Mặc dù kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào Trung Quốc đang tăng trưởng ở mức30-50%/năm nhưng nhập siêu của Việt Nam với Trung Quốc vẫn chưa được cải thiện.
Bên lề Hội nghị tham tán thương mại Việt Nam 2011 ngày 15/12, phóng viênTTXVN đã phỏng vấn ông Nguyễn Duy Phú, Tham tán thương mại Việt Nam tại TrungQuốc về cơ hội, thách thức cũng như những giải pháp để cải thiện kim ngạchthương mại hai chiều này.
- Ông đánh giá như thế nào về triển vọng xuất khẩu của hàng hóa Việt Nam vàoTrung Quốc?
Ông Nguyễn Duy Phú: Trung Quốc là thị trường lớn trên thế giới với 1,3 tỷdân có mức thu nhập bình quân gần 5.000 USD/người/năm. Trung Quốc cũng đã côngbố đổi mới cơ cấu ngoại thương; trong đó mở rộng nhập khẩu với các mặt hàngnguyên liệu khoáng sản, công nghệ tiên tiến và công nghệ cao. Vì vậy, đây là thịtrường tiềm năng cho hàng hóa của Việt Nam.
Hiện Việt Nam vẫn xuất khẩu sang Trung Quốc 3 nhóm hàng lớn gồm nông lâm thủyhải sản; khoáng sản và hàng công nghiệp. Đối với nhóm hàng công nghiệp, cùng vớithực tế đầu tư nước ngoài tại Việt Nam ngày càng tăng, đặc biệt là đầu tư củacác tập đoàn lớn như Samsung, xuất khẩu hàng công nghệ cao, hàng điện tử chấtlượng tốt sẽ tăng lên trong thời gian tới. Đối với nhóm hàng nông sản, kim ngạchxuất khẩu nhóm hàng này vẫn tăng đều.
Tuy nhiên, vừa qua, Trung Quốc đã ra một số quy chế mới buộc các doanh nghiệpnước ngoài muốn xuất khẩu hàng nông sản, thủy sản, trái cây vào Trung Quốc phảiđăng ký doanh nghiệp. Quy chế này cho thấy Trung Quốc đang tăng cường việc quảnlý chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm đối với nhóm hàng thiết yếu nhưng cũnglà tín hiệu tốt cho các doanh nghiệp Việt Nam tuân thủ đúng quy định sẽ có đượcđầu ra xuất khẩu ổn định để không bị mất thị trường.
- Tranh chấp thương mại giữa doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp TrụngQuốc đang ngày càng gia tăng. Là tham tán thương mại tại Trung Quốc, ông có cảnhbáo gi với doanh nghiệp Việt Nam?
Ông Nguyễn Duy Phú: Việt Nam và Trung Quốc chưa phải đối mặt với các vụkiện bán chống phá giá. Tuy nhiên, Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc nhận thấycó sự tăng lên về các vụ tranh chấp dân sự trong quá trình doanh nghiệp Việt Namnhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc về, nhất là các nhóm hàng có tiêu chuẩn khôngrõ ràng như hóa chất.
Thời gian qua, Thương vụ đã phải tham gia giải quyết các tranh chấp dân sựkhi hàng hóa nhập về Việt Nam không đúng như tiêu chuẩn chất lượng ghi trong hợpđồng mà hai bên đã ký kết. Tuy nhiên, thương vụ chỉ là cơ quan đại diện của Nhànước về thương mại tại nước sở tại; không có thẩm quyền, chức năng của cơ quanhải quan hay trọng tài thương mại nên chỉ hỗ trợ được doanh nghiệp bằng cáchliên lạc với các cơ quan chức năng liên quan của Trung Quốc để tạo điều kiện chodoanh nghiệp hai nước giải quyết vụ việc.
