Ở tuổi 41, Phó giáo sư, Tiến sỹ, bác sỹ Nguyễn Thị Thu Phương, Trưởng khoa Dược học, Trường Đại học Y Dược Hải Phòng đã có hơn 100 công trình khoa học và dành nhiều tâm huyết hướng dẫn, bồi dưỡng các nhà nghiên cứu trẻ. Chị là một trong 12 cá nhân được tặng Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026.
Hành trình nghiên cứu và dấu ấn chuyên môn
Định hướng nghiên cứu về thuốc của bác sỹ Nguyễn Thị Thu Phương hình thành rõ nét từ khi là sinh viên năm thứ năm tại Trường Đại học Y Hải Phòng và tiếp tục được củng cố trong quá trình học cao học. Năm 2016, chị nhận học bổng đào tạo Tiến sỹ tại Hàn Quốc. Du học ở tuổi 31, khi con đầu lòng mới học lớp 1 và con thứ hai mới 3 tuổi là quyết định mang tính bước ngoặt trong sự nghiệp đồng thời đặt ra không ít thử thách với chị.
"Thời điểm đó, tôi nộp hồ sơ học bổng nhiều trường và đều được nhận nhưng tôi chọn Hàn Quốc vì đây là quốc gia có thế mạnh nghiên cứu ở lĩnh vực mình muốn theo đuổi. Đi du học khi các con còn bé là động lực thôi thúc tôi quyết tâm, nhiều đêm thức trắng với mục tiêu hoàn thành chương trình học tập nhanh nhất, kết quả cao nhất có thể để sớm về nước," bác sỹ Nguyễn Thị Thu Phương chia sẻ.
Năm 2018, chị trở về trường công tác với mong muốn đi sâu nghiên cứu phát triển thuốc và thử nghiệm lâm sàng, góp phần xây dựng năng lực nghiên cứu thuốc tại Việt Nam. Từ định hướng đó, chị tham gia xây dựng Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng và Tương đương sinh học của Trường, tạo nền tảng mở rộng hoạt động nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu y sinh ứng dụng hiện nay.
Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng và Tương đương sinh học được thành lập tháng 12/2023 và được Bộ Y tế công nhận đáp ứng tiêu chuẩn Thực hành tốt thử thuốc trên lâm sàng (GCP) vào tháng 2/2024.
Theo số liệu của Trung tâm, đến nay, 20 nghiên cứu đã hoàn thành và 30 nghiên cứu đang được triển khai. Trên cương vị lãnh đạo Trung tâm, chị chú trọng chuẩn hóa quy trình, phát triển nhân lực và mở rộng nghiên cứu về thử nghiệm lâm sàng, tương đương sinh học và dược lý lâm sàng định lượng.
Song song với nghiên cứu khoa học, chị đảm nhiệm công tác quản lý học thuật và phát triển đội ngũ giảng viên. Năm 2021, chị được bổ nhiệm làm Trưởng khoa Dược học; năm 2022, được công nhận chức danh Phó Giáo sư ở tuổi 37. Trong hoạt động hợp tác quốc tế, chị tham gia Ban điều hành Hội nghị Dược lâm sàng châu Á (Asian Conference on Clinical Pharmacy - ACCP) và các hoạt động học thuật của Liên đoàn Dược phẩm Quốc tế (FIP).
Đến nay, chị đã có hơn 100 công trình khoa học, trong đó hơn 40 bài báo được đăng trên các tạp chí quốc tế. Các hướng nghiên cứu chính gồm: Dược lâm sàng, mô hình hóa dược động học, cá thể hóa điều trị và ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao an toàn trong sử dụng thuốc.
Các nghiên cứu hướng tới cung cấp bằng chứng và công cụ hỗ trợ quyết định sử dụng thuốc, tối ưu hóa liều điều trị và nâng cao chất lượng đào tạo dược sỹ. Năm 2026, chị được tài trợ thực hiện dự án PharmAI-Safe, hướng tới phát triển công cụ trí tuệ nhân tạo giúp dược sỹ nhận diện các tương tác thuốc nguy hiểm trong thực hành.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thu Phương, các nghiên cứu của chị tập trung kết hợp mô hình hóa, mô phỏng dược động học, dược di truyền học, dữ liệu thực tế và hệ thống hỗ trợ quyết định lâm sàng để giải quyết những vấn đề cụ thể trong sử dụng thuốc tại Việt Nam. Đơn cử, trong hai nghiên cứu pha I về chế phẩm phối hợp cố định pelubiprofen-tramadol, chị cùng nhóm nghiên cứu đánh giá dược động học, sinh khả dụng tương đối và ảnh hưởng của thức ăn ở người tình nguyện khỏe mạnh. Kết quả cung cấp dữ liệu phục vụ các bước đánh giá, phát triển thuốc tiếp theo.
Ở hướng nghiên cứu gắn với thực hành, chị cùng nhóm nghiên cứu phân tích 51.437 đơn thuốc domperidon trong 10 năm nhằm đánh giá hiệu quả của hệ thống hỗ trợ kê đơn điện tử kết hợp can thiệp của dược sỹ lâm sàng. Kết quả ghi nhận các sai sót liên quan đến tương tác thuốc chống chỉ định, liều dùng và thời gian điều trị giảm rõ rệt.
Đằng sau các công bố khoa học là quá trình dài xử lý số liệu, hoàn thiện phương pháp nghiên cứu và trao đổi chuyên môn với đồng nghiệp trong và ngoài nước. Chị Phương cho biết: “May mắn là tôi được gia đình ủng hộ, chia sẻ, tạo điều kiện để theo đuổi đam mê, nên không thấy vất vả mà luôn có động lực và năng lượng mỗi ngày.”
Tạo môi trường nghiên cứu và phát triển thế hệ kế cận
Trong công tác quản lý và đào tạo, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thu Phương chú trọng tạo điều kiện để giảng viên, học viên và sinh viên tham gia các nhóm nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm và phát triển năng lực khoa học; luôn gần gũi, lắng nghe, đồng cảm, động viên đồng nghiệp tham gia các đề tài, phát triển trong lĩnh vực chuyên môn; tạo các nhóm làm việc có đan xen giữa người trẻ và người có kinh nghiệm...
Theo số liệu của Khoa Dược học, trong tổng số 34 cán bộ nữ của đơn vị, có 8 người có học vị tiến sỹ, trong đó có cán bộ giữ chức danh phó giáo sư; 14 người có trình độ thạc sỹ và 4 người đang là nghiên cứu sinh.
Phó giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Khải, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược Hải Phòng, đánh giá: "Tiến sỹ Nguyễn Thị Thu Phương là nữ trí thức trẻ tiêu biểu của trường, có quá trình phấn đấu liên tục từ giảng viên, nhà khoa học đến cán bộ lãnh đạo, quản lý. Đồng chí có năng lực học thuật nổi bật, bản lĩnh nghề nghiệp và khát vọng cống hiến. Với vai trò Trưởng Khoa Dược học, đồng chí đã lãnh đạo, điều hành toàn diện hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ, kiểm định chất lượng, hợp tác quốc tế và đổi mới chương trình đào tạo theo định hướng chuẩn năng lực, khẳng định chất lượng đào tạo, uy tín học thuật và năng lực quản trị chương trình của Khoa, mở rộng vị thế học thuật của Nhà trường và ngành Dược Hải Phòng. Đồng chí đã góp phần truyền cảm hứng cho phụ nữ trẻ ngành Y-Dược tự tin theo đuổi khoa học, chủ động hội nhập quốc tế, ứng dụng công nghệ và đảm nhận các vai trò lãnh đạo, quản lý."
Từ trải nghiệm của bản thân, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thu Phương cho rằng sự kiên định và khả năng theo đuổi ý tưởng dài hạn là những phẩm chất quan trọng của người làm khoa học. Chị cùng nhóm nghiên cứu đã theo đuổi một đề tài về dược di truyền học trong khoảng bảy năm. Đề tài đã qua bước đánh giá chuyên môn và đang được hoàn thiện hồ sơ theo quy trình xét duyệt của Bộ Y tế. Chị chia sẻ: “Làm khoa học nếu chỉ nhìn vào lợi ích ngắn hạn thì sẽ khó chạm tới được thành quả.”
Không chỉ theo đuổi nghiên cứu, chị Phương còn hỗ trợ đồng nghiệp trẻ trong học tập và phát triển chuyên môn. Chị Vũ Thị Yến, Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Dược Hải Phòng, cho biết: Quá trình học tập và nghiên cứu luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ rất tận tâm của chị Phương. Từ người đồng nghiệp này, chị Yến học hỏi được tinh thần làm việc nghiêm túc, tư duy khoa học, sự kiên trì và trách nhiệm trong nghiên cứu, đồng thời hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc chia sẻ tri thức, dìu dắt và tạo cơ hội cho các nhà khoa học trẻ trưởng thành.
Với những đóng góp trong đào tạo và nghiên cứu khoa học, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thu Phương đã nhận được nhiều hình thức khen thưởng, như: Bằng khen của Bộ Y tế và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng năm 2024; Bằng khen của Hội Nữ trí thức Việt Nam năm 2023; giải Nhì và giải Ba tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật thành phố Hải Phòng, cùng danh hiệu Chiến sỹ thi đua cấp Bộ năm 2022./.
5 tập thể, 12 cá nhân được trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026
Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026 tôn vinh các tập thể, cá nhân phụ nữ có thành tích xuất sắc và đóng góp nổi bật trên các lĩnh vực của đời sống xã hội
