Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Cộng hòa Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris, Pháp.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị không chỉ thể hiện sự chủ động của Việt Nam trước một lĩnh vực công nghệ đang có ý nghĩa chiến lược ngày càng lớn, mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đóng góp tiếng nói vào quá trình xây dựng các khuôn khổ hợp tác và quản trị không gian vì hòa bình, an toàn và phát triển bền vững.
Lần đầu tiên một Hội nghị cấp nguyên thủ tập trung vào không gian vũ trụ
Ngày 9-10/9, Paris trở thành điểm hội tụ của các quốc gia và các chủ thể hoạt động trong lĩnh vực không gian khi Pháp tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Không gian quốc tế.
Hội nghị Thượng đỉnh không gian vũ trụ là sáng kiến do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khởi xướng, nhằm thúc đẩy đối thoại và định hình hợp tác quốc tế trong lĩnh vực không gian vũ trụ, góp phần định hình các chuẩn mực, quy tắc và khuôn khổ quản trị trong lĩnh vực không gian.
Theo Bộ Ngoại giao Pháp, Hội nghị quy tụ gần 120 đoàn quốc tế theo lời mời của Tổng thống Emmanuel Macron cùng hai Đặc phái viên phụ trách Hội nghị là phi hành gia Thomas Pesquet và doanh nhân Hélène Huby. Đây là Hội nghị đầu tiên trên thế giới về lĩnh vực không gian vũ trụ được tổ chức ở cấp nguyên thủ.
Điểm đặc biệt của Hội nghị lần này là không gian vũ trụ được tiếp cận không chỉ dưới góc độ khoa học và công nghệ mà trong mối liên hệ với những vấn đề rộng lớn hơn của kinh tế, an ninh, quản trị quốc tế và phát triển bền vững.
Theo phía Pháp, Hội nghị tập trung vào bốn ưu tiên lớn: bảo đảm an ninh và tính bền vững của các hoạt động trong không gian; phát triển kinh tế không gian; thúc đẩy quản trị không gian như một lĩnh vực có lợi ích chung của nhân loại; và duy trì không gian như một động lực của nghiên cứu khoa học, khám phá và tiến bộ công nghệ.
Các vấn đề này ngày càng trở nên cấp thiết khi hoạt động trong không gian mở rộng nhanh chóng. Châu Âu hiện vẫn có khoảng cách đáng kể so với Mỹ về đầu tư cho lĩnh vực này. Trong nhiều năm, khu vực chỉ dành khoảng 0,07% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho không gian, so với 0,24% tại Mỹ.
Tuy nhiên, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã được các nước thành viên thông qua mức ngân sách kỷ lục 22,3 tỷ euro (gần 26 tỷ USD) cho giai đoạn 2026-2028. Châu Âu cũng dự kiến dành khoảng 35 tỷ euro cho các chương trình không gian phục vụ an ninh và quốc phòng.
Việt Nam tham gia với tinh thần chủ động và trách nhiệm
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ không gian đang làm thay đổi cách các quốc gia tiếp cận nhiều vấn đề kinh tế-xã hội.
Việc Lãnh đạo Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris góp phần triển khai ở cấp cao nhất các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về đối ngoại, hội nhập quốc tế và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Đề án tổng thể về khai thác, sử dụng có hiệu quả không gian vũ trụ quốc gia; tạo điều kiện để Việt Nam tham gia định hình các khuôn khổ hợp tác quốc tế về không gian vũ trụ, mở rộng tiếp xúc và thúc đẩy hợp tác thực chất với các đối tác trong lĩnh vực này.
Việc góp mặt tại Hội nghị khẳng định Việt Nam ủng hộ hợp tác trong lĩnh vực không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình; đề cao các cơ chế, điều ước quốc tế về không gian vũ trụ nhằm bảo vệ chủ quyền, bảo đảm an ninh và lợi ích quốc gia; kêu gọi các nước tăng cường đối thoại, hợp tác cùng giải quyết thách thức đối với nền kinh tế vũ trụ toàn cầu trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, bền vững.
Việc tham dự hội nghị khẳng định Việt Nam tích cực tham gia vào hoạt động của các tổ chức, diễn đàn đa phương có liên quan đến khoa học và công nghệ vũ trụ, mong muốn hợp tác về thăm dò, khai thác không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, tham gia tiếp cận mạng lưới các chùm vệ tinh, cung cấp đa dạng dịch vụ.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, trên bình diện đa phương, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris thể hiện tầm nhìn phát triển và tinh thần chủ động hội nhập của Việt Nam, triển khai ở cấp cao nhất các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về đối ngoại, hội nhập quốc tế và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện Việt Nam tham gia định hình các khuôn khổ hợp tác quốc tế trong một lĩnh vực ngày càng có ý nghĩa chiến lược đối với chúng ta.
Công nghệ không gian hiện gắn trực tiếp với kinh tế số, viễn thông, quan sát Trái đất, quản lý tài nguyên, dự báo và phòng, chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, an ninh cũng như nhiều lĩnh vực thiết yếu khác.
Việc tham dự Hội nghị là dịp quan trọng để Việt Nam đóng góp tiếng nói vào định hình quản trị không gian vũ trụ theo hướng vì hòa bình, an toàn, bền vững, công bằng, vì lợi ích chung của nhân loại; qua đó tiếp tục khẳng định hình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong xử lý các vấn đề toàn cầu.
“Chúng ta tin tưởng mạnh mẽ rằng chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, thăm chính thức tới Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ đạt được toàn diện những kết quả cụ thể, thực chất và có giá trị lâu dài; tạo thêm động lực mạnh mẽ, đột phá để chuyển từ các khuôn khổ và cam kết đã được xác lập sang giai đoạn triển khai sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn, qua đó, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển của mỗi nước, vì lợi ích của nhân dân, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và trên thế giới,” Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh.
Việt Nam-Pháp mở thêm không gian hợp tác mới
Việc Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ diễn ra trong thời gian Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm chính thức Pháp mang ý nghĩa đặc biệt đối với quan hệ song phương.
Sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2024, Việt Nam và Pháp đang tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác mới có tính chiến lược và phù hợp với thế mạnh của mỗi bên.
Pháp có nền công nghiệp không gian phát triển, hệ thống nghiên cứu khoa học và công nghệ tiên tiến, cùng vị thế quan trọng trong ngành hàng không-vũ trụ của châu Âu. Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực công nghệ trong nước.
Những lợi thế này tạo cơ sở để hai bên mở rộng hợp tác từ những lĩnh vực truyền thống sang những ngành công nghệ cao, trong đó có không gian.
Theo nguyên Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng, không gian vũ trụ là một lĩnh vực mà Việt Nam và Pháp đã có nhiều mối hợp tác, trong nghiên cứu, trong phát triển vệ tinh viễn thám, trong ứng dụng không gian vũ trụ phục vụ nông nghiệp, nghề cá, chống biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên môi trường. Không gian vũ trụ cũng là lĩnh vực công nghệ chiến lược mà Việt Nam đang muốn chinh phục.
Hội nghị Thượng đỉnh về không gian vũ trụ tại Paris là dịp để Việt Nam tiếp tục trao đổi, thúc đẩy hợp tác sâu hơn với Pháp và các đối tác tiềm năng khác trong lĩnh vực này, đồng thời thể hiện sự sẵn sàng tham gia cùng quốc tế trong một lĩnh vực hết sức quan trọng cho phát triển và an ninh./.