Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải chủ trì họp báo thường kỳ. (Ảnh: Đức Duy/Vietnam+)

Đại diện Bộ Công Thương cho biết, các đơn vị chức năng đang chỉ đạo rất quyết liệt để xử lý và giải quyết các tồn tại của 12 dự án không hiệu quả do cơ quan này quản lý.

Lỗ lũy kế 10 nhà máy hơn 16.000 tỷ đồng

Trong danh sách 12 dự án kém hiệu quả của Bộ Công Thương quản lý bao gồm 4 nhà máy đạm là đạm Ninh Bình, đạm Hà Bắc, DAP số 1 - Hải Phòng và DAP số 2 - Lào Cai. Ngoài ra còn có 3 dự án đầu tư sản xuất nhiên liệu sinh học là Quảng Ngãi, Phú Thọ và Bình Phước.

Trong khi ngành thép cũng có 2 dự án là nhà máy thép Việt Trung và dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy Gang thép Thái Nguyên và 3 nhà máy khác là xơ sợi polyester Đình Vũ (PVTex); Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Công nghiệp tàu thủy Dung Quất (DQS) và Nhà máy sản xuất bột giấy Phương Nam.

Thống kê của Bộ Công Thương, tổng mức đầu tư ban đầu của 12 dự án trên là 43.673,63 tỷ đồng sau đó được phê duyệt điều chỉnh tăng 45,65% lên mức 63.610,96 tỷ đồng. Trong đó, vốn chủ sở hữu là 14.350,04 tỷ đồng (chiếm 22,56%), vốn vay là 47.451,24 tỷ đồng (chiếm 74,6%) còn lại 2,84% là từ các nguồn khác.

Trong tổng số vốn vay thì nguồn vốn vay của các ngân hàng trong nước là 41.801,24 tỷ đồng, trong đó vay Ngân hàng phát triển Việt Nam (VDB) là 16.858,63 tỷ đồng và vay nước ngoài có bảo lãnh của Chính phủ là 6.617,24 tỷ đồng.

Cũng theo Bộ Công Thương, trong số 12 dự án trên, tới đầu tháng Tư, có 6 nhà máy đang được vận hành sản xuất, kinh doanh nhưng bị thua lỗ, gồm 4 nhà máy sản xuất phân bón, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Công nghiệp tàu thủy Dung Quất và Nhà máy thép Việt Trung. Ngoài ra còn có 3 dự án đang bị dừng thi công do chi phí tăng cao và thiếu vốn là dự án sản xuất nhiên liệu sinh học Phú Thọ; dự án mở rộng giai đoạn 2 Nhà máy gang thép Thái Nguyên và dự án nhà máy bột giấy Phương Nam.

Trong khi 3 nhà máy đang bị dừng sản xuất do giá thành cao, thua lỗ lớn là nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Dung Quất; Nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Bình Phước và Nhà máy sản xuất sơ sợi Đình Vũ - PVTex.

Tính đến hết ngày 31/12/2016, tổng số lỗ luỹ kế của 10 nhà máy đang sản xuất hoặc đã dừng sản xuất lên tới 16.126,02 tỷ đồng, trên tổng số vốn chủ sở hữu của các nhà máy này còn lại là 3.985,14 tỷ đồng. Hiện tổng tài sản của 12 nhà máy là 57.679,02 tỷ đồng và tổng nợ phải trả là 55.063,38 tỷ đồng, trong đó nợ phải trả ngân hàng VDB là 10.633,43 tỷ đồng và nợ phải trả nước ngoài có bảo lãnh của Chính phủ là 4.299,83 tỷ đồng.

