Với chủ trương ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê của Trung ương và thành phố Hà Nội, nhiều người lao động có thu nhập trung bình và thấp mong ngóng những dự án này sớm hoàn thành và đưa vào sử dụng để người dân tiếp cận nhà ở an toàn, hợp pháp, góp phần nâng cao chất lượng đời sống và giảm áp lực về nhà ở thành phố.
Mong có chỗ ở ổn định, giá thuê hợp lý
Quê tận Phú Thọ và có gần 10 năm làm việc tại Hà Nội, chị Trần Anh Ngọc (33 tuổi) hiện đang thuê trọ tại khu vực Đại La với mức giá thuê phòng trọ lên tới 5 triệu đồng cho căn phòng khép kín rộng chưa đầy 12m2.
Sau từng ấy năm làm công việc nhân sự với mức lương dao động 17 triệu đồng cho một doanh nghiệp tư nhân, chị Ngọc đã tiết kiệm được khoản tiền 800 triệu đồng. Tuy nhiên, với việc giá nhà tăng “phi mã” trong thời gian qua, “giấc mơ” sở hữu một căn chung cư nhỏ của chị vẫn rất xa vời nếu tính khoản tiền tích lũy hiện tại.
“Với những người ngoại tỉnh về Thủ đô làm việc, giá thuê nhà để sinh sống luôn là vấn đề đầu tiên. Trong bối cảnh giá cả sinh hoạt đều tăng, áp lực chi phí trả tiền thuê trọ lại là bài toán ‘đau đầu’ với người trẻ hoặc người có thu nhập trung bình và thấp,” chị Ngọc than thở.
Với chủ trương ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê của Trung ương và thành phố Hà Nội, chị Ngọc kỳ vọng sau khi các dự án nhà ở cho thuê xây dựng xong, mức thuê nhà sẽ “dễ thở” hơn so với mặt bằng hộ dân đang cho thuê, tạo điều kiện để người dân có thu nhập trung bình và thấp tiếp cận nhà ở an toàn, hợp pháp, góp phần nâng cao chất lượng đời sống và giảm áp lực về nhà ở thành phố.
Đang làm việc tại cơ quan Nhà nước trên phố Trần Hưng Đạo, anh Nguyễn Trung Kiên (quê Tuyên Quang) vừa mới nhận được giấy khảo sát nhu cầu thuê nhà ở của viên chức, người lao động.
“Cả gia đình gồm 4 người đang thuê một căn chung cư mini, giá lên tới 7 triệu đồng/tháng. Mức thuê nhà hiện chiếm tới 40% thu nhập của 2 vợ chồng nên trong thời gian ở Hà Nội 12 năm cũng chỉ quanh quẩn với bài toán tiền trọ, tiền ăn và chi phí sinh hoạt hằng tháng. Bản thân đã từng tìm hiểu một số dự án nhà ở xã hội nhưng sau đó đành tạm gác ý định vì mức tích lũy ban đầu và áp lực vay trả lãi vượt quá khả năng tài chính của gia đình. Do đó, gia đình mong muốn ưu tiên chỗ ở ổn định, giá thuê phù hợp để yên tâm làm việc,” anh Kiên chia sẻ.
Đánh giá vấn đề nhà ở cho thuê là chính sách đúng đắn, nhân văn và an sinh xã hội, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) khẳng định phát triển nhà ở cho thuê là xu thế tất yếu, cụ thể hóa chính sách rất tốt của thành phố trong việc đưa các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương vào thực tiễn.
Nhìn nhận phần lớn nguồn cung nhà cho thuê hiện nay vẫn mang tính tự phát do người dân tự đầu tư, trong khi các tiêu chuẩn về hạ tầng, chất lượng dịch vụ, môi trường sống hay quản lý vận hành chưa được xây dựng đầy đủ và đồng bộ, ông Đính cho rằng một thị trường bất động sản phát triển bền vững cần có cơ cấu cân bằng giữa nhà để bán và nhà để thuê.
“Các dự án nhà ở cho thuê vừa được Hà Nội khởi công, sau giai đoạn triển khai ban đầu, thành phố cần đánh giá hiệu quả, rút ra bài học để nhân rộng mô hình đáp ứng nhu cầu nhà ở ở nhiều phân khúc, góp phần giải quyết triệt để bài toán cung-cầu để giúp giá bất động sản trở nên phù hợp hơn,” ông Đính kỳ vọng.
Cần cơ chế, chính sách tiếp cận vốn vay ưu đãi và dài hạn
Là doanh nghiệp triển khai khởi công xây dựng dự án khu nhà ở hỗn hợp Him Lam Long Biên, quy mô 25ha, cung cấp khoảng 2.000 căn hộ cho thuê, theo ông Dương Công Minh, cổ đông chủ chốt Công ty Cổ phần Him Lam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Sacombank, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã chỉ đạo kịp thời và quyết liệt về phát triển mô hình nhà ở cho thuê.
Nhấn mạnh nhà ở cho thuê từ lâu đã trở thành một trụ cột quan trọng trong hệ thống nhà ở đô thị của nhiều quốc gia phát triển tại châu Âu, châu Á, ông Minh nhận định nhu cầu thuê nhà ở của người dân, đặc biệt là người lao động, cán bộ, công chức, công nhân và các gia đình trẻ là rất lớn.
“Mô hình này đáp ứng nhu cầu của một bộ phận lớn dân cư đô thị, đặc biệt là người lao động, người trẻ, các gia đình chưa đủ điều kiện sở hữu nhà nhưng vẫn cần một nơi ở chất lượng, ổn định lâu dài. Việc phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là một giải pháp an sinh xã hội, mà còn là một mô hình phát triển và đầu tư bền vững,” ông Minh khẳng định.
Vị Chủ tịch Ngân hàng Sacombank cũng kiến nghị các cấp tiếp tục nghiên cứu, ban hành và áp dụng những quy định, chính sách phù hợp, đặc thù cho phân khúc nhà ở cho thuê, đặc biệt là tạo điều kiện cho các chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê được vay vốn với lãi suất ưu đãi và dài hạn để phát triển dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Theo Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), Nhà nước cần giữ vai trò kiến tạo cơ chế và điều phối nguồn lực, đặc biệt trong quy hoạch, quỹ đất, tài chính, kiểm soát giá thuê và bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng chính sách.
Thực hiện ý kiến kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, Bộ Xây dựng đề nghị các tỉnh, thành tổ chức điều tra, đánh giá kỹ lưỡng, thực chất nhu cầu thuê nhà của từng nhóm đối tượng trên địa bàn, từ đó xây dựng kế hoạch để đầu tư xây dựng thật, người dân được hưởng thụ thật, đồng thời tránh được hiện tượng lệch pha cung-cầu, gây lãng phí nguồn lực.
Cùng với việc lập kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 (gồm mục tiêu từng năm, danh mục dự án, lộ trình và nguồn lực huy động), Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương phấn đấu mỗi địa phương khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6/2026 và triển khai các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn trong quý 3-4/2026.
Các tỉnh thành thúc đẩy phát triển nhà lưu trú công nhân; quy hoạch, bố trí quỹ đất sạch đồng bộ hạ tầng, kết nối để phát triển nhà ở cho thuê; hỗ trợ người dân xây nhà ở để cho thuê; đưa vào vận hành có hiệu quả Quỹ phát triển nhà ở của địa phương từ các nguồn thu theo quy định (như nguồn 20% đất nhà ở xã hội từ các dự án thương mại) để đầu tư xây dựng hoặc mua lại nhà ở phục vụ mục đích cho thuê, hoàn thành trong quý 3/2026…/.