HTML clipboardTrong buổi chiều nóng bức oi ả cuối hè, ông Trần Văn Bổn, 59 tuổi, bố của laođộng Trần Hồng Xuân, ngồi thui thủi một góc trong khuôn viên của Trung tâm Hợptác lao động với nước ngoài của Tổng công ty Thép tại phố Lạc Trung (Hà Nội).
Đây là một trong hơn 70 người đã tập trung tại Lạc Trung từmấy ngày qua. Lao độngvà người nhà đến Trung tâm để đòi quyền lợibởi sau 2 tháng từ Nga vềnước mà vẫn chưa được thanh lý hợp đồng.
Trông chờ tài sản lớn nhất!
Chốc chốc, ông Bổn lại lấy khăn lau mồ hôi đầm đìa trên mặt. Vẻ mặt nhăm nhúm,đôi mắt thâm quầng, những nếp nhăn hiện rõ.Cất lời một cách khó nhọc, ông Bổnbảo: "Chúng tôi đã chờ chực ở đây hơn 4 ngày. Cho tới nay vẫn chưa có tiến triểngì."
Xung quanh ông lão là những dãy dài la liệt người ngồi, người đứng thấtthần, một số gương mặt lộ rõ vẻ thất vọng và mệt mỏi.
36 lao động của được Trung tâm đưa điNga từ đầu năm nhưng phải về nước trước thờihạn từ tháng 6. Hơn 2 tháng đã qua, sau nhiều cuộc họp với những lời hứa hẹn,tới nay vụ việc vẫn chưa được giải quyết. Vậy nên, 36 người và cả người nhà làhơn 70 con người già lẫn trẻ kéo lên trụ sở của Trung tâm “đểlàm cho ra nhẽ.”
Theo ông Bổn, từ khi về nước, người con trai cả của ông là Trần Hồng Xuân đã phảitheo cánh thợ xây ở làng đi khắp các tỉnh kiếm sống. Mọi chuyện giải quyếtthanh lý hợp đồng lao động đều nhờ hết vào những người đi Nga cùng đợt với anh.
Ông Bổn thấy mọi người kéo nhau lên Hà Nội đòi quyền lợi, ở nhà thì nóngruột nên cũng xin đi theo.
Anh Nguyễn Hùng Vỹ thay mặt cho 36 lao động nói: “Cực chẳng đã chúng tôimới phải dắt díu lên Hà Nội tụ tập như thế này. Nhưng chờ đợi thêm nữa thì biếtđến bao giờ. Về nước, nợ ập đến, tất cả anh em cũng chỉ mong sớm thanh toán hợpđồng để lấy tiền trả nợ và yên tâm làm công việc mới.”
Còn anh Nguyễn Văn Thanh quê Lương Tài, Bắc Ninh đang cặm cụi xem lại nhữnggiấy tờ gồm visa, thẻ lao động, quay ra nóivới phóng viên: “Cả nhà tôi chỉ trông chờ vào khoản tiền này (tiền thanh lý hợpđồng), giờ chỉ còn khoản này là tài sản có giá trị nhất trong nhà.”
"Sổ đỏ nhà đã cầm cố để vay ngân hàng, số nợ vay họ hàng đã lêntới hơn 60 triệu đồng. Tính ra mỗi tháng, tiền trả lãi lớn, lãi bé đãhơn 1 triệu...,” anh Thanh cho biết thêm.
Số tiền mà người lao động đưa ra để thanh lý hợp đồng lao động là 4.500 USD, baogồm 3.000 USD chí phí trước khi đi và một phần tiền lương trong 5 tháng làm việcbên Nga, khoảng 1.500 USD. Theo anh Thanh, nếu được Trung tâm đền bù đúng yêucầu, số tiền này cũng chỉ đủ để các anh trả hết nợvà lãi từ khi đi đến nay màthôi.
Đối tác “gài bẫy” nên chậm thanh lý hợp đồng?
Trao đổi với Vietnam+, ông Đặng Văn Việt, Giám đốc Trung tâm cho biết:Trung tâm chỉ có thể “hỗ trợ” mỗi lao động 500 USD. Riêng khoản tiền lương trong5 tháng của lao động, rất khó đòi được công ty đối tác của Trung tâm là Công ty TNHHXây dựng APC (Nga).
"Lao động đã ký vào các biên bản vi phạm công trình xây dựng nên công tyAPC không trả lương thì người lao động phải chịu," ông Việt nói thêm.
