Những nhà thơ danh tiếng Garcia Lorca, Octavio Paz, Federico Barreto, Jose Marti, Nicolas Guillen… đã để lại một di sản lớn thi ca viết bằng tiếng Tây Ban Nha trong kho tàng thi ca nhân loại.
Để đưa một phần di sản ấy đến với độc giả Việt Nam, dịch giả Lưu Vạn Kha đã ra mắt tập thơ song ngữ Việt-Tây Ban Nha mang tên “Tôi có thể viết những vần thơ buồn nhất đêm nay” – dựa trên một trong những bài thơ nổi tiếng của Pablo Neruda (giải Nobel Văn chương).
Tập thơ còn giới thiệu các bài hát bất hủ bằng tiếng Tây Ban Nha như “Besame Mucho” (Hãy hôn em thật nhiều), “Despacito” (Chậm thôi em), “Historia de un Amor” (Chuyện một mối tình)…
Dịch giả Lưu Vạn Kha cho hay ông bắt đầu dịch thơ từ đầu thập kỷ 70, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Văn học và Nghệ thuật La Habana, Cuba. Cho đến sau này, ông vẫn dịch thơ như một thú vui và để rèn luyện ngôn ngữ. Tập thơ lần này không chỉ có tác phẩm mà còn có phần giới thiệu về các tác giả với mong muốn có thể giới thiệu vẻ đẹp của thơ ca Tây Ban Nha với độc giả Việt.
Theo nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, bản tiếng Việt của dịch giả Lưu Vạn Kha đã mở ra một chiều kích mới về tư tưởng của những nhà thơ lừng danh, mở ra thêm những vẻ đẹp của ngôn ngữ Tây Ban Nha trong thi ca.
“Việc lựa chọn những tên tuổi đó lại là một thách thức rất lớn bởi không ít các tác phẩm của các nhà thơ đó đã từng được dịch và giới thiệu lâu nay ở Việt Nam qua nhiều ngôn ngữ khác nhau và qua những dịch giả khác nhau. Nhưng dịch giả Lưu Vạn Kha đã mang đến cho tôi tư tưởng và những vẻ đẹp thi ca Mỹ Latinh,” nhà thơ Nguyễn Quang Thiều đánh giá.
Theo đó, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho rằng dịch giả Lưu Vạn Kha đã đáp ứng được những yêu cầu quan trọng của việc dịch thơ, đó là hiểu ngoại ngữ của tác phẩm mà mình dịch, hiểu văn hóa và đời sống của tác giả và tác phẩm ở nền văn hóa đó, hiểu ngôn ngữ thơ ca, thông thạo ngôn ngữ đích (tiếng Việt) và có trải nghiệm sống.
Dịch giả Lưu Vạn Kha học khoa Ngữ văn của Trường Đại học Văn học và Nghệ thuật La Habana, Cuba. Ông có một thời gian dài sống ở Cuba và làm việc ở một số nước nói tiếng Tây Ban Nha. Ông nguyên là nhà báo Thông tấn xã Việt Nam và có nhiều chuyến đi tới các nước nói tiếng Tây Ban Nha. Điều này cho ông cơ hội hiểu được đời sống, lịch sử, văn hóa Tây Ban Nha.
“Ngay cả ca từ của những bài hát nổi tiếng cũng được dịch giả Lưu Vạn Kha chuyển dịch một cách không thể tốt hơn. Đấy là những bài hát vô cùng quen thuộc với người yêu âm nhạc Việt Nam. Bản dịch ca từ những bài hát này không bị giai điệu của bài hát cuốn đi mà nó lại làm cho bài hát vọng vang hơn và thẳm sâu hơn. Điều rất đặc biệt là bản dịch đã làm cho vẻ đẹp của thi ca hiện ra lấp lánh và thẳm sâu trong vẻ đẹp của âm nhạc,” nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nhận định./.
Nhà báo Lưu Vạn Kha: 'Từ cánh đồng chiêm trũng bước ra thế giới'