Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi ngày 30/9 tuyên bố việc chấm dứt sứ mệnh của liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng mở ra “một giai đoạn mới” đối với Iraq, trong đó đề cao chủ quyền quốc gia, sức mạnh của các thể chế và năng lực của lực lượng an ninh nước này.
Phát biểu tại lễ bàn giao đánh dấu kết thúc sứ mệnh của liên minh, ông al-Zaidi nhấn mạnh “một giai đoạn mới đã bắt đầu, được định hình bằng chủ quyền của Iraq, sức mạnh của các thể chế, sự sẵn sàng của các lực lượng, thống nhất trong việc ra quyết định và các mối quan hệ đối tác cân bằng với bạn bè."
Cùng ngày, quân đội Mỹ thông báo đã hoàn tất việc rút lực lượng và trang thiết bị khỏi Iraq, chính thức chấm dứt “Chiến dịch Nhổ tận gốc” sau 12 năm thực hiện nhiệm vụ chống IS. Lực lượng Mỹ cuối cùng đã rời khỏi căn cứ tại thành phố Erbil, thuộc khu tự trị Kurdistan ở miền Bắc Iraq.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết, việc rút quân diễn ra “trật tự," đánh dấu quá trình chuyển từ sứ mệnh quân sự của liên minh thời chiến sang nỗ lực bảo đảm an ninh do Iraq chủ trì, trên cơ sở quan hệ an ninh song phương.
Theo ông Parnell, chiến dịch kéo dài 12 năm đã đánh bại IS - một lực lượng quân sự có tổ chức tại Iraq và khu vực. Washington đồng thời cho biết Mỹ sẽ tiếp tục cung cấp hỗ trợ huấn luyện và tình báo có mục tiêu cho các đối tác Iraq.
Việc rút quân diễn ra theo thỏa thuận đạt được năm 2024 giữa Baghdad và Washington, nhằm từng bước chấm dứt sứ mệnh của liên minh quốc tế và chuyển sang quan hệ an ninh song phương. IS hiện không còn kiểm soát lãnh thổ rộng lớn như trước, nhưng các phần tử của tổ chức này vẫn duy trì các mạng lưới hoạt động ngầm tại Iraq.
Mặc dù Chính phủ Iraq coi việc Mỹ rút quân là bước tiến về chủ quyền, nhưng diễn biến này cũng làm gia tăng những quan ngại về an ninh.
Một số quan chức tại khu vực người Kurd lo ngại việc rút các hệ thống phòng không của Mỹ có thể làm giảm khả năng ứng phó với các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa.
Trong khi đó, các lực lượng vũ trang thân Iran tại Iraq hoan nghênh việc Mỹ rút quân, coi đây là bước tiến hướng tới “chủ quyền hoàn toàn” của Iraq.
Việc Mỹ hoàn tất rút quân đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cơ chế an ninh tại Iraq, khi lực lượng Iraq sẽ đảm nhận vai trò chủ lực trong bảo đảm an ninh, còn quan hệ với Washington chuyển sang khuôn khổ hợp tác song phương./.