81 năm sau mùa thu Cách mạng Tháng Tám năm 1945, truyền thống cách mạng vẫn là kim chỉ nam xuyên suốt cho quá trình nỗ lực vươn lên trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở những vùng căn cứ cách mạng ở tỉnh Đồng Tháp.
Những đổi thay trên quê hương cách mạng
Nằm bên sông Tiền, là căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ nên xã Bình Ninh từng bị quân địch tập trung đánh phá ác liệt.
Sau ngày đất nước thống nhất, xã có hơn 80% là hộ nghèo. Thời gian trôi qua, xã Bình Ninh đã nỗ lực trở thành một xã nông thôn mới kiểu mẫu, điển hình toàn tỉnh về chuyển dịch cơ cấu sản xuất, phá thế độc canh cây lúa, đa dạng hóa cây trồng vật nuôi. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, chỉ còn 0,75%; bộ mặt nông thôn đã khang trang hơn. Đây là thành quả đáng trân trọng của một xã vùng sâu còn nhiều khó khăn.
Ông Nguyễn Công Toàn, Trưởng Phòng Văn hóa-Xã hội xã Bình Ninh thông tin, diện mạo vùng căn cứ cách mạng ở năm xưa nay đã thay đổi nhiều, chứng minh cho sự trở mình của một vùng quê nghèo anh hùng. Dọc theo các tuyến đường được trải nhựa phẳng phiu, những ruộng ớt đỏ trái, ruộng cà chua F1 vàng ươm, xa xa là vườn dừa nối vườn cùng nhiều căn nhà đẹp. Ban đêm, dưới con đường sáng đèn, chị em phụ nữ đi tản bộ, tập thể dục, tiếng nói cười lan tỏa càng làm cho bức tranh quê thêm tràn đầy sức sống.
Ông Lê Văn Chất, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Bình Ninh nói, kinh nghiệm của Bình Ninh trong phát triển kinh tế-xã hội là hoàn thiện hệ thống thủy lợi nội đồng gắn với phát triển giao thông nông thôn; tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật nông nghiệp cho người dân. Khi chưa có chương trình ngọt hóa, gần 50% diện tích của xã nằm dọc sông Tiền chịu ảnh hưởng của nước mặn nên đất ở đây bị nhiễm phèn, mặn nghiêm trọng. Hệ thống đê sông Tiền được hoàn thành đã ngăn sự tấn công của nước mặn. Hệ thống thủy lợi nội đồng khi hoàn thành đã đủ sức tưới tiêu cho 3.321ha diện tích sản xuất và chăn nuôi, ngăn mặn, trữ ngọt, đảm bảo sản xuất theo lịch thời vụ.
Việc khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ vào thâm canh đã giúp tăng năng suất cây dừa, cho thu hoạch ổn định. Các hình thức hợp tác liên kết sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi giá trị gắn với xây dựng các mã vùng trồng phục vụ xuất khẩu được quan tâm. Xã có 4 sản phẩm được công nhận OCOP hạng 3 sao và 16 sản phẩm từ trái ca cao được công nhận OCOP hạng 4 sao của Công ty Cacao Xuân Ron Chợ Gạo.
Tại xã Tân Phú, hơn nửa thế kỷ trôi qua, trên trận địa xưa, quân dân và xã Tân Phú tiếp tục xây dựng quê hương giàu đẹp. Chiến trường đạn bom ngày ấy nay được phủ xanh bởi những cánh đồng lúa, rau màu, vườn cây ăn trái mướt mắt, hai bên đường là các loại hoa được người dân trồng tỉa, chăm sóc cẩn thận...
Ông Lê Thành Đô, 76 tuổi, 56 tuổi Đảng, ở ấp Tân Thới, xã Tân Phú, là người đã trải qua những ngày tháng bom đạn khốc liệt ở chiến trường Ấp Bắc. Ông chia sẻ, quê hương từ vùng đất bị bom đạn tàn phá nay đã thay da đổi thịt, địa phương đã có cơ sở hạ tầng khang trang, chất lượng đời sống văn hóa, tinh thần người dân được nâng lên rõ rệt. Nhờ công tác trợ vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật nên sản xuất nông nghiệp ở địa phương đạt hiệu quả cao. Nông dân đã chuyển đổi từ đất trồng lúa sang trồng cây lâu năm cho sản lượng cao.
