Nhằm góp phần nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU, tỉnh Đồng Tháp đã triển khai quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp như công tác quản lý tàu cá, quản lý xóa đăng ký tàu cá và công tác kiểm soát danh sách tàu cá có nguy cơ vi phạm khai thác IUU.
Qua đó, góp phần giúp công tác phòng, chống khai thác IUU đạt hiệu quả cao. Đặc biệt, từ năm 2024 đến nay, tỉnh Đồng Tháp không có tàu cá vi phạm khai thác IUU.
Hiệu quả tích cực từ nỗ lực của chính quyền địa phương
Xã Gia Thuận, địa phương có thế mạnh về khai thác hải sản với đội tàu nhiều nhất của tỉnh Đồng Tháp, có 422 tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên đánh bắt xa bờ và 141 tàu có chiều dài dưới 15 mét đánh bắt gần bờ. Loại nghề khai thác chủ yếu là lưới kéo, lưới rê, lưới vây, câu, hậu cần vận chuyển khai thác thủy sản.
Nhằm nỗ lực cùng cả nước gỡ “thẻ vàng" IUU, Ủy ban nhân dân xã Gia Thuận luôn chú trọng công tác quản lý tàu cá, quản lý xóa đăng ký tàu cá và công tác kiểm soát danh sách tàu cá có nguy cơ vi phạm khai thác IUU.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Gia Thuận Hà Trần Phương Thùy cho biết hiện nay, xã Gia Thuận không có tàu cá thuộc danh sách có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, mất kết nối VMS kéo dài trên 6 tháng, hoạt động vượt ranh giới cho phép, không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Ủy ban Nhân dân xã thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng theo dõi, rà soát, cập nhật tình hình tàu cá trên địa bàn nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các trường hợp có dấu hiệu vi phạm, góp phần thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác IUU.
Đối với 90 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Ủy ban nhân dân xã Gia Thuận tổ chức niêm yết công khai danh sách tại trụ sở ủy ban nhân dân xã và trụ sở các ấp có tàu cá không đủ điều kiện hoạt động nhằm thông tin rộng rãi đến người dân, chủ phương tiện biết, theo dõi và chấp hành quy định của pháp luật.
Trưởng ấp các ấp trong xã có nhiệm vụ theo dõi, kiểm soát, giám sát vị trí neo đậu tàu không đủ điều kiện hoạt động của từng ấp để báo cáo cập nhật hàng tuần về Ủy ban nhân dân xã; tổ chức thực hiện ký cam kết đối với các chủ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động chấp hành các quy định chống khai thác IUU trên địa bàn từng ấp.
Công tác phối hợp kiểm tra, kiểm soát tàu cá xuất nhập bến được các lực lượng chức năng thực hiện thường xuyên, liên tục và chặt chẽ giữa Đồn Biên phòng, Ban Quản lý Cảng cá, Công an và ủy ban nhân dân các xã có tàu cá xuất nhập bến. Việc phối hợp được triển khai đồng bộ từ khâu theo dõi, giám sát tàu cá xuất bến, nhập bến đến công tác kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, điều kiện hoạt động của tàu cá theo quy định.
Các đơn vị liên quan duy trì chế độ trao đổi, cập nhật thông tin hàng ngày thông qua nhóm Zalo chung để kịp thời thông báo tình hình tàu cá ra, vào bến; phối hợp xử lý, ngăn chặn các trường hợp tàu cá không đủ điều kiện hoạt động hoặc có dấu hiệu vi phạm quy định về khai thác thủy sản. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý tàu cá, tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác trên địa bàn và thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống khai thác IUU.
Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá xã Gia Thuận Lê Văn Muồi, cũng là Giám đốc Hợp tác xã khai thác hải sản Vàm Láng chia sẻ trước khi xuất bến, các thành viên tổ hợp tác thường họp mặt, trao đổi và nhắc nhở các thuyền viên chấp hành nghiêm các quy định về đánh bắt, khai thác hải sản trên biển theo quy định của pháp luật, tránh vi phạm các quy định về khai thác IUU, khai thác đúng ngành nghề, đúng vùng, đúng tuyến đăng ký khai thác.
Ông Võ Minh Tâm, xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp có 2 tàu cá hành nghề cào xiêm đánh bắt xa bờ, chia sẻ: "Phương tiện của tôi cũng như các tàu bạn khác đều trang bị đầy đủ các thiết bị giám sát hành trình cũng như luôn mở máy để đảm bảo kết nối xuyên suốt quá trình đánh bắt. Khi đánh bắt trên biển, chúng tôi luôn tuân thủ đánh bắt trong vùng biển cho phép, không đánh bắt qua vùng biển của nước ngoài."
Phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp hiện có 184 tàu cá khai thác hải sản trên biển và 7 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Để nâng cao hiệu hiệu lực quản lý tàu cá, góp phần phòng chống IUU hiệu quả, ủy ban nhân dân phường đã chú trọng thực hiện công tác quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động cũng như công tác kiểm soát danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Mỹ Tho Đinh Tú Khoa, danh sách niêm yết tàu cá không đủ điều kiện hoạt động được niêm yết công khai tại ủy ban nhân dân phường, khu phố, điểm dân cư.
Trưởng các khu phố có tàu cá không đủ điều kiện hoạt động được phân công giám sát, kiểm tra chặt chẽ từng chủ tàu và tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản, không để ngư cụ, trang thiết bị trên tàu cá được giám sát 1 tháng lần.