Với thực tế này, tôi muốn cảnh báo các doanh nghiệp Việt Nam khi nhập khẩuhàng hóa từ Trung Quốc, nhất là các hàng hóa mà tiêu chuẩn chưa rõ ràng thì phảikiểm nghiệm trước khi đóng hàng lên tàu chuyên chở về Việt Nam. Để hàng đã lêntàu mà không có sự kiểm nghiệm thì khi hàng hóa nhập khẩu đã về Việt Nam sẽ khógiải quyết tranh chấp cũng như mất thời gian và thiệt hại kinh tế.
Vừa qua, có công ty của Trung Quốc đăng ký chỉ dẫn địa lý càphê Buôn Mê Thuộtcủa Việt Nam. Đây là bài học cho các doanh nghiệp có thương hiệu phải tìm hiểupháp luật quốc tế cũng như pháp luật của Việt Nam về thương hiệu, nhanh chóngđăng ký thương hiệu tại các thị trường cần thiết. Bên cạnh đó, các hiệp hội liênquan cần phối hợp chặt chẽ với thương vụ Việt Nam tại các nước để có được cácthông tin chính xác về đăng ký thương hiệu, trình tự kiện tụng, xử lý các tranhchấp.
Theo tôi, khi phía Trung Quốc dùng pháp lý để đăng ký tên miền càphê Buôn MêThuột thì phía Việt Nam cũng nên dùng biện pháp pháp lý để đòi lại tên miền.Trên cơ sở pháp lý của Việt Nam, của Trung Quốc và pháp luật quốc tế, tôi tintưởng là Việt Nam sẽ đòi lại được tên miền càphê này.
- Theo số liệu của hải quan, nhập siêu của Việt Nam với Trung Quốc 11 thángnăm 2011 đang ở con số “khổng lồ” 12,36 tỷ USD, tăng gần 7% so với cùng kỳ 2010và bằng gần 140% giá trị nhập siêu cả nước. Theo ông triển vọng giảm nhập siêuvới Trung Quốc trong thời gian tới và những giải pháp cần tập trung?
Ông Nguyễn Duy Phú: Trong thời gian trước mắt, nhập siêu Việt Nam-TrungQuốc chưa thể giảm mạnh được bởi có một số yếu tố tác động như cơ cấu ngành hàngxuất khẩu có giá trị gia tăng cao chưa thể tăng đột biến được.
Bên cạnh đó, đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam ngày một gia tăng khiến chonhập khẩu thiết bị vào Việt Nam cũng gia tăng. Đặc biệt, nhận thầu công trìnhcủa Trung Quốc ở Việt Nam cũng tăng mạnh nên nhập khẩu thiết bị đi kèm cũng giatăng khiến nhập siêu của Việt Nam vì thế mà khó giảm.
Hiện Việt Nam đứng thứ 5 trong tổng số 10 thị trường lớn nhất của Trung Quốcvề nhận thầu công trình quốc tế ở hải ngoại. Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu vớiTrung Quốc cũng bị tăng về giá trị do giá thành hàng hóa sản xuất của Trung Quốctăng lên trong những năm gần đây khi đồng NDT tăng giá, giá nguyên nhiên liệuđầu vào tăng, giá nhân công tăng. Việt Nam chủ yếu nhập khẩu hàng Trung Quốc thìcũng chịu những tác động bất lợi này.
Xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đang giữ được tốc độ 50%/năm. 11 thángcủa năm 2011, xuất khẩu Việt Nam-Trung Quốc đã 9,8 tỷ USD. Tuy nhiên, đồng thời,với tăng trưởng mạnh xuất khẩu vào Trung Quốc, Việt Nam cũng nhập khẩu mạnh hơncác hàng hóa, nguyên vật liệu, thiết bị từ Trung Quốc để sản xuất.
