Chúng tôi lên tới Hà Giang khi mặt trời còn lấp ló sau đỉnh núi, những tianắng đầu tiên trong ngày chưa đủ để xua tan làn sương mờ ảo đang bao trùm khắpnơi.
Thế nhưng, cả thành phố đã thức giấc từ lâu, người dân nơi địa đầu Tổ Quốc đangháo hức đón chào lễ hội lớn nhất trong năm của quê hương mình: Lễ hội Đền - mộtlễ hội truyền thống được tổ chức hàng năm tại trung tâm thành phố Hà Giang.
Lễ hội lớn nhất tỉnh
Thành phố Hà Giang chào bình minh bằng một không khí nhộn nhịp khác thường.Từng đoàn du khách trong và ngoài nước lần lượt đổ về tham gia lễ hội. Nhữngđồng bào dân tộc vùng cao rực rỡ váy áo hướng về trung tâm lễ hội với gương mặthân hoan, phấn khởi, họ đã đi cả đêm trong núi rừng để kịp có mặt trong giờ khaihội. Đối với người dân miền núi, đây là dịp để họ bày tỏ lòng biết ơn đến các vịThánh Nhân đã có công xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước, hướng về cội nguồn…
Là miền đất địa đầu của Tổ Quốc, Hà Giang không có nhiều đền chùa như các tỉnhbạn. Đền Mẫu được coi là ngôi đền lớn nhất và có lịch sử lâu đời, tôn thờ vị ĐứcThánh Mẫu Thượng Ngàn Công Chúa Liễu Hạnh và Đức Thánh Trần Hưng Đạo Đại Vương.Vì lẽ đó mà từ lâu Lễ hội Đền đã trở thành hoạt động không thể thiếu trong đờisống tâm linh của người dân Hà Giang.
Nhiều năm trước đây lễ hội chỉ được tổ chức trong khuôn khổ nhà Đền, với quy mônhỏ. Nhưng từ năm 2012, Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Giang đã trực tiếp đứng ratổ chức lễ hội Đền với quy mộ rộng, trang trọng về phần lễ, phong phú về phầnhội, làm nổi bật nét văn hoá tâm linh truyền thống của đồng bào các dân tộctrong tỉnh.
Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của đông đảo tầng lớpnhân dân mà còn nhằm mục đích khôi phục các lễ hội dân gian truyền thống gắn vớiphát triển du lịch vùng miền, đặc biệt là du lịch vùng cao biên giới.
Ông Đỗ Văn Như, Trưởng phòng văn hoá thông tin Thành phố Hà Giang cho biết, chỉtính riêng trong dịp lễ hội 2013, đã có hàng vạn du khách trong và ngoài nướcđến thăm quan. Đây có thể coi là thành công sau hai năm Thành phố trực tiếp tổchức lễ hội. Hà Giang là một tỉnh có phong cảnh thiên nhiên tuyệt vời, trongnhững năm tới thành phố sẽ tiếp tục duy trì và phát triển các hoạt động văn hoátín nguỡng của nhân dân, đồng thời kết hợp với việc quảng bá xây dựng Hà Giangthành một địa điểm du lịch hấp dẫn.
Lễ hội của sự đoàn kết, đậm đà bản sắc dân tộc
Lễ hội Đền năm nay diễn ra từ ngày 16/3 đến 18/3 dương lịch. Ngay sau khi khaihội, từng đoàn người đã tập trung trước của Đền Mẫu, họ đến để cầu khấn ĐứcThánh ban cho họ một cuộc sống yên bình và no ấm.
Sau đó du khách sẽ được thưởng thức nhiều chương trình đặc sắc như dâng hương,tế lễ, biểu diễn giao lưu văn nghệ, hát văn, hát chèo, múa lân…Đặc biệt là mànrước kiệu qua phố, khi kiệu Thánh đi qua, mọi hoạt động khác của người dân đềudừng lại, các cửa hàng ven đường ngừng hoạt động kinh doanh, người đi đường vộivã dừng xe, trẻ em người lớn đứng chật ních hai bên đường, họ chắp tay hướng vềĐức Thánh với tấm lòng thành kính cao độ…
Điểm nổi bật trong lễ hội là các trò chơi dân gian thể hiện rõ bản sắc văn hoátruyền thống từ ngàn đời của cộng đồng 22 dân tộc đang sinh sống trên vùng đấtHà Giang. Những trò chơi hấp hẫn người xem như đánh đu, đánh yến, trèo cột háiquả, chọi chim, vừa gánh nồi vừa nấu cơm... Trò chơi đánh sảng (hay còn gọi làđánh quay) được coi là một môn nghệ thuật lôi cuốn nhiều người xem.
Bên cạnh đó, phố ẩm thực, nơi có những gian hàng giới thiệu và bán các món ănđặc sản của người dân vùng cao cũng thu hút hàng trăm người qua lại thưởng thức.
Một điều đáng ghi nhận đó là tình hình an ninh trật tự trong những ngày diễn ralễ hội rất đảm bảo, tuyệt đối không có tình trạng trộm cắp, móc túi, lừa đảo.Những hoạt động mê tín dị đoan cũng không hề xảy ra
Ủy ban nhân dân Thành phố đứng ra tổ chức lễ hội không chỉ có ý nghĩa to lớntrong việc nâng cao đời sống văn hoá tinh thần cho người dân, thu hút khách dulịch mà còn tạo nên sự đoàn kết giữa các dân tộc đang sinh sống trên địa bàn.
Ông Lò Doãn Kiểu, một người dân sống lâu năm tại Hà Giang cho biết, hoạt độngvăn hoá và tôn giáo rất phức tạp. Hà Giang là vùng đất tập trung nhiều dân tộcsinh sống, mỗi dân tộc có một phong tục tập quán riêng. Việc tập trung quản lýcác hoạt động văn hoá, tín ngưỡng của các dân tộc là rất cần thiết trong việctạo nên sự đoàn kết trong nhân dân, hướng đến ổn định chính trị và phát triểnkinh tế.
Ngày cuối cùng diễn ra lễ hội, người dân Hà Giang cùng khách thập phương vuimừng tổ chức lễ khánh thành quả chuông đồng nặng hơn 500kg từ nguồn kinh phí dochính họ đóng góp. Tiếng chuông đầu tiên vang lên cũng là lúc lễ hội chính thứckết thúc, người dân cùng nhau ra về trong niềm hân hoan, phấn khởi…Họ cùng nhauhy vọng một năm mới bình yên và no ấm./.