Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 54/2026/TT-BGDĐT quy định về chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học.
Thông tư được đánh giá là thiết lập khuôn khổ thống nhất cho việc xây dựng, thẩm định, ban hành, tổ chức thực hiện và bảo đảm chất lượng chương trình đào tạo ở trình độ đại học, thạc sỹ và tiến sỹ.
Thông tư quy định rõ khối lượng học tập tối thiểu đối với từng trình độ. Theo đó, chương trình đào tạo trình độ đại học và chương trình đào tạo bậc 6 có khối lượng tối thiểu 120 tín chỉ; chương trình đào tạo chuyên sâu đặc thù từ 150 tín chỉ trở lên; chương trình đào tạo trình độ thạc sỹ từ 45 tín chỉ trở lên; chương trình đào tạo trình độ tiến sỹ là 90 tín chỉ.
Cấu trúc chương trình đào tạo phải thể hiện rõ mối liên hệ giữa mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, nội dung đào tạo, phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và các điều kiện bảo đảm chất lượng; xác định rõ các thành phần học tập bắt buộc và tự chọn, tạo điều kiện để người học xây dựng kế hoạch và lộ trình học tập phù hợp với năng lực, nhu cầu và định hướng phát triển nghề nghiệp.
Đối với chương trình đào tạo trình độ đại học, bên cạnh khối kiến thức giáo dục đại cương, kiến thức cơ sở ngành và kiến thức ngành, chương trình phải có các nội dung bổ trợ về ngoại ngữ, năng lực số, trí tuệ nhân tạo và các kiến thức, kỹ năng cần thiết khác. Chương trình định hướng nghiên cứu, học thuật phải tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học, học thuật và đổi mới sáng tạo; chương trình định hướng ứng dụng, chuyên nghiệp phải tăng cường thực hành, thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp, dự án hoặc đồ án gắn với thực tiễn.
Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là quy định chuẩn đầu ra phải được cụ thể hóa thành các yêu cầu có thể quan sát, đánh giá và đo lường được; làm căn cứ để thiết kế, tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá và cải tiến chương trình đào tạo, cũng như xét công nhận kết quả học tập và cấp văn bằng.
Đối với trình độ đại học, chuẩn đầu ra phải có yêu cầu về năng lực số, nội dung về trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực ngoại ngữ, khả năng thích ứng và học tập suốt đời. Đối với trình độ thạc sỹ, chuẩn đầu ra phải thể hiện yêu cầu về năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng và phát triển tri thức. Đối với trình độ tiến sỹ, yêu cầu được đặt ra ở năng lực nghiên cứu độc lập, đề xuất công nghệ hoặc giải pháp mới, có sản phẩm công bố khoa học hoặc sản phẩm ứng dụng kết quả nghiên cứu, đồng thời có khả năng hướng dẫn nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Thông tư quy định rõ yêu cầu đối với nhiều loại hình chương trình đào tạo, gồm chương trình liên ngành, xuyên ngành, song ngành, ngành chính - ngành phụ, chương trình tích hợp và các chương trình có định hướng hoặc yêu cầu riêng như chương trình kỹ sư tài năng, cử nhân tài năng hoặc các chương trình tương ứng khác.
Chương trình đào tạo phải được xây dựng trên cơ sở chuẩn chương trình đào tạo ở trình độ, ngành, nhóm ngành hoặc lĩnh vực tương ứng; được tham khảo, đối sánh với chuẩn nghề nghiệp, chuẩn năng lực, yêu cầu hành nghề, chương trình đào tạo và các thông lệ trong nước, quốc tế; phải được thẩm định trước khi ban hành.
Thông tư quy định cụ thể yêu cầu giảng viên cơ hữu giữ vai trò nòng cốt trong tổ chức thực hiện và giảng dạy chương trình. Đối với chương trình đào tạo trình độ đại học, giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sỹ phải trực tiếp giảng dạy ít nhất 50% tổng khối lượng học tập thuộc khối kiến thức cơ sở ngành, kiến thức ngành và kiến thức chuyên sâu.
Đối với chương trình đào tạo chuyên sâu bậc 7 và chương trình đào tạo trình độ thạc sỹ, giảng viên toàn thời gian phải trực tiếp giảng dạy ít nhất 75% khối lượng học tập thuộc khối kiến thức ngành và kiến thức chuyên sâu.
Đối với chương trình đào tạo trình độ tiến sỹ, giảng viên trực tiếp giảng dạy phải có trình độ tiến sỹ, thường xuyên tham gia đào tạo sau đại học và duy trì hoạt động nghiên cứu, công bố khoa học hằng năm; đồng thời phải bảo đảm đội ngũ đáp ứng tiêu chuẩn hướng dẫn nghiên cứu sinh và yêu cầu đối với hội đồng đánh giá luận án tiến sỹ.
Đối với các lĩnh vực đặc thù như sức khỏe, đào tạo giáo viên, nghệ thuật, thể thao, ngôn ngữ dân tộc thiểu số hoặc ngôn ngữ hiếm, Thông tư quy định các yêu cầu phù hợp về giảng viên, cơ sở thực hành, giấy phép hành nghề và kinh nghiệm chuyên môn, bảo đảm đáp ứng đặc điểm nghề nghiệp và yêu cầu tổ chức đào tạo./.