Philippines đang tăng mạnh nhập khẩu gạo trực tiếp từ Campuchia nhằm đa dạng hóa nguồn cung, qua đó thúc đẩy xuất khẩu gạo của Campuchia nhưng đồng thời làm giảm nhu cầu thu mua lúa nguyên liệu từ nước này của các doanh nghiệp chế biến Việt Nam.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Philippines đã trở thành thị trường xuất khẩu gạo xay xát lớn nhất của Campuchia trong ASEAN năm 2026. Trong giai đoạn từ tháng 1-8/2026, Campuchia xuất khẩu 122.102 tấn gạo sang Philippines, tăng đột biến so với mức 3.500 tấn của cả năm 2025.
USDA cho biết sự gia tăng xuất khẩu gạo thành phẩm sang Philippines diễn ra đồng thời với xu hướng suy giảm lượng lúa nguyên liệu Campuchia xuất sang Việt Nam. Trong bốn tháng đầu năm 2026, xuất khẩu lúa nguyên liệu của Campuchia sang Việt Nam giảm 13%.
Trước đây, Việt Nam là một trong những thị trường tiêu thụ lúa nguyên liệu quan trọng của Campuchia. Các doanh nghiệp Việt Nam thường nhập khẩu lúa tươi, sau đó xay xát, chế biến thành gạo thành phẩm để xuất khẩu sang các thị trường khác, trong đó có Philippines.
Tuy nhiên, việc Manila mở rộng nguồn cung và tăng mua gạo xay xát trực tiếp từ Campuchia đang làm thay đổi chuỗi cung ứng truyền thống. Theo USDA, xu hướng này góp phần làm giảm nhu cầu thu mua lúa Campuchia của các nhà máy xay xát Việt Nam.
Đối với Campuchia, chuyển từ xuất khẩu lúa nguyên liệu sang gạo thành phẩm giúp các doanh nghiệp chế biến trong nước giữ lại phần giá trị gia tăng lớn hơn, thay vì phụ thuộc vào hoạt động xay xát tại các nước láng giềng. USDA nhận định các đơn hàng lớn từ Philippines còn tạo điều kiện để doanh nghiệp Campuchia giảm chi phí vận chuyển trên mỗi tấn gạo và rút ngắn thời gian giao hàng so với hình thức vận chuyển bằng container.
Bên cạnh đó, việc Philippines mở rộng hạn ngạch nhập khẩu và triển khai các chương trình tín dụng có sự hỗ trợ của chính phủ cũng góp phần thúc đẩy thương mại gạo giữa hai nước.
Theo báo cáo, Campuchia đã ký hợp đồng cung cấp thêm 87.344 tấn gạo cho Philippines trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Nếu các đơn hàng được thực hiện đầy đủ, tổng lượng gạo Campuchia xuất sang Philippines trong năm nay có thể đạt khoảng 209.000 tấn. Tuy nhiên, USDA dẫn nhận định của các doanh nghiệp trong ngành cho rằng khả năng tiếp tục mở rộng thị phần của gạo Campuchia tại Philippines sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc duy trì giá bán cạnh tranh.
Diễn biến này cho thấy xu hướng đa dạng hóa nguồn cung của Philippines đang tạo thêm cơ hội cho ngành chế biến gạo Campuchia, đồng thời đặt ra thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi thu mua, xay xát và tái xuất khẩu gạo trong khu vực./.
Việt Nam gia tăng lượng xuất khẩu gạo sang Singapore
Singapore nhập khẩu 118.900 tấn gạo từ Việt Nam, tăng 5,2%; thị phần về lượng của Việt Nam tăng từ 28,1% lên 31,4%, đứng thứ 2 sau Ấn Độ.
