo diễn trẻ đang tìm kiếm những phương thức thể hiện mới.
Hội thảo tại Tokyo đặt điện ảnh Việt Nam trong mối liên hệ giữa bản sắc văn hóa, năng lực sáng tạo và hợp tác quốc tế. Các ý kiến cho thấy việc mở rộng hiện diện của phim Việt Nam cần đồng thời phát triển nhiều mắt xích: bảo tồn và giới thiệu di sản điện ảnh, nâng cao khả năng phát hành, xây dựng quan hệ giữa các nhà sản xuất, đào tạo nhân lực và cải thiện điều kiện sản xuất tại địa phương.
Đối với hoạt động quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Nhật Bản, việc mở rộng quan hệ với các tổ chức và đối tác sở tại có ý nghĩa trong quá trình đưa tác phẩm Việt Nam tiếp cận khán giả Nhật Bản và quốc tế, tìm kiếm cơ hội phát hành và phát triển hợp tác sản xuất.
Song song với đó, trao đổi kinh nghiệm về cơ chế hỗ trợ đoàn phim và phối hợp liên ngành có thể cung cấp thêm cơ sở để các địa phương Việt Nam hoàn thiện phương thức thu hút dự án sản xuất phim.
Sau hội thảo, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) và Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản phối hợp tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Quốc tế Tokyo lần thứ 39 (TIFF 2026) Chương trình “Vietnam Night - Đêm Việt Nam.”
Vietnam Night là một trong những hoạt động nổi bật trong chuỗi xúc tiến điện ảnh Việt Nam tại Tokyo, đồng thời thể hiện nỗ lực chủ động của VFDA trong việc đưa điện ảnh trở thành kênh kết nối văn hóa, con người và công nghiệp sáng tạo Việt Nam với thế giới.
Trong khuôn khổ chương trình, các khách mời theo dõi video giới thiệu điện ảnh Việt Nam và Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF). Những hình ảnh về các tác phẩm, nhà làm phim, hoạt động phát triển tài năng và kết nối công nghiệp điện ảnh cho thấy sự vận động, phát triển của điện ảnh Việt Nam, đồng thời giới thiệu DANAFF như một diễn đàn thúc đẩy giao lưu và hợp tác giữa các nhà làm phim Việt Nam với khu vực và thế giới.
Từ Busan đến Tokyo, chuỗi hoạt động xúc tiến của VFDA tiếp tục khẳng định vai trò của kết nối quốc tế trong quá trình phát triển điện ảnh Việt Nam. Thông qua sự hiện diện tại các liên hoan phim, chợ phim và diễn đàn chuyên ngành uy tín, VFDA chủ động tạo thêm cơ hội để điện ảnh Việt Nam quảng bá hình ảnh đất nước, con người, giới thiệu tiềm năng và năng lực sản xuất, mở rộng mạng lưới đối tác và thúc đẩy hợp tác với ngành điện ảnh thế giới./.