Thế nhưng các sai phạm từ Nga, qua tài liệu màVietnam+ có được, thìnhững lỗi này rất vô lý. Cụ thể, công trình xây nhà biệt thự 5022tại Nga, 36 lao động tham gia đã bị bắt những lỗi không thuộc trách nhiệm về họ,ví dụ chịu trách nhiệm về kỹ thuật trong công trình xây dựng phải do ngườigiám sát kỹ thuật chứ không phải do ngườilao động. Trong hợp đồng ký với chủ sử dụng lao động cũng không có điều khoảnnào quy định về việc phạt lao động trong trường hợp có sai sót.
Mặc dù không đồng ý về quyết định phạt công nhâncủa chủ sử dụng lao động bên Nga nhưngTrung tâm “cũng không biết giải quyết bằng cáchnào,” ngoài lời hứa “sẽ thảo luận với APC trong thời gian sớm nhất.”
Ngay chính ông Trần Gia Bảo, cán bộ của Trung tâm được cử sang Nga để giảiquyết vụ việc, khi trở về nước cũng nói rằngcông ty APC đã “gài bẫy” người laođộng.
Trong những cuộc làm việc với báo chí, ông Bảo và ông Việt cũng luôn một mực nóirằng, công ty đứng về phía người lao động.
Ngay từ truớc khi đi Nga, việc tuyển lao động cũng như việc đưa người sang nướcngoài làm việc của Trung tâm đã có hàng loạt sai phạm. Chính Giám đốc Việt cũngthừa nhận rằng công ty đã không có đào tạo định hướng đầy đủ, không có người đitheo quản lý lao động tại Nga, không tổ chức dạy tiếng Nga cho người lao động...
Nay lao động đã về nước hơn 2 tháng mà chưa được giải quyếtthanh lý hợp đồng, và Giámđốc Việt cũng thừa nhận: "Trung tâm chậm thanh lý hợp đồng với người lao động dẫntới vụ việc phức tạp."
Được biết, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã có văn bản yêu cầu phía Trung tâmgiải quyết vấn đề phát sinh ngay từ khi lao động về nước cách đây 2 tháng. Nhưngsự việc tới nay vẫn chưa xong! Không biết, người lao động sẽ còn phải chờ trực ởTrung tâm Hợp tác lao động với nước ngoài đến bao lâu nữa?!
Đây là một trong hơn 70 người đã tập trung tại Lạc Trung từmấy ngày qua. Lao độngvà người nhà đến Trung tâm để đòi quyền lợibởi sau 2 tháng từ Nga vềnước mà vẫn chưa được thanh lý hợp đồng.
Trông chờ tài sản lớn nhất!
Chốc chốc, ông Bổn lại lấy khăn lau mồ hôi đầm đìa trên mặt. Vẻ mặt nhăm nhúm,đôi mắt thâm quầng, những nếp nhăn hiện rõ.Cất lời một cách khó nhọc, ông Bổnbảo: "Chúng tôi đã chờ chực ở đây hơn 4 ngày. Cho tới nay vẫn chưa có tiến triểngì."
Xung quanh ông lão là những dãy dài la liệt người ngồi, người đứng thấtthần, một số gương mặt lộ rõ vẻ thất vọng và mệt mỏi.
36 lao động của được Trung tâm đưa điNga từ đầu năm nhưng phải về nước trước thờihạn từ tháng 6. Hơn 2 tháng đã qua, sau nhiều cuộc họp với những lời hứa hẹn,tới nay vụ việc vẫn chưa được giải quyết. Vậy nên, 36 người và cả người nhà làhơn 70 con người già lẫn trẻ kéo lên trụ sở của Trung tâm “đểlàm cho ra nhẽ.”
Theo ông Bổn, từ khi về nước, người con trai cả của ông là Trần Hồng Xuân đã phảitheo cánh thợ xây ở làng đi khắp các tỉnh kiếm sống. Mọi chuyện giải quyếtthanh lý hợp đồng lao động đều nhờ hết vào những người đi Nga cùng đợt với anh.
Ông Bổn thấy mọi người kéo nhau lên Hà Nội đòi quyền lợi, ở nhà thì nóngruột nên cũng xin đi theo.
