Cục Đăng kiểm Việt Nam vừa có phản hồi với kiến nghị của Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam về phương pháp kiểm định khí thải xe ôtô diesel.
Không có cơ sở chấp thuận đạp 1/2 hành trình
Theo ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, phương pháp kiểm tra khí thải động cơ diesel bằng chu trình gia tốc tự do đã được Việt Nam chuẩn hóa thành tiêu chuẩn từ năm 1991. Được áp dụng trong hoạt động kiểm định phương tiện giao thông cơ giới đường bộ gần 30 năm nay. Đây là phương pháp chuẩn mực trên thế giới để đánh giá độ mờ khói của xe diesel lưu hành; các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như: Malaysia, Indonesia, Philippines… đều thực hiện phương pháp đo khí thải động cơ cháy do nén bằng chu trình gia tốc tự do.
Khẳng định quan điểm cho rằng động cơ diesel thế hệ cũ không có hệ thống hạn chế tốc độ là chưa chính xác, ông An cho rằng đặc thù của mọi động cơ diesel là điều khiển tốc độ qua lượng nhiên liệu phun. Do đó, 100% động cơ diesel (kể cả sử dụng bơm cao áp cơ khí sản xuất từ các thập niên trước) bắt buộc phải được nhà sản xuất trang bị bộ điều tốc. Bộ điều tốc này có nhiệm vụ tự động cắt giảm nhiên liệu khi động cơ đạt đến tốc độ thiết kế tối đa để bảo vệ lốc máy. Vòng tua tối đa này hoàn toàn nằm trong giới hạn chịu đựng an toàn của vật liệu do nhà sản xuất thiết kế.
Liên quan đến kiến nghị chỉ đạp ga khoảng 1/2 hành trình (tương đương 2.000-3.000 vòng/phút) đối với xe thế hệ cũ, phía Cục Đăng kiểm khẳng định không có cơ sở kỹ thuật để chấp thuận do kiến nghị chưa phù hợp với nguyên lý hoạt động của động cơ.
Minh bạch quy trình kiểm định khí thải, chủ xe bớt lo khi đăng kiểm
Các bước trong quy trình đăng kiểm được thực hiện tuần tự, có thông báo và giải thích trực tiếp cho chủ xe nên việc đăng kiểm diễn ra thuận lợi, thông thoáng.
Giải thích thêm, ông An cho biết nếu thực hiện theo kiến nghị của Hiệp hội vận tải ôtô Việt Nam chỉ đạp ga đến 2.000-3.000 vòng/phút khi không tải sẽ không bao giờ kích hoạt được trạng thái cung cấp nhiên liệu tối đa từ bơm cao áp, lượng khói đen sinh ra là sạch giả tạo, không phản ánh đúng thực tế phát thải của xe khi chịu tải nặng trên đường, không phát hiện ra trường hợp xe bị lỗi động cơ gây ra phát thải lớn nhất tại số vòng quay cao hơn.
Bên cạnh đó, việc giữ ga ổn định trong vòng tua này cũng rất khó, phụ thuộc vào thao tác của người thực hiện kiểm tra, dễ gây sai lệch kết quả kiểm tra giữa các lần đo làm giảm tính khách quan, độ tin cậy của phép đo.
“Việc lập mốc so sánh ở dải vòng tua thấp này sẽ dẫn đến bỏ lọt hàng loạt phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp,… làm sai lệch hoàn toàn kết quả kiểm tra khí thải và vô hiệu hóa mục tiêu bảo vệ môi trường,” ông An nói.
Khẳng định một động cơ không thể chịu đựng được phép thử gia tốc tự do tại cơ sở đăng kiểm (trong khoảng thời gian vài giây) chính là một phương tiện không đủ điều kiện an toàn tối thiểu, phía Cục Đăng kiểm nhìn nhận, nếu phương tiện này mang mầm bệnh đó tham gia giao thông, chở nặng và leo dốc/đổ đèo, nguy cơ vỡ máy, mất phanh động cơ gây tai nạn thảm khốc là rất cao, đồng thời việc kiểm định đã giúp loại bỏ rủi ro này cho xã hội.
Vì sao phải yêu cầu chủ xe ký cam kết?
Đối với kiến nghị bỏ quy định yêu cầu chủ xe cam kết, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết việc để cho chủ xe, lái xe ký giấy cam kết không phải là yêu cầu bắt buộc mà mang tính tự nguyện của chủ xe và đây chỉ là giải pháp tạm thời, áp dụng duy nhất với trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có đủ dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất.
“Nếu chủ xe chưa yên tâm về tình trạng kỹ thuật của phương tiện, hoàn toàn có thể tạm dừng kiểm định để đưa xe đi bảo dưỡng, điều chỉnh lại bộ điều tốc tại các cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa chuyên nghiệp trước khi quay lại thực hiện phép đo,” ông An nhấn mạnh.
Ngoài ra, bản cam kết thực chất là một thông báo xác nhận tình trạng kỹ thuật giữa cơ sở đăng kiểm và chủ xe đối với những phương tiện đã cũ, hệ thống điều tốc có dấu hiệu hoạt động không ổn định hoặc không có dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất. Đây là bước minh bạch hóa các rủi ro kỹ thuật tiềm ẩn mà đăng kiểm viên đã giải thích rõ cho chủ xe trước khi thực hiện phép thử bắt buộc.
Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định việc ký cam kết không loại trừ trách nhiệm chuyên môn của đăng kiểm viên và của cơ sở đăng kiểm. Cục đã chỉ đạo các đăng kiểm viên, các cơ sở đăng kiểm phải thực hiện nghiêm ngặt bước kiểm tra an toàn sơ bộ (mức nước làm mát, dầu bôi trơn, tiếng gõ lạ...). Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, việc kiểm tra khí thải sẽ dừng lại để chủ xe đưa phương tiện đi bảo dưỡng, sửa chữa. Đăng kiểm viên có trách nhiệm từ chối thực hiện phép đo ngay lập tức để bảo vệ tài sản cho khách hàng, kể cả khi chủ xe có muốn tự nguyện ký cam kết để tiếp tục kiểm tra khí thải.
Phía Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho rằng lợi ích to lớn của quy trình kiểm định khí thải mới bởi phép thử gia tốc tự do thực chất là một bài kiểm tra áp lực, giúp loại bỏ nguy cơ xe không bảo đảm chất lượng an toàn kỹ thuật, nguy cơ gây tai nạn thảm khốc trên đường; siết chặt việc kiểm soát muội than và bụi mịn; thúc đẩy thói quen bảo dưỡng định kỳ thay vì bảo dưỡng đối phó, giúp duy trì tuổi thọ và giá trị tài sản cho chủ xe và doanh nghiệp trong dài hạn./.
Sẽ kiểm định khí thải xe ôtô từ ngày 1/3, chủ phương tiện cần lưu ý gì?
Từ ngày 1/3, các cơ sở đăng kiểm trên cả nước sẽ thực hiện kiểm định khí thải xe ôtô, Cục Đăng kiểm khuyến nghị các chủ phương tiện cần chủ động bảo dưỡng, sửa chữa xe trước khi đưa đi kiểm định.
