Cử tri Mỹ hôm 3/11 đã bỏ phiếu với tỷ lệ áp đảo để phản đối các trung tâm dữ liệu và sự phát triển của Trí tuệ Nhân tạo (AI).
Trong 40/41 cuộc bỏ phiếu cấp địa phương trên khắp cả nước, trong đó có nhiều địa phương thuộc bang Ohio, cử tri đã lựa chọn hạn chế hoặc cấm xây dựng các trung tâm dữ liệu mới tại khu vực của họ.
Phần lớn sự phản đối ngày càng gia tăng đối với các trung tâm dữ liệu xuất phát từ tình trạng giá điện tăng cao, gây thêm áp lực cho người dân Mỹ trong bối cảnh giá cả và chi phí sinh hoạt vốn đã ở mức cao.
Tuy nhiên, theo một nghiên cứu mới của các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Harvard và Đại học Pennsylvania, các trung tâm dữ liệu có lẽ chỉ gây ra tác động nhỏ đến giá điện sinh hoạt. Các nhà nghiên cứu tính toán rằng những hoạt động này chỉ chiếm 4% mức tăng giá điện của các công ty cung cấp dịch vụ tiện ích trong 5 năm qua.
Trong thời gian trước cuộc bầu cử, các nghị sỹ đảng Dân chủ đã chỉ ra rằng các trung tâm dữ liệu, cùng với sự ủng hộ của đảng Cộng hòa đối với việc phát triển những cơ sở này, là những nguyên nhân chính khiến giá điện tăng.
Trong một quảng cáo vận động tranh cử, ông James Talarico, người vừa đắc cử Thượng nghị sỹ bang Texas, nói rằng người dân Texas đang phải “trả giá bằng những hóa đơn tiền điện tăng vọt.”
Tương tự, ông Sherrod Brown, người vừa đắc cử Thượng nghị sỹ bang Ohio của đảng Dân chủ, cũng lập luận rằng người dân bang này đang phải đối mặt với hóa đơn tiền điện cao hơn do việc mở rộng xây dựng các trung tâm dữ liệu tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ.
Chắc chắn có một số khu vực, như Pennsylvania, Virginia, Ohio và các bang khác nằm trong phạm vi quản lý của đơn vị điều hành lưới điện PJM, nơi nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu tăng vọt, khiến một phần chi phí được chuyển sang người tiêu dùng điện sinh hoạt.
Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu và tổ chức khác nhau đã không tìm thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa các trung tâm dữ liệu và xu hướng biến động chung của giá điện tại Mỹ trong những năm gần đây.
Một phân tích khác do các nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) thực hiện hồi đầu năm nay cho thấy trong giai đoạn 2010-2024, các trung tâm dữ liệu chỉ làm tăng giá điện trung bình đối với khách hàng hộ gia đình thêm 2,1%.
Năm ngoái, một nghiên cứu của Nhóm Brattle và Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley thậm chí còn phát hiện rằng các trung tâm dữ liệu thực tế đã giúp giảm chi phí tại một số khu vực.
Một nghiên cứu khác của Viện Nghiên cứu Điện lực (EPRI) cho thấy việc tăng gấp đôi công suất trung tâm dữ liệu trong giai đoạn 2019-2024 đã khiến giá điện sinh hoạt giảm 4%.
Theo Ryan Hledik, chuyên gia cấp cao tại Nhóm Brattle, tùy thuộc vào phương pháp được sử dụng, người ta có thể xác định rằng trong lịch sử, các trung tâm dữ liệu khiến giá điện tăng hoặc giảm nhẹ. Không có nghiên cứu nào trong số này cho thấy những tác động làm thay đổi căn bản giá điện như những gì chúng ta thường nghe nói.
Nghiên cứu mới của Harvard và Đại học Pennsylvania phát hiện tác động của các trung tâm dữ liệu đối với giá điện công nghiệp có phần lớn hơn. Đây là mức giá mà các nhà sản xuất và cơ sở quy mô lớn phải trả.