Anh Nguyễn Hùng Vỹ thay mặt cho 36 lao động nói: “Cực chẳng đã chúng tôimới phải dắt díu lên Hà Nội tụ tập như thế này. Nhưng chờ đợi thêm nữa thì biếtđến bao giờ. Về nước, nợ ập đến, tất cả anh em cũng chỉ mong sớm thanh toán hợpđồng để lấy tiền trả nợ và yên tâm làm công việc mới.”
Còn anh Nguyễn Văn Thanh quê Lương Tài, Bắc Ninh đang cặm cụi xem lại nhữnggiấy tờ gồm visa, thẻ lao động, quay ra nóivới phóng viên: “Cả nhà tôi chỉ trông chờ vào khoản tiền này (tiền thanh lý hợpđồng), giờ chỉ còn khoản này là tài sản có giá trị nhất trong nhà.”
"Sổ đỏ nhà đã cầm cố để vay ngân hàng, số nợ vay họ hàng đã lêntới hơn 60 triệu đồng. Tính ra mỗi tháng, tiền trả lãi lớn, lãi bé đãhơn 1 triệu...,” anh Thanh cho biết thêm.
Số tiền mà người lao động đưa ra để thanh lý hợp đồng lao động là 4.500 USD, baogồm 3.000 USD chí phí trước khi đi và một phần tiền lương trong 5 tháng làm việcbên Nga, khoảng 1.500 USD. Theo anh Thanh, nếu được Trung tâm đền bù đúng yêucầu, số tiền này cũng chỉ đủ để các anh trả hết nợvà lãi từ khi đi đến nay màthôi.
Đối tác “gài bẫy” nên chậm thanh lý hợp đồng?
Trao đổi với Vietnam+, ông Đặng Văn Việt, Giám đốc Trung tâm cho biết:Trung tâm chỉ có thể “hỗ trợ” mỗi lao động 500 USD. Riêng khoản tiền lương trong5 tháng của lao động, rất khó đòi được công ty đối tác của Trung tâm là Công ty TNHHXây dựng APC (Nga).
"Lao động đã ký vào các biên bản vi phạm công trình xây dựng nên công tyAPC không trả lương thì người lao động phải chịu," ông Việt nói thêm.
Thế nhưng các sai phạm từ Nga, qua tài liệu màVietnam+ có được, thìnhững lỗi này rất vô lý. Cụ thể, công trình xây nhà biệt thự 5022tại Nga, 36 lao động tham gia đã bị bắt những lỗi không thuộc trách nhiệm về họ,ví dụ chịu trách nhiệm về kỹ thuật trong công trình xây dựng phải do ngườigiám sát kỹ thuật chứ không phải do ngườilao động. Trong hợp đồng ký với chủ sử dụng lao động cũng không có điều khoảnnào quy định về việc phạt lao động trong trường hợp có sai sót.
Mặc dù không đồng ý về quyết định phạt công nhâncủa chủ sử dụng lao động bên Nga nhưngTrung tâm “cũng không biết giải quyết bằng cáchnào,” ngoài lời hứa “sẽ thảo luận với APC trong thời gian sớm nhất.”
Ngay chính ông Trần Gia Bảo, cán bộ của Trung tâm được cử sang Nga để giảiquyết vụ việc, khi trở về nước cũng nói rằngcông ty APC đã “gài bẫy” người laođộng.
Trong những cuộc làm việc với báo chí, ông Bảo và ông Việt cũng luôn một mực nóirằng, công ty đứng về phía người lao động.
Ngay từ truớc khi đi Nga, việc tuyển lao động cũng như việc đưa người sang nướcngoài làm việc của Trung tâm đã có hàng loạt sai phạm. Chính Giám đốc Việt cũngthừa nhận rằng công ty đã không có đào tạo định hướng đầy đủ, không có người đitheo quản lý lao động tại Nga, không tổ chức dạy tiếng Nga cho người lao động...
Nay lao động đã về nước hơn 2 tháng mà chưa được giải quyếtthanh lý hợp đồng, và Giámđốc Việt cũng thừa nhận: "Trung tâm chậm thanh lý hợp đồng với người lao động dẫntới vụ việc phức tạp."
Được biết, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã có văn bản yêu cầu phía Trung tâmgiải quyết vấn đề phát sinh ngay từ khi lao động về nước cách đây 2 tháng. Nhưngsự việc tới nay vẫn chưa xong! Không biết, người lao động sẽ còn phải chờ trực ởTrung tâm Hợp tác lao động với nước ngoài đến bao lâu nữa?!
Thông Chí (Vietnam+)