Theo tôi, để giảm nhập siêu từ Trung Quốc, các giải pháp quan trọng cần tậptrung gồm nâng cao chất lượng hàng hóa xuất khẩu; đẩy mạnh cơ cấu lại ngành hàngxuất khẩu theo hướng chuyển sang các mặt hàng chế biến có giá trị gia tăng caođể tạo ra bước đột phá trong xuất khẩu. Bởi khi không thể tăng nhanh sản lượngxuất khẩu thì phải tăng về giá trị. Về tổng thể, do hàng công nghiệp là mặt hàngmang lại giá trị lớn nhất nên thời gian tới cần tập trung mạnh hơn cho nhóm hàngcông nghệ cao.
Cùng với các giải pháp để tăng kim ngạch xuất khẩu, san bớt khoảng cách giữanhập khẩu và xuất khẩu thì các cơ quan chức năng cần có các biện pháp quyết liệtđể giảm nhập khẩu, nhất là với nhóm hàng hóa thiết bị, nguyên phụ liệu mà trongnước đã sản xuất được./.
Bên lề Hội nghị tham tán thương mại Việt Nam 2011 ngày 15/12, phóng viênTTXVN đã phỏng vấn ông Nguyễn Duy Phú, Tham tán thương mại Việt Nam tại TrungQuốc về cơ hội, thách thức cũng như những giải pháp để cải thiện kim ngạchthương mại hai chiều này.
- Ông đánh giá như thế nào về triển vọng xuất khẩu của hàng hóa Việt Nam vàoTrung Quốc?
Ông Nguyễn Duy Phú: Trung Quốc là thị trường lớn trên thế giới với 1,3 tỷdân có mức thu nhập bình quân gần 5.000 USD/người/năm. Trung Quốc cũng đã côngbố đổi mới cơ cấu ngoại thương; trong đó mở rộng nhập khẩu với các mặt hàngnguyên liệu khoáng sản, công nghệ tiên tiến và công nghệ cao. Vì vậy, đây là thịtrường tiềm năng cho hàng hóa của Việt Nam.
Hiện Việt Nam vẫn xuất khẩu sang Trung Quốc 3 nhóm hàng lớn gồm nông lâm thủyhải sản; khoáng sản và hàng công nghiệp. Đối với nhóm hàng công nghiệp, cùng vớithực tế đầu tư nước ngoài tại Việt Nam ngày càng tăng, đặc biệt là đầu tư củacác tập đoàn lớn như Samsung, xuất khẩu hàng công nghệ cao, hàng điện tử chấtlượng tốt sẽ tăng lên trong thời gian tới. Đối với nhóm hàng nông sản, kim ngạchxuất khẩu nhóm hàng này vẫn tăng đều.
Tuy nhiên, vừa qua, Trung Quốc đã ra một số quy chế mới buộc các doanh nghiệpnước ngoài muốn xuất khẩu hàng nông sản, thủy sản, trái cây vào Trung Quốc phảiđăng ký doanh nghiệp. Quy chế này cho thấy Trung Quốc đang tăng cường việc quảnlý chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm đối với nhóm hàng thiết yếu nhưng cũnglà tín hiệu tốt cho các doanh nghiệp Việt Nam tuân thủ đúng quy định sẽ có đượcđầu ra xuất khẩu ổn định để không bị mất thị trường.
- Tranh chấp thương mại giữa doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp TrụngQuốc đang ngày càng gia tăng. Là tham tán thương mại tại Trung Quốc, ông có cảnhbáo gi với doanh nghiệp Việt Nam?
Ông Nguyễn Duy Phú: Việt Nam và Trung Quốc chưa phải đối mặt với các vụkiện bán chống phá giá. Tuy nhiên, Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc nhận thấycó sự tăng lên về các vụ tranh chấp dân sự trong quá trình doanh nghiệp Việt Namnhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc về, nhất là các nhóm hàng có tiêu chuẩn khôngrõ ràng như hóa chất.
Thời gian qua, Thương vụ đã phải tham gia giải quyết các tranh chấp dân sựkhi hàng hóa nhập về Việt Nam không đúng như tiêu chuẩn chất lượng ghi trong hợpđồng mà hai bên đã ký kết. Tuy nhiên, thương vụ chỉ là cơ quan đại diện của Nhànước về thương mại tại nước sở tại; không có thẩm quyền, chức năng của cơ quanhải quan hay trọng tài thương mại nên chỉ hỗ trợ được doanh nghiệp bằng cáchliên lạc với các cơ quan chức năng liên quan của Trung Quốc để tạo điều kiện chodoanh nghiệp hai nước giải quyết vụ việc.
Với thực tế này, tôi muốn cảnh báo các doanh nghiệp Việt Nam khi nhập khẩuhàng hóa từ Trung Quốc, nhất là các hàng hóa mà tiêu chuẩn chưa rõ ràng thì phảikiểm nghiệm trước khi đóng hàng lên tàu chuyên chở về Việt Nam. Để hàng đã lêntàu mà không có sự kiểm nghiệm thì khi hàng hóa nhập khẩu đã về Việt Nam sẽ khógiải quyết tranh chấp cũng như mất thời gian và thiệt hại kinh tế.
Vừa qua, có công ty của Trung Quốc đăng ký chỉ dẫn địa lý càphê Buôn Mê Thuộtcủa Việt Nam. Đây là bài học cho các doanh nghiệp có thương hiệu phải tìm hiểupháp luật quốc tế cũng như pháp luật của Việt Nam về thương hiệu, nhanh chóngđăng ký thương hiệu tại các thị trường cần thiết. Bên cạnh đó, các hiệp hội liênquan cần phối hợp chặt chẽ với thương vụ Việt Nam tại các nước để có được cácthông tin chính xác về đăng ký thương hiệu, trình tự kiện tụng, xử lý các tranhchấp.
Theo tôi, khi phía Trung Quốc dùng pháp lý để đăng ký tên miền càphê Buôn MêThuột thì phía Việt Nam cũng nên dùng biện pháp pháp lý để đòi lại tên miền.Trên cơ sở pháp lý của Việt Nam, của Trung Quốc và pháp luật quốc tế, tôi tintưởng là Việt Nam sẽ đòi lại được tên miền càphê này.
- Theo số liệu của hải quan, nhập siêu của Việt Nam với Trung Quốc 11 thángnăm 2011 đang ở con số “khổng lồ” 12,36 tỷ USD, tăng gần 7% so với cùng kỳ 2010và bằng gần 140% giá trị nhập siêu cả nước. Theo ông triển vọng giảm nhập siêuvới Trung Quốc trong thời gian tới và những giải pháp cần tập trung?
Ông Nguyễn Duy Phú: Trong thời gian trước mắt, nhập siêu Việt Nam-TrungQuốc chưa thể giảm mạnh được bởi có một số yếu tố tác động như cơ cấu ngành hàngxuất khẩu có giá trị gia tăng cao chưa thể tăng đột biến được.
Bên cạnh đó, đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam ngày một gia tăng khiến chonhập khẩu thiết bị vào Việt Nam cũng gia tăng. Đặc biệt, nhận thầu công trìnhcủa Trung Quốc ở Việt Nam cũng tăng mạnh nên nhập khẩu thiết bị đi kèm cũng giatăng khiến nhập siêu của Việt Nam vì thế mà khó giảm.
Hiện Việt Nam đứng thứ 5 trong tổng số 10 thị trường lớn nhất của Trung Quốcvề nhận thầu công trình quốc tế ở hải ngoại. Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu vớiTrung Quốc cũng bị tăng về giá trị do giá thành hàng hóa sản xuất của Trung Quốctăng lên trong những năm gần đây khi đồng NDT tăng giá, giá nguyên nhiên liệuđầu vào tăng, giá nhân công tăng. Việt Nam chủ yếu nhập khẩu hàng Trung Quốc thìcũng chịu những tác động bất lợi này.
Xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đang giữ được tốc độ 50%/năm. 11 thángcủa năm 2011, xuất khẩu Việt Nam-Trung Quốc đã 9,8 tỷ USD. Tuy nhiên, đồng thời,với tăng