Đối với nhóm khách hàng này, các trung tâm dữ liệu là nguyên nhân gây ra 15% mức tăng giá điện trong giai đoạn 2020-2025. Tuy nhiên, giáo sư tại Trường Kinh doanh Wharton thuộc Đại học Pennsylvania và là một trong những tác giả nghiên cứu Serguei Netessine, cho biết đối với người dân Mỹ bình thường, những thay đổi này đơn giản là không đáng kể.
Theo ông Netessine, cho đến nay, nhóm chưa có bằng chứng cho thấy các trung tâm dữ liệu làm tăng giá điện nhiều đến mức như vậy. Thay vào đó, ông cho rằng giá điện tăng là do những yếu tố thông thường hơn, bao gồm giá khí đốt tăng, lưới điện xuống cấp do tuổi đời và các vụ cháy rừng, bão lớn đòi hỏi phải nâng cấp lưới điện cũng như khắc phục hậu quả sau thiên tai.
Phần lớn chi phí sản xuất và cung cấp điện dựa trên các khoản đầu tư vốn lớn ban đầu, chẳng hạn như chi phí xây dựng nhà máy điện, hệ thống dây điện và đường dây truyền tải để đưa điện đến các hộ gia đình.
Một số khu vực tại Mỹ cũng có công suất lưới điện dư thừa, nghĩa là hệ thống lưới điện được xây dựng với quy mô lớn hơn nhu cầu thực tế. Tại những khu vực này, việc bổ sung một trung tâm dữ liệu đồng nghĩa với việc các chi phí cố định lớn của lưới điện được phân bổ cho nhiều người tiêu dùng hơn. Điều này có thể giúp giảm giá điện.
Tất nhiên, điều đó không đúng ở mọi nơi. Khu vực do PJM quản lý đã chứng kiến sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu, kéo theo nhu cầu mở rộng thêm lưới điện. Điều này đã đẩy giá điện tại các phiên đấu giá công suất lên cao. Những bang như Maryland cũng ghi nhận giá điện sinh hoạt tăng, trong đó ít nhất một phần nguyên nhân xuất phát từ sự bùng nổ này.
Các chuyên gia cho rằng nếu số lượng trung tâm dữ liệu tiếp tục tăng nhanh, giá điện sinh hoạt có thể chịu tác động lớn hơn trong thời gian tới. Nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu được dự báo sẽ tăng mạnh trong vài năm tới, đòi hỏi phải bổ sung các nguồn phát điện mới vào lưới điện, bao gồm điện gió, điện Mặt Trời hoặc khí đốt tự nhiên.
Ngoài giá điện, người dân còn có nhiều mối quan ngại khác liên quan đến các trung tâm dữ liệu. Những dự án mới này bị chỉ trích vì gây ra tiếng ồn lớn, sử dụng các nguồn phát điện gây ô nhiễm và làm ảnh hưởng đến các khu dân cư cũng như cảnh quan thiên nhiên.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, hơn một nửa người Mỹ cho rằng các trung tâm dữ liệu phần lớn gây tác động tiêu cực đến môi trường. Một số người khác cảm thấy cuộc chạy đua Trí tuệ Nhân tạo, vốn cuối cùng có thể khiến nhiều người Mỹ mất việc làm, đang bị áp đặt lên họ.
Ông Hledik cho rằng nhìn chung, những gì chúng ta đang chứng kiến là sự mở rộng của nhiều nguyên nhân khiến công chúng phản đối các trung tâm dữ liệu. Cũng có lo ngại rằng Trí tuệ Nhân tạo sẽ dẫn đến mất việc làm. Tất cả những vấn đề đó đang được gộp chung lại./.
Chỉ số giá tiêu dùng tháng Năm tăng 0,29% chủ yếu do chi phí điện, nước và xăng
Chỉ số giá tiêu dùng tháng Năm tăng 0,29% với những tác động đáng chú ý liên quan đến các yếu tố thời tiết và thị trường năng lượng.
