Thỏa thuận hạt nhân Iran

Giá dầu tăng mạnh do Iran không đưa urani làm giàu ra nước ngoài, gây lo ngại về đàm phán Mỹ-Iran và ảnh hưởng tới nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh Tehran không thừa nhận khái niệm “tấn công hạn chế,” khẳng định bất kỳ hành động quân sự nào từ Mỹ cũng bị coi là hành động xâm lược và sẽ bị đáp trả.

Bản dự thảo trên sẽ sẵn sàng trong 2-3 ngày tới và sau khi được các nhà lãnh đạo Iran phê duyệt, dự thảo này sẽ được chuyển đến cho đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Steve Witkoff.

Cuộc đàm phán được tổ chức tại Đại sứ quán Oman ở thành phố Geneva (Thụy Sĩ), dưới sự trung gian của Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr bin Hamad bin Hamood Albusaidi.

Thứ trưởng Ngoại giao Ravanchi cho biết Tehran có thể pha loãng hoặc điều chỉnh kho urani làm giàu ở cấp độ cao, với điều kiện Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đang gây sức ép lên nền kinh tế Iran.

Các cuộc thương lượng giữa Washington và Tehran sẽ tiếp tục được nối lại tại Geneva (Thụy Sĩ) vào tuần tới dưới vai trò trung gian của Oman, trong bối cảnh hai bên tiếp tục phát đi tín hiệu cứng rắn.

Trước thềm cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ, Iran đã triển khai tên lửa đạn đạo tầm xa Khorramshahr-4, trong bối cảnh quan hệ Tehran-Washington tiếp tục căng thẳng vì chương trình làm giàu urani.

Nga và Đức nhấn mạnh vai trò của đối thoại trong bối cảnh Iran và Mỹ chuẩn bị bước vào vòng đàm phán mới, đồng thời bày tỏ quan ngại trước nguy cơ leo thang căng thẳng tại Trung Đông.

Các quan chức Mỹ và Iran đã thể hiện thiện chí nối lại đối thoại, trong đó mục tiêu đạt được một thỏa thuận bảo đảm không phát triển vũ khí hạt nhân được đánh giá là khả thi.

Bộ Ngoại giao Iran khẳng định các lệnh trừng phạt của Mỹ không thể làm suy yếu quyết tâm của Tehran, và Iran đang tích cực hợp tác với Nga trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Iran tuyên bố Thỏa thuận Cairo không còn hiệu lực sau khi IAEA thông qua nghị quyết yêu cầu Tehran báo cáo chi tiết kho dự trữ uranium làm giàu và mở rộng quyền tiếp cận cho các thanh sát viên.

Nghị quyết mới được IAEA thông qua yêu cầu Iran nhanh chóng giải trình về kho urani làm giàu và cho phép tiếp cận các cơ sở hạt nhân bị tấn công để phục vụ công tác giám sát mở rộng của cơ quan này.

Hai bên đã tiến hành 5 vòng đàm phán về vấn đề hạt nhân trước khi nổ ra cuộc xung đột 12 ngày, khi Israel và cả Mỹ tiến hành không kích các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng Sáu, và tạm dừng từ đó.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cho rằng một thỏa thuận nếu được thực hiện dưới sức ép và có kết quả định sẵn thì không thể coi là thỏa thuận thực sự.

Iran nhấn mạnh để được coi là “đối tác đáng tin cậy” trong đàm phán, các nước E3 cần chứng minh khả năng hành động độc lập cũng như sự nghiêm túc và năng lực ngoại giao của mình.

Nội dung trừng phạt trải rộng trên nhiều lĩnh vực như cấm xuất khẩu vũ khí, cấm nhập khẩu và vận chuyển dầu mỏ, khí tự nhiên, sản phẩm hóa dầu, ngăn giao dịch vàng, kim loại quý, kim cương.

Việc không đạt đồng thuận đồng nghĩa Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc bác bỏ nỗ lực của Trung Quốc và Nga nhằm kéo dài sáu tháng miễn trừng phạt cho Iran theo Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).

Ngoại trưởng Iran cảnh báo Tehran sẽ hủy bỏ thỏa thuận cho phép IAEA thanh sát các địa điểm hạt nhân nếu các cường quốc phương Tây khôi phục lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với nước này.

Các cuộc họp dự kiến sẽ được tổ chức trong ngày 22 hoặc 23/9 ở cấp bộ trưởng ngoại giao và có sự tham dự của Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas.

Tổng thống Iran nhấn mạnh "khả năng thích ứng phi thường" của Iran trước áp lực quốc tế, đồng thời bày tỏ quyết tâm không khuất phục trước các yêu sách từ bên ngoài.

Ngoại trưởng Iran tái khẳng định cam kết của nước này đối với giải pháp ngoại giao, đồng thời phản đối việc E3 kích hoạt cơ chế tái áp đặt trừng phạt mà Iran mô tả là "khắc nghiệt" đối với nước này.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhấn mạnh sự hợp tác đầy đủ của Iran với IAEA là cần thiết để đạt được một khuôn khổ dài hạn bảo đảm chương trình hạt nhân của Iran chỉ phục vụ mục đích hòa bình.

Vòng đàm phán tại Vienna đã diễn ra tích cực, Ngoại trưởng Iran cho biết nước này và IAEA đã tiến gần tới thỏa thuận mới về hợp tác, dù quan hệ hạt nhân Iran-Mỹ vẫn còn nhiều trở ngại.

Nhóm thanh sát viên IAEA đã trở lại Iran thực hiện giám sát quá trình thay nhiên liệu tại nhà máy hạt nhân Bushehr, trong bối cảnh căng thẳng hạt nhân Tehran-phương Tây vẫn chưa hạ nhiệt.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cảnh báo Mỹ rằng công nghệ không thể bị phá hủy bằng bom đạn và chỉ đàm phán mới có thể dẫn tới một thỏa thuận đôi bên cùng chấp thuận.

Theo người phát ngôn Chính phủ Iran, Tehran và nhóm E3 chỉ đang trao đổi và thảo luận quan điểm về vấn đề hạt nhân, trong bối cảnh tình hình ngày càng phức tạp.

Quan chức Iran cho biết nước này và nhóm E3 đã có những cuộc thảo luận "nghiêm túc, thẳng thắn và chi tiết" về chương trình hạt nhân và vấn đề dỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Trước thềm cuộc đàm phán, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi khẳng định lập trường “kiên định và không lay chuyển” của Tehran là vẫn sẽ tiếp tục "hoạt động làm giàu urani." 

Thứ trưởng Ngoại giao Iran khẳng định Tehran sẵn sàng nối lại đàm phán với Mỹ nếu Washington xây dựng lòng tin và tôn trọng các quyền theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Thứ trưởng Iran khẳng định, nhóm E3 không có quyền đơn phương kích hoạt các biện pháp trừng phạt và kêu gọi các nước này không phối hợp lập trường với Mỹ.