Theo Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, hiện nay, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên có 122công trình thủy điện lớn, vừa và nhỏ đã hoàn thành đưa vào hoạt động hoặc đangxây dựng, với tổng công suất trên 4.523MW.
Thế nhưng nhiều công trình tuy đã đưa vào hoạt động khá lâu nhưng việcđền bù tái định canh, định cư vẫn chưa được giải quyết gây ảnh hưởng nghiêmtrọng đến sản xuất, đời sống cho hàng trăm hộ đồng bào các dân tộc các vùng dựán.
Các địa phương đã kiểm tra, kiến nghị nhiều lần nhưng lãnh đạo các nhà máythủy điện như Plei Krông (tỉnh Kon Tum), Ya Ly, An Khê - Kanăk (Gia Lai), ĐắkRtih, Đắk Nteng, Đồng Nai 3, 4 (Đắk Nông)... vẫn né tránh trách nhiệm, chưa tậptrung giải quyết các tồn đọng về đền bù giải tỏa, tái định canh, định cư chohàng trăm hộ gia đình đồng bào các dân tộc.
Cụ thể, tại dự án thủy điện Plei Krông (tỉnh Kon Tum) các hộ dân nhanhchóng chuyển đất cho doanh nghiệp khởi công xây dựng công trình thủy điện vàđược đền bù đất nơi ở mới.
Thế nhưng đến nay 89 hộ vẫn chưa nhận được đất sảnxuất, hàng chục hộ khác chưa nhận được tiền bồi thường đất, hoa màu, thiếu quỹđất cho 120 gia đình tách hộ.
Tại công trình thủy điện Đồng Nai 3 (Đắk Nông) chủđầu tư còn nợ 24 tỷ đồng tiền đền bù, chưa cấp đất ở bổ sung cho 22 hộ.
Còn tại công trình thủy điện An Khê - Kanăk (Gia Lai) vẫn chưa chi trảtiền đền bù cho 55 hộ, chưa khai hoang bàn giao trên 121ha đất tái định canh chođồng bào như đã cam kết...
Một số công trình thủy điện tuy có đầu tư xây dựng nhà ở, các công trìnhsinh hoạt cho đồng bào các dân tộc được đền bù nhưng chất lượng quá thấp, khôngphù hợp với điều kiện, phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số, xâydựng một số công trình thủy lợi phục vụ tái định canh không phát huy được tácdụng, đất sản xuất nhiều nơi quá xấu, có độ dốc cao người dân không nhận vìkhông sản xuất được...
Cũng theo Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, các công trình thủy điện lớn, vừa và nhỏở vùng Tây Nguyên cũng đã có những tác động tiêu cực đến môi trường, sản xuất,đời sống của người dân, nhất là mất nhiều diện tích rừng, nắn dòng chảy, xảnước, xả lũ tổn hại đến môi trường.
Nhiều công trình thủy điện sau khi hoànthành đưa vào sử dụng vẫn không trồng lại rừng, không san ủi lại mặt bằng nhưcam kết như khi lập dự án ban đầu...
Các địa phương ở vùng Tây Nguyên cũng như Ban Chỉ đạo Tây Nguyên đề nghịChính phủ sớm tổ chức cuộc họp chuyên đề để bàn, rà soát, điều chỉnh lại việcquy hoạch phát triển thủy điện ở Tây Nguyên và các huyện miền núi tiếp giáp vớiTây Nguyên.
Trước mắt đề xuất Tập đoàn Điện lực Việt Nam cần sớm phối hợp với Ủy banNhân dân các tỉnh vùng Tây Nguyên tập trung giải quyết dứt điểm những tồn đọngvề đền bù, tái định canh, định cư, khắc phục những sai sót trong xây dựng nhà ở,các công trình sinh hoạt chất lượng thấp ở các khu tái định cư nhằm tạo điềukiện cho đồng bào các dân tộc yên tâm sản xuất, từng bước ổn định đời sống./.
Quang Huy (TTXVN/Vietnam+)