Với đa dạng cách thức thể hiện, nhiều hoạt động văn hóa được tổ chức tại các địa phương trong tuần qua đã góp phần kết nối nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa, gìn giữ di sản cũng như phát huy giá trị lịch sử và sáng tạo nghệ thuật.
Các sự kiện góp phần làm nổi bật vai trò của văn hóa trong đời sống, đồng thời là cách các địa phương, đơn vị cụ thể hóa những định hướng phát triển văn hóa Việt Nam theo Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam
Ngày 12/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt, triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, kết nối 34 tỉnh, thành phố.
Phó Thủ tướng khẳng định văn hóa phải thực sự trở thành sức mạnh tinh thần, là nội lực, động lực, nguồn lực cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước và đóng vai trò là hệ điều tiết cho sự phát triển quốc gia. Mục tiêu là để mỗi năm đến ngày 24/11, người dân mong đợi, chủ động tham gia và thực sự thấy mình là một phần của Ngày Văn hóa.
Hội nghị tập trung chuẩn bị các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 và Tuần Văn hóa đại đoàn kết dân tộc (từ ngày 18 đến 24/11).
Định hướng xuyên suốt là lấy người dân làm trung tâm, chủ thể của hoạt động văn hóa, tạo điều kiện để người dân tham gia sáng tạo, gìn giữ và thụ hưởng các giá trị văn hóa; đồng thời tăng cường tổ chức hoạt động thiết thực tại cơ sở, phù hợp với đặc điểm từng địa phương, cộng đồng.
Cũng trong ngày 12/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố Mạng lưới Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam, đồng thời giới thiệu các sáng kiến, bài toán trọng tâm nhằm huy động sự tham gia của doanh nghiệp, nhà đầu tư, nghệ sỹ và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo. Mạng lưới hướng tới kết nối Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo, thúc đẩy hợp tác để giải quyết những nhu cầu thực tiễn của thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.
Hoạt động này góp phần chuyển từ cách triển khai các dự án riêng lẻ sang tăng cường liên kết nguồn lực, khuyến khích sáng tạo và phát huy vai trò của khu vực tư nhân trong phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, di sản
Tối 16/10, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 khai mạc tại phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái-Sắc màu Tây Bắc.” Điểm nhấn của chương trình là màn đại xòe với sự tham gia của 2.026 người, tái hiện không gian văn hóa cộng đồng đặc sắc của đồng bào Thái.
Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh, tỉnh xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững; người dân vừa là chủ thể sáng tạo, gìn giữ, vừa là đối tượng thụ hưởng văn hóa. Địa phương chú trọng bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch, hỗ trợ nghệ nhân, truyền dạy cho thế hệ trẻ, tạo sinh kế và nâng cao đời sống nhân dân.
Tỉnh kỳ vọng những giá trị văn hóa đặc sắc của Mường Lò sẽ trở thành sức hút du lịch lâu dài, góp phần quảng bá bản sắc địa phương, mở rộng sinh kế cho người dân và trao truyền niềm tự hào văn hóa cho các thế hệ.
Không chỉ tôn vinh nghệ thuật Xòe Thái-di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh, lễ hội còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Tây Bắc, kết nối bảo tồn di sản với phát triển du lịch.
Cũng trong dịp này, tại xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, Lễ hội Kin lẩu khẩu mẩu (Lễ hội cốm mới) năm 2026 diễn ra trong 2 ngày 10-11/10, thu hút sự tham gia của các thôn, bản có đông đồng bào Thái sinh sống.
Lễ hội này gắn với chu kỳ sản xuất nông nghiệp, thể hiện lòng biết ơn trời, đất, tổ tiên và ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống no ấm. Những nghi thức rước hồn lúa, cúng hồn lúa, giã cốm Khua Luống cùng các hoạt động thi đập lúa, tung còn, bịt mắt bắt vịt… tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng.
Việc duy trì lễ hội trong không gian đồng ruộng góp phần bảo tồn phong tục, tín ngưỡng và tri thức dân gian, đồng thời tạo cơ hội để thế hệ trẻ tiếp nhận, thực hành và trao truyền bản sắc văn hóa của cộng đồng.
Hướng tới Ngày Quốc tế Di sản văn hóa phi vật thể và Ngày Phụ nữ Việt Nam, tại Hà Nội, chiều 16/10, chương trình “Thanh âm di sản” tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đem đến cách tiếp cận mới trong giới thiệu di sản thông qua sự tham gia trực tiếp của sinh viên Trường Cao đẳng FPT Polytechnic.
Trong cuộc thi “Kể chuyện di sản,” các đội lựa chọn hiện vật, xây dựng nội dung thuyết minh và sân khấu hóa những câu chuyện về phụ nữ trong gia đình, phụ nữ trong lịch sử và tín ngưỡng thờ Mẫu. Các tiết mục kết hợp lời kể, diễn xuất, âm nhạc và nghệ thuật trình diễn giúp những câu chuyện lịch sử, văn hóa trở nên sinh động, gần gũi hơn với công chúng trẻ.
Cách đổi mới phương thức giới thiệu di sản, biến hiện vật bảo tàng thành những câu chuyện giàu cảm xúc, dễ tiếp cận, không chỉ nâng cao nhận thức về lịch sử, vai trò của phụ nữ và giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy sự chủ động của thế hệ trẻ trong gìn giữ và phát huy di sản.
Tôn vinh những cống hiến, lan tỏa giá trị lịch sử
Sáng 12/10, tại Cần Thơ, Cục Chính trị Quân khu 9 khai mạc triển lãm “80 năm vững bước dưới cờ Đảng quang vinh” tại Bảo tàng Quân khu 9. Những trưng bày tại triển lãm thể hiện lòng kiên trung, ý chí kiên cường và tinh thần đổi mới, sáng tạo của các thế hệ cán bộ ngành Chính trị lực lượng vũ trang Quân khu.
Hành trình 80 năm dưới cờ Đảng quang vinh không chỉ tái hiện những dấu mốc lịch sử, tôn vinh cống hiến của các thế hệ đi trước mà còn góp phần giáo dục lý tưởng, bồi đắp niềm tự hào, ý thức trách nhiệm cho thế hệ trẻ, khích lệ đoàn viên, thanh niên học tập, rèn luyện, sẵn sàng cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tiếp nối mạch nguồn tri ân và giáo dục truyền thống, ngày 15/10, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật về thương binh, liệt sỹ và người có công với cách mạng, với các thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2027).
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhấn mạnh, cuộc thi góp phần lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” tri ân những người hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thông qua văn học, nghệ thuật, cuộc thi khơi dậy sức sáng tạo của các tác giả, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, lan tỏa giá trị nhân văn, giáo dục truyền thống yêu nước và kết nối quá khứ với hiện tại, để lòng biết ơn được thể hiện bằng những hành động thiết thực.
Các hoạt động văn hóa đa dạng, thu hút đông đảo người dân tham gia không chỉ giúp các giá trị di sản được gìn giữ và phát huy, lịch sử được kể lại bằng những hình thức sáng tạo mà còn tạo thêm sức sống cho văn hóa nghệ thuật trong đời sống đương đại./.
Tây Ninh gắn bảo tồn di sản với phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch
Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Tây Ninh sẽ tập trung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; huy động nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, bảo tồn và phát huy di sản.