[Bộ Công Thương yêu cầu PVN vào cuộc quyết liệt xử lý các dự án thua lỗ]

Các dự án đang sản xuất phải hiệu quả hơn

Đưa ra phương án xử lý các dự án trên, tại buổi họp báo thường kỳ do Bộ Công Thương tổ chức sáng nay (14/7), tại Hà Nội, ông Dương Duy Hưng, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch nêu rõ, sau khi thực hiện nhiều giải pháp, đến thời điểm này một số dự án ban đầu đã có chuyển biến rất tốt, đặc biệt là nhóm dự án phân bón hiện đã sản xuất trở lại và có hiệu quả.

Ngoài ra, với 2 dự án thép là nhà máy Thép Việt Trung và dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy Gang Thép Thái Nguyên, sau một thời gian triển khai cũng đã có những chuyển biến tích cực. ​Riêng Nhà máy bột giấy Phương Nam, ông Hưng cho hay, các cơ quan chức năng đã lên phương án để tổ chức bán đấu giá tài sản và toàn bộ hàng hóa tồn kho của nhà máy này.

Nhắc lại quan điểm của Bộ Công Thương, lãnh đạo Vụ Kế hoạch chia sẻ thêm, thời gian tới các dự án trên sẽ tiếp tục được các cơ quan chức năng bám sát để chỉ đạo, giải quyết các vướng mắc khó khăn, đảm bảo đúng nguyên tắc và mục tiêu là làm cho các dự án này tốt lên trước khi xem xét có phải thoái vốn, bán vốn hay một giải pháp khác.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng yêu cầu các Tập đoàn, Tổng Công ty và Chủ đầu tư, trực tiếp là các Nhà máy trên phải nâng cao hiệu quả thông qua công tác quản trị, tiết giảm chi phí, tối ưu hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đơn cử với các Nhà máy sản xuất Đạm, qua nắm bắt thực tế, lãnh đạo Bộ Công Thương yêu cầu từng phân xưởng phải tiết giảm chi phí cụ thể cho cả năm và việc này được lãnh đạo Bộ chỉ đạo rất sát ​theo hướng để các dự án đang sản xuất đạt hiệu quả hơn ​​cũng như nâng cao ​khả năng cạnh tranh.

"Cuối tháng ​Bảy, Bộ sẽ trình Ban chỉ đạo trước khi trình Thủ tướng Đề án chính thức để xử lý các dự án trên, nhưng quan điểm ​của Bộ Công Thương là dù phương án thế nào thì hàng ngày vẫn phải tập trung xử lý các vướng mắc để các dự án tốt lên," ông Dương Duy Hưng ​nhấn mạnh.

Trước đó, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã làm việc với Bộ Công Thương và lãnh đạo các Tập đoàn, Tổng Công ty về 12 dự án không hiệu. Quan điểm của Phó Thủ tướng là yêu cầu các cơ quan trên bám sát Kết luận của Bộ Chính trị nhằm đạt hai mục tiêu sớm giải quyết dứt điểm các tồn tại vướng mắc, khắc phục tối đa thiệt hại cho Nhà nước theo lộ trình hết năm 2017 hoàn thành phương án, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và tổ chức xong việc triển khai các phương án (kể cả bán được Nhà máy Bột giấy Phương Nam); hết năm 2018 xử lý căn bản các yếu kém và tới năm 2020 thì hoàn thành xử lý các nhà máy, dự án này.

​Phó Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm minh vi phạm quản lý kinh tế của các cá nhân, tập thể gây thua lỗ tại các dự án, nhà máy trên, đồng thời nhấn mạnh “kiên quyết xử lý theo cơ chế thị trường với 2 điểm là tôn trọng nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các doanh nghiệp và Nhà nước kiên quyết không cấp thêm vốn vào các dự án, nhà máy. Kiên quyết xử lý sớm vướng mắc pháp lý của các dự án. Ưu tiên bán dự án, nhà máy cho các nhà đầu tư ngoài nhà nước, cho phép giải thể các dự án không có khả năng, thu hồi tối đa tài sản...”

Đại diện Bộ Công Thương nói về phương án xử lý 12 dự án không hiệu quả