Bí thư Đảng ủy xã Tân Phú Trần Văn Thức nêu rõ: Thực hiện phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", người dân trong xã Tân Phú đồng tình, hưởng ứng bằng việc hiến đất, đóng góp ngày công lao động để xây dựng giao thông nông thôn, hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp, xóa nhà tạm cho hộ nghèo, kiên cố hóa trường lớp... Bộ mặt nông thôn không ngừng đổi mới, thu hẹp dần khoảng cách với thành thị. Đến tháng 8/2026, toàn xã chỉ còn 25 hộ nghèo và 67 hộ cận nghèo, dự kiến đến cuối năm 2026 giảm 5/25 hộ nghèo.
Còn tại xã Thanh Hưng nay đã trở thành điểm sáng về chuyển dịch cơ cấu cây trồng từ cây ăn trái kém hiệu quả kinh tế sang cây ăn trái đặc sản. Xã định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang cây đặc sản mang lại hiệu quả kinh tế cao, trong đó sầu riêng từng bước khẳng định hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương theo hướng bền vững, nâng cao đời sống người dân.
Ông Huỳnh Đức Thạnh, Bí thư Đảng ủy xã Thanh Hưng nêu rõ, để giải quyết khó khăn, đẩy mạnh phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, xã chú trọng huy động các nguồn lực kiến thiết hạ tầng nông thôn, thủy lợi, phục vụ sản xuất, phát triển các vùng chuyên canh cây ăn trái đặc sản, giúp nông dân làm giàu, xây dựng nông thôn mới theo chuẩn quốc gia. Đến nay, toàn xã đã chuyển 100% diện tích đất canh tác sang lập vườn trồng chuyên canh các loại cây ăn trái đặc sản như sầu riêng, xoài cát Hòa Lộc, chanh... cho thu nhập cao.
Hướng đến thời đại phát triển mới
Các xã từng là căn cứ cách mạng năm xưa ở Đồng Tháp đã có chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính và chất lượng phục vụ người dân sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tại xã Bình Ninh, bộ máy hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản hoạt động ổn định, bảo đảm tính thông suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Các thủ tục hành chính thiết yếu như hộ tịch, chứng thực, đất đai, chính sách an sinh xã hội, bảo trợ xã hội được giải quyết trực tiếp tại cấp xã, giúp người dân giảm thời gian đi lại, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính. Người dân rất hài lòng khi được cán bộ hướng dẫn, giải quyết tận tình.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Bình Ninh Trương Thị Thanh Thúy nêu rõ: Việc tăng cường phân cấp, phân quyền đã góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý và điều hành phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương, giúp giảm bớt các khâu trung gian, người dân tiếp cận các dịch vụ công và chính sách nhanh chóng hơn tại cơ sở. Tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" được phát huy.
Trong tháng 7/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã Bình Ninh đã tiếp nhận và giải quyết 390 hồ sơ, trong đó giải quyết trước hạn đạt 358 hồ sơ; đúng hạn đạt 27 hồ sơ; quá hạn 5 hồ sơ.
Ở xã Thanh Hưng, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại địa phương cơ bản vận hành ổn định, hiệu quả là tiền đề quan trọng để xã tiếp tục phát triển trong giai đoạn tới. Các thủ tục hành chính của người dân và doanh nghiệp được giải quyết nhanh gọn, bảo đảm thời gian quy định, giúp người dân tiết kiệm được thời gian và công sức đi lại.
Ông Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công xã Thanh Hưng cho biết: Mỗi ngày, Trung tâm tiếp nhận từ 50-60 hồ sơ, tất cả hồ sơ được giải quyết trong ngày, giúp người dân giảm thiểu việc đi lại. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn của xã đạt trên 99,7%.
Hiện nay, 100% văn bản hành chính thuộc thẩm quyền của xã được xử lý trên môi trường điện tử, sử dụng chữ ký số trong giải quyết công việc. Đáng chú ý, mô hình "Bình dân học vụ số" được triển khai đến 100% ấp. Hoạt động hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, cài đặt và sử dụng các ứng dụng số đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức cộng đồng.
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thanh Hưng Nguyễn Hoàng Sơn, thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính một cách đồng bộ và toàn diện; ứng dụng tốt công nghệ thông tin trong cải cách hành chính, đảm bảo các thủ tục hành chính được thực hiện kịp thời, đúng quy định, để phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
Các địa phương ở những vùng căn cứ cách mạng năm xưa ở Đồng Tháp tiếp tục thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển nhanh, bền vững, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Cả hệ thống chính trị tiếp tục tinh gọn tổ chức, hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vận hành hiệu quả bộ máy mới, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới./.