Ngoài ra, Ủy ban nhân dân phường Mỹ Tho còn phối hợp Chi cục Thủy sản cập nhật thông tin, danh sách tàu cá đủ điều kiện và không đủ điều kiện; triển khai cho tất cả các chủ tàu cá các quy định về cấm khai thác thủy sản trái phép ở các vùng biển nước ngoài; nhắc nhở tàu cá khai thác gần ranh giới biển không được vượt ranh giới biển, thường xuyên kiểm tra kết nối giám sát hành trình (6 giờ, 10 ngày); làm việc các chủ tàu mất tín hiệu giám sát hành trình trên biển để giải thích nguyên nhân tàu cá vi phạm và cam kết không tái phạm. Trường hợp tàu cá mất tín hiệu và không báo vị trí quá 1 ngày sẽ được Công an phường đến tận nơi cư trú lập biên bản yêu cầu chủ tàu khắc phục tín hiệu.
Nhờ vậy, đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp không có tàu cá mất kết nối trên 6 giờ mà không báo vị trí và không có tàu mất kết nối trên 10 ngày.
Hướng đến khai thác có trách nhiệm và phát triển bền vững
Toàn bộ số tàu cá có chiều dài từ 06 m trở lên của Quảng Ngãi đã được cập nhật đầy đủ dữ liệu lên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và hoàn thành định danh trên VNeID. Tỉnh đã hoàn thành cấp phép cho 1.342 tàu cá đang hoạt động, đạt 100% số tàu thuộc diện cấp phép và đang hoạt động.
Đối với công tác giám sát hành trình, Đồng Tháp có 895 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên thuộc diện bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Đến nay, đã có 875 tàu được lắp đặt thiết bị, đạt hơn 97%. Đối với 20 tàu chưa lắp đặt, tỉnh đã lập danh sách và phân công lực lượng giám sát vị trí neo đậu, bảo đảm quản lý chặt chẽ theo quy định.
Đối với 137 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định số 1326/QĐ-UBND quy định rõ trách nhiệm phối hợp quản lý.
Đặc biệt, tỉnh triển khai phần mềm quản lý “Vị trí tàu cá” (https://vi-tri-tau-ca.web.app), cho phép cán bộ xã, phường chụp ảnh hiện trường kèm định vị GPS theo thời gian thực, hiển thị vị trí trực quan trên bản đồ theo tuần. Qua đó, tăng cường giám sát, quản lý chặt chẽ tàu cá không đủ điều kiện, ngăn chặn tình trạng tự ý di chuyển khỏi nơi neo đậu.
Trong công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản, từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đã cấp 83 giấy xác nhận cho 171 tấn thủy sản và 14 giấy chứng nhận cho 254,489 tấn thủy sản các loại. Toàn bộ hồ sơ xác nhận, chứng nhận được thực hiện trên hệ thống eCDT, góp phần bảo đảm tính minh bạch trong quá trình kiểm soát nguồn gốc thủy sản. Tỉnh Đồng Tháp chưa phát hiện lô hàng xuất khẩu sang thị trường châu Âu (EU) vi phạm quy định chống khai thác IUU hoặc có sai sót phải giải trình.
Bà Trần Thị Bé Bảy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp đánh giá cùng với cả nước, tỉnh Đồng Tháp tập trung quyết liệt vào công tác tuyên truyền, quản lý chuyển đổi từ nghề cá truyền thống sang nghề khai thác có trách nhiệm và phát triển bền vững. Nhờ có sự tập trung cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc của các ngành, các cấp và địa phương trong công tác tuyên truyền, đặc biệt là sự đồng thuận, chấp hành nghiêm của ngư dân nên ý thức chấp hành pháp luật trong khai thác thủy sản ngày một nâng lên.
Trong thời gian tới, để công tác phòng, chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh tiếp tục phát huy, đảm bảo hiệu quả thực chất, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Phước Thiện, Trưởng Ban Chỉ đạo về chống khai thác IUU tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các xã, phường phân loại, xử lý dứt điểm các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; phối hợp chặt chẽ với các tổ chức tín dụng để xử lý tài sản kê biên, làm sạch dữ liệu tàu thuyền, đảm bảo tính minh bạch trong quản lý; rà soát toàn bộ đội tàu lắp đặt thiết bị VMS, nhất là nhóm tàu có chiều dài từ 12-15 mét; đồng thời, nghiên cứu, đề xuất chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm đảm bảo 100% tàu cá đủ điều kiện được lắp đặt và duy trì kết nối thiết bị theo quy định.
Cùng với đó, Ủy ban Nhân dân các xã, phường trên địa bàn tỉnh có tàu cá tiếp tục tập trung công tác quản lý chặt chẽ tàu cá “3 không,” tàu cá đã xóa đăng ký, tàu cá không đủ điều kiện hoạt động xuất bến ra khơi; quản lý chặt chẽ, nắm chắc thông tin từng tàu, chủ tàu, hình ảnh, vị trí neo đậu; khẩn trương triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản theo Nghị quyết số 47/2025/NQ-HĐND của tỉnh; hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế, duy trì kết nối hệ thống VMS theo Nghị quyết số 48/2025/NQ-HĐND của tỉnh./.
Khắc phục "thẻ vàng" IUU: Nghệ An gỡ điểm nghẽn từ hạ tầng, phương tiện kiểm ngư
Máy móc, thiết bị hàng hải xuống cấp, tốc độ khai thác hạn chế đang trở thành một trong những điểm nghẽn đối với khả năng cơ động, bám biển và bảo đảm an toàn khi thực hiện nhiệm vụ.
