Ngày 29/9, Cục Hải quan đã tổ chức Buổi lễ trao quyết định cho ba doanh nghiệp được công nhận mới, gồm Công ty trách nhiệm hữu hạn Hana Micron Vina, Công ty trách nhiệm hữu hạn Luxshare-ICT (Việt Nam), Công ty trách nhiệm hữu hạn Samju Vina. Và, bốn doanh nghiệp được gia hạn là Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Phú Hậu Giang, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, Công ty trách nhiệm hữu hạn Hoya Glass Disk Việt Nam và Công ty trách nhiệm hữu hạn LG Electronics Việt Nam Hải Phòng.
Sự kiện cũng đánh dấu 15 năm xây dựng, triển khai, hoàn thiện cơ chế doanh nghiệp ưu tiên đồng thời định hướng phát triển Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên trong giai đoạn mới, góp phần xây dựng quan hệ đối tác Hải quan-doanh nghiệp ngày càng thực chất và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực hải quan,
Chiếm 1/3 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu
Theo Cục Hải quan, Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên là một trong những bước chuyển quan trọng trong phương thức quản lý hải quan hiện đại, nhằm tạo thuận lợi nhiều hơn cho doanh nghiệp có mức độ tuân thủ cao, đồng thời tập trung nguồn lực quản lý vào các lĩnh vực, đối tượng có rủi ro cao hơn.
Từ 9 doanh nghiệp ban đầu, đến nay đã có 74 Doanh nghiệp ưu tiên, hoạt động trong nhiều lĩnh vực xuất nhập khẩu chủ lực như điện tử, công nghệ cao, sản xuất công nghiệp, dệt may, nông nghiệp và thủy sản. Trong đó, 10 Doanh nghiệp ưu tiên đồng thời là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao/bán dẫn.
Việc công nhận Doanh nghiệp ưu tiên thể hiện sự ghi nhận của cơ quan Hải quan đối với các doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện, tiêu chí của Chương trình. Mặc dù số lượng chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu, nhóm Doanh nghiệp ưu tiên đóng góp bình quân khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước.
Giai đoạn 2022-2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của các Doanh nghiệp ưu tiên liên tục đạt trên 230 tỷ USD/năm, tương đương khoảng 28-34% tổng kim ngạch cả nước. Riêng năm 2025 đạt khoảng 256,63 tỷ USD, 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 164,52 tỷ USD, tương đương khoảng 30% kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước.
Ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên nhằm khẳng định uy tín, năng lực tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, song cũng là minh chứng cho sự nỗ lực chuyển mình mạnh mẽ của ngành Hải quan Việt Nam trong việc hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, hiện thực hóa các Nghị quyết của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57, 66, 68, 10-NQ/TW). Bên cạnh đó, ông khẳng định trong thời gian tới, ngành Hải quan cam kết tiếp tục tạo dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn, ổn định và dễ thực thi để mọi loại hình doanh nghiệp cùng phát triển bền vững.
Không giảm yêu cầu tuân thủ
Theo Cục Hải quan, các doanh nghiệp được công nhận Doanh nghiệp ưu tiên được hưởng nhiều biện pháp tạo thuận lợi về thủ tục hải quan, kiểm tra, quản lý thuế, kiểm tra sau thông quan và các thuận lợi theo các Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên (MRA), qua đó góp phần giảm thời gian, chi phí và tăng tính chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, yêu cầu đối với Doanh nghiệp ưu tiên sẽ ngày càng được nâng cao đồng thời doanh nghiệp phải duy trì mức độ tuân thủ pháp luật hải quan, có hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả và các điều kiện áp dụng chế độ ưu tiên trong suốt quá trình hoạt động, hợp tác với cơ quan hải quan trong công tác kiểm tra, giám sát và quản lý rủi ro…
Năm 2025, khuôn khổ pháp lý về Doanh nghiệp ưu tiên tiếp tục được hoàn thiện. Trong đó, yêu cầu về kiểm soát nội bộ, an ninh chuỗi cung ứng và trách nhiệm duy trì tuân thủ được nâng cao đồng thời mở rộng cơ chế tạo thuận lợi đối với doanh nghiệp công nghệ cao và một số lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Ngoài ra, công tác quản lý, giám sát sau công nhận cũng được tăng cường. Riêng năm 2025, Cơ quan Hải quan cho biết đã tạm đình chỉ chế độ ưu tiên đối với 4 doanh nghiệp và đình chỉ/chấm dứt chế độ ưu tiên đối với 3 doanh nghiệp. Điều này thể hiện rõ quan điểm chế độ ưu tiên không phải là một đặc quyền vô thời hạn, doanh nghiệp chỉ tiếp tục được hưởng ưu tiên khi duy trì thực chất các điều kiện và chuẩn mực tuân thủ.
Cùng với hoàn thiện Chương trình trong nước, Hải quan Việt Nam cho hay đang tích cực mở rộng hợp tác quốc tế thông qua các Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên (MRA). Đến nay, Việt Nam đã ký hai MRA với ASEAN và Hàn Quốc; Hoàn thành triển khai MRA ASEAN giai đoạn 1 từ ngày 31/3/2026 và giai đoạn 2 từ ngày 30/6/2026; Và, triển khai MRA Việt Nam-Hàn Quốc, nghiên cứu hợp tác theo hướng song phương, đa phương với Trung Quốc và các đối tác khác.
Theo đó, Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên đang góp phần mở rộng các biện pháp tạo thuận lợi cho Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam khi tham gia chuỗi cung ứng quốc tế./.
Nghị quyết 57-NQ/TW: Ứng dụng AI, dữ liệu số tăng hiệu quả quản lý hải quan