Với vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri và nhân dân, Hội đồng Nhân dân các cấp đã phát huy tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật, hoạt động ngày càng dân chủ, thực chất, hiệu quả với nhiều đổi mới cả trong tư duy và thực tiễn hành động.
Giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách
Nhiệm kỳ 2021-2026 là một nhiệm kỳ đặc biệt, Hội đồng Nhân dân các cấp hoạt động trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều thử thách, dịch bệnh toàn cầu phức tạp, thiên tai, biến đổi khí hậu khốc liệt, cục diện chính trị - kinh tế thế giới biến động khó lường.
Với nhiều thay đổi về tổ chức, bộ máy và hoạt động, khối lượng công việc của Hội đồng Nhân dân các cấp tăng gấp nhiều lần so với các nhiệm kỳ trước, phát sinh nhiều vấn đề hệ trọng, nhiều nội dung mới, phức tạp, chưa từng có tiền lệ.
Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Hội đồng Nhân dân các tỉnh/thành phố đã tổ chức 1.950 kỳ họp, số lượng kỳ họp nhiệm kỳ này nhiều hơn gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ 2016-2021.
Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh đã ban hành 30.832 nghị quyết, giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách phát sinh từ sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh ngân sách, đầu tư công và cơ chế chính sách địa phương.
Là đầu tàu kinh tế của đất nước, thời gian qua, Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã khẳng định rõ năng lực, bản lĩnh và vai trò trung tâm của cơ quan dân cử, bám sát thực tiễn, lắng nghe người dân, chủ động phản biện và thúc đẩy đổi mới, hoàn thiện thể chế.
Theo đó, Hội đồng Nhân dân Thành phố đã chủ động, tích cực đồng hành cùng Ủy ban Nhân dân Thành phố trong quá trình xây dựng, trình Quốc hội và triển khai Nghị quyết số 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Nhân dân Thành phố trong việc rà soát, xử lý, tháo gỡ những khó khăn, bất cập phát sinh tại các xã, phường, đặc khu khi triển khai mô hình chính quyền 2 cấp.
Hội đồng Nhân dân Thành phố cũng ban hành nhiều nghị quyết quan trọng để Thành phố có những bước phát triển mạnh mẽ và đáp ứng tình hình thực tiễn.
Từ việc ban hành và triển khai thực hiện 63 nghị quyết cụ thể hóa Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội, đến nay cho thấy các cơ chế, chính sách đặc thù đã bước đầu phát huy hiệu quả trên nhiều lĩnh vực.
Trong lĩnh vực tài chính-ngân sách và an sinh xã hội, Thành phố đã giải ngân 100% kế hoạch vốn cho vay giảm nghèo và giải quyết việc làm giai đoạn 2023-2025 với tổng số tiền 4.695 tỷ đồng, góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 0,5%.
Trong nhiệm kỳ 2021-2026, Hội đồng Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức 35 kỳ họp, thông qua 420 nghị quyết, tập trung giải quyết nhiều vấn đề trọng tâm, cấp thiết, tạo hành lang pháp lý quan trọng và khơi thông nguồn lực cho phát triển.
Các cơ chế, chính sách được ban hành đã góp phần tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn" trong thực tiễn, như: chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics và xuất khẩu, qua đó tạo nguồn lực để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Khu kinh tế Vũng Áng, hình thành động lực mới thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư.
Đặc biệt, trước những tình huống khó khăn, cấp bách như đại dịch COVID-19, thiên tai, bão lũ, sự cố môi trường biển..., Hội đồng Nhân dân tỉnh đã kịp thời ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù với tinh thần chủ động, linh hoạt, góp phần chăm lo đời sống nhân dân, hỗ trợ các nhóm yếu thế, bảo đảm an sinh xã hội và giữ vững ổn định tình hình trên địa bàn.
Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 3,5% đầu nhiệm kỳ xuống còn hơn 1,9% hiện nay, thể hiện rõ hiệu quả của các chính sách an sinh và phát triển kinh tế-xã hội.
Lựa chọn đúng và trúng nội dung giám sát
Cùng với việc đổi mới trong công tác tổ chức kỳ họp và ban hành nghị quyết, nhiệm kỳ qua, hoạt động giám sát, chất vấn, giải trình của Hội đồng Nhân dân, Thường trực Hội đồng Nhân dân được đổi mới, có trọng tâm, trọng điểm, thực chất, tập trung vào các vấn đề cử tri quan tâm.
Nội dung giám sát được lựa chọn đúng và trúng, quan trọng, thiết thực, phù hợp thực tiễn địa phương. Sau giám sát, chất vấn, giải trình, nhiều vấn đề tồn tại, hạn chế, dân sinh, bức xúc đã được các cấp, các ngành khắc phục và có chuyển biến tích cực, được cử tri, nhân dân đánh giá cao.
Khẳng định vai trò của Hội đồng Nhân dân trong kiến tạo phát triển, Hội đồng Nhân dân thành phố Đồng Nai tích cực đổi mới giám sát, chuyển từ "kiểm tra quy trình" sang "tháo gỡ và đôn đốc thực thi."
Hội đồng Nhân dân thành phố đã chuyển trọng tâm giám sát sang đầu tư công, giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính và môi trường kinh doanh.
Trong nhiệm kỳ, Thường trực và các Ban Hội đồng Nhân dân tổ chức 285 buổi tiếp công dân, hơn 300 đợt khảo sát thực tế; tiếp nhận và xử lý trên 3.122 ý kiến của cử tri và doanh nghiệp.
Qua giám sát thực tiễn cho thấy, nhiều điểm nghẽn hiện nay không phải do thiếu chủ trương hay nguồn lực, mà xuất phát từ việc chậm xử lý thủ tục, thiếu phối hợp liên ngành và tâm lý e ngại trách nhiệm. Những kiến nghị sau giám sát đã góp phần đẩy nhanh tiến độ Vành đai 3, các tuyến cao tốc và hạ tầng kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Giám sát không chỉ để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ mà quan trọng hơn là tạo chuyển biến thực chất trong quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm công vụ, trách nhiệm giải trình của các cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.
Trên tinh thần đó, Hội đồng Nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã kết hợp hài hòa giữa giám sát tại kỳ họp với giám sát chuyên đề, giám sát thường xuyên, khảo sát thực tế, giải trình và tái giám sát; tập trung lựa chọn những vấn đề nổi cộm, những nội dung cử tri và nhân dân quan tâm, những lĩnh vực còn nhiều khó khăn, hạn chế kéo dài để tổ chức giám sát.
Nội dung giám sát tập trung vào quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, đầu tư công, cải cách hành chính, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, giải quyết kiến nghị cử tri, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, công tác tư pháp, thi hành án dân sự và việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của Hội đồng Nhân dân tỉnh.
Trong nhiệm kỳ, Hội đồng Nhân dân tỉnh đã tổ chức 3 cuộc giám sát chuyên đề cấp Hội đồng Nhân dân; Thường trực Hội đồng Nhân dân tỉnh tổ chức 12 cuộc giám sát; các Ban Hội đồng Nhân dân tỉnh tổ chức 52 đoàn giám sát và trên 100 cuộc khảo sát thực tế.
Qua giám sát đã ban hành 1.113 kiến nghị đối với Ủy ban Nhân dân tỉnh, các sở, ngành và địa phương; các nội dung kiến nghị đều rõ đơn vị, thực hiện, rõ thời gian, có tính khả thi thực hiện cao; kết quả trên 91% kiến nghị sau giám sát đã được giải quyết…
Nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng Nhân dân các cấp sau sáp nhập
Nhiệm kỳ 2026-2031, là nhiệm kỳ đầu tiên Hội đồng Nhân dân thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời thực hiện nhiều chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Trong bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, việc quyết tâm thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm (đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao) đòi hỏi Hội đồng Nhân dân các cấp không chỉ cụ thể hóa các nhóm nhiệm vụ trọng tâm của Trung ương mà còn tập trung vào việc tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế tại địa phương, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nhằm khơi thông mọi nguồn lực, phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, các tầng lớp nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Nhiệm kỳ mới đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Hội đồng Nhân dân các cấp sau sáp nhập; bảo đảm Hội đồng Nhân dân thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân; nâng cao tính chủ động, chuyên nghiệp trong xây dựng nghị quyết, hoạt động giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương; qua đó góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và xây dựng chính quyền địa phương hiện đại, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Với tinh thần đó, Hội nghị Hội đồng Nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031 được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức sáng 28/5 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Đây không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường đã qua mà còn mở ra nhiều kỳ vọng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng Nhân dân các cấp trong nhiệm kỳ mới, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới theo đúng phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"./.
HĐND thành phố Huế thông qua mức phí tham quan di tích Hải Vân Quan
Mức thu phí áp dụng thống nhất cho công dân Việt Nam và người nước ngoài khi đến tham quan di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia Hải Vân Quan là 70.000 đồng/người/lượt.