Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đang đề xuất thiết lập hệ thống tường rào, lưới che chắn kín bao quanh toàn bộ phạm vi thi công công trình xây dựng, phá dỡ; bố trí và vận hành liên tục hệ thống phun sương, phun nước dập bụi tại các khu vực phát sinh bụi lớn.
Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh tình trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn diễn biến phức tạp, trong đó hoạt động giao thông (khí thải trực tiếp từ phương tiện, phương tiện chở vật liệu xây dựng rơi vãi ra đường, bụi cuốn lên từ di chuyển) và xây dựng là 2 nguồn phát thải chủ yếu.
Theo nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong giai đoạn năm 2023 - 2025, tỷ lệ "đóng góp" của bụi PM2.5 trên địa bàn thành phố Hà Nội từ hoạt động giao thông là 25%, xây dựng và bụi đường chiếm 20%.
Để giảm phát tán nguồn thải ra môi trường từ hoạt động xây dựng, dự thảo Nghị định đề xuất quy mô công trình xây dựng, phá dỡ trong khu vực đô thị phải áp dụng biện pháp giám sát bụi tự động, liên tục bao gồm: Công trình dân dụng, công trình công nghiệp vật liệu xây dựng thuộc dự án nhóm A hoặc công trình từ cấp I trở lên theo quy định của pháp luật về xây dựng; dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, khu nhà ở có diện tích sử dụng đất từ 5 ha trở lên.
Cùng với đó là hoạt động phá dỡ công trình xây dựng thuộc diện phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc cấp giấy phép môi trường nằm trong phạm vi nội thành của đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I.
Về biện pháp kỹ thuật giám sát bụi từ hoạt động thi công, phá dỡ công trình xây dựng, dự thảo nghị định đề xuất chủ dự án đầu tư, cơ sở có trách nhiệm lắp đặt thiết bị quan trắc, giám sát nồng độ bụi tự động, liên tục (thông số tổng bụi lơ lửng TSP hoặc bụi mịn PM10, PM2.5) tại các vị trí có nguy cơ phát tán cao xung quanh bờ rào công trình hoặc hướng gió chính; thiết bị giám sát bụi phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và được kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật về đo lường và bảo vệ môi trường.
Ngoài ra, dữ liệu quan trắc bụi tự động, liên tục phải được truyền trực tiếp về cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh để theo dõi, giám sát và công khai thông tin môi trường theo quy định.
Dự thảo nghị định cũng đề xuất các biện pháp kỹ thuật hạn chế phát tán bụi từ hoạt động phá dỡ, thi công công trình, như: Thiết lập hệ thống tường rào, lưới che chắn kín bao quanh toàn bộ phạm vi thi công công trình xây dựng, phá dỡ; chiều cao của hệ thống che chắn phải bảo đảm ngăn ngừa việc phát tán bụi ra môi trường xung quanh và phù hợp với quy mô công trình.
Cùng với đó là bố trí và vận hành liên tục hệ thống phun sương, phun nước dập bụi tại các khu vực phát sinh bụi lớn (như vị trí đập phá cấu kiện, khu vực sàng tuyển, nghiền vật liệu, bãi chứa phế thải xây dựng và dọc theo các tuyến đường vận chuyển nội bộ); thực hiện quy trình rửa sạch lốp, gầm phương tiện giao thông vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải trước khi ra khỏi phạm vi công trình; thùng xe vận chuyển phải được che phủ bằng bạt kín, không để rơi vãi vật liệu ra đường bộ.
Cũng theo dự thảo nghị định, vật liệu xây dựng dạng bột, cát, đất bồi và phế thải xây dựng tại công trường phải được lưu giữ tại bãi chứa có mái che hoặc phải được phủ bạt kín hoàn toàn khi chưa sử dụng hoặc chưa vận chuyển đi xử lý; áp dụng các giải pháp thi công tiên tiến, thi công cuốn chiếu, phân đoạn hợp lý đối với hoạt động đào đắp đất để giảm thiểu tối đa diện tích bề mặt đất trống phát sinh bụi theo mùa hoặc khi có gió lớn./.
Giảm thiểu ô nhiễm không khí: Kiểm soát chặt nguồn thải, siết trách nhiệm liên vùng
Để giảm ô nhiễm, việc nhận diện chính xác nguồn phát thải, thiết lập cơ chế điều phối thực chất, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cải thiện chất lượng không khí là những yêu cầu then chốt.
