Một số quốc gia châu Âu đang cân nhắc việc ngừng cử nhân sự tới trung tâm điều phối do quân đội Mỹ dẫn dắt liên quan đến Gaza, trong bối cảnh các nước này tiến hành đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ chế trên.
Trung tâm Điều phối Dân sự-Quân sự (CMCC) được thành lập tại miền Nam Israel vào tháng 10/2025, theo kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt xung đột tại Gaza.
Trung tâm này có nhiệm vụ giám sát lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas, tạo điều kiện cho viện trợ nhân đạo vào Gaza, đồng thời xây dựng các chính sách cho giai đoạn hậu chiến của vùng lãnh thổ Palestine.
Hàng chục quốc gia, trong đó có Đức, Pháp, Anh, Ai Cập và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đã cử các chuyên gia hoạch định quân sự và quan chức an ninh tới CMCC.
Tuy nhiên, theo 8 nhà ngoại giao nước ngoài, kể từ kỳ nghỉ Giáng sinh và Năm mới, quan chức của một số nước châu Âu đã không quay lại CMCC, nằm gần biên giới Gaza.
Theo các nguồn tin ngoại giao, một số chính phủ châu Âu hiện đang xem xét điều chỉnh mức độ hiện diện tại CMCC, bao gồm khả năng giảm hoặc ngừng cử nhân sự, song không nêu cụ thể là quốc gia nào.
Một số nguồn tin cho rằng hoài nghi về định hướng của CMCC là nguyên nhân dẫn đến quyết định này.
Giới quan sát cho rằng việc châu Âu xem xét lại vai trò của mình diễn ra trong bối cảnh xuất hiện các điều chỉnh trong chính sách đối ngoại của Mỹ đối với một số vấn đề quốc tế.
Cùng ngày, Phong trào Hồi giáo Hamas kêu gọi cộng đồng quốc tế có biện pháp hiệu quả nhằm buộc Israel chấm dứt ngay lập tức và hoàn toàn những gì lực lượng này mô tả là các hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza.
Lời kêu gọi được nêu trong một bản ghi nhớ chính trị do Hamas gửi tới các bên trung gian gồm Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, cùng các bên bảo trợ và tổ chức quốc tế, nhân dịp tròn 100 ngày kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 10/10/2025.
Theo bản ghi nhớ, Hamas tái khẳng định cam kết tiếp tục thực hiện thỏa thuận ngừng bắn, coi đây là khuôn khổ nhằm chấm dứt các hoạt động bạo lực tại Gaza.
Bản ghi nhớ cũng cho biết đã xảy ra 1.298 vụ việc mà lực lượng này coi là vi phạm thỏa thuận, trong đó có các vụ nổ súng, hoạt động của phương tiện quân sự tại các khu vực ngừng bắn, cũng như các cuộc không kích và pháo kích nhằm vào khu vực dân cư.
Theo Hamas, các biện pháp kiểm soát hiện nay cũng đang ảnh hưởng tới hoạt động của hệ thống y tế tại Gaza, trong đó có việc hạn chế nguồn cung y tế, vật liệu tái thiết và dòng viện trợ nhân đạo theo thỏa thuận, cũng như việc quản lý số lượng xe viện trợ vào Gaza.
Hamas kêu gọi các bên liên quan hoàn tất giai đoạn đầu của thỏa thuận và sớm triển khai giai đoạn tiếp theo, trong đó có nội dung rút lực lượng khỏi Gaza; đồng thời đề xuất tuân thủ các tuyến rút quân đã thống nhất và thiết lập một cơ chế giám sát quốc tế trung lập tại thực địa nhằm theo dõi việc thực thi lệnh ngừng bắn và hoạt động viện trợ.
Bản ghi nhớ cũng đề xuất cho phép đưa vào Gaza 600 xe viện trợ mỗi ngày, trong đó có 50 xe chở nhiên liệu, dưới sự giám sát quốc tế, đồng thời bảo đảm hoạt động không hạn chế của Liên hợp quốc.
Hamas kêu gọi mở cửa khẩu Rafah để tạo điều kiện đưa vật tư y tế, vật liệu che chắn và thiết bị xây dựng phục vụ công tác tái thiết. Ngoài ra, phong trào này cũng đề nghị công bố thông tin liên quan đến những người bị giam giữ, trả tự do cho phụ nữ và trẻ em, đồng thời trao trả các thi thể đang được lưu giữ.
Cũng theo nguồn tin, Ủy ban kỹ trị về Palestine tại Gaza gồm 15 thành viên, được thành lập nhằm tạm thời điều hành Gaza hậu xung đột, đã chính thức bắt đầu hoạt động tại Cairo vào ngày 17/1.
Tuy nhiên, ngày 20/1, báo Haaretz đưa tin Israel đang ngăn cản ủy ban này vào Gaza, khiến thời điểm và phương thức triển khai hoạt động tại thực địa chưa được xác định./.
Các quốc gia trong khu vực thúc đẩy giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình Gaza
Các nước trong khu vực đã điện đàm về khủng hoảng đang diễn ra ở Gaza, cũng như hỗ trợ Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza và triển khai Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF) để giám sát lệnh ngừng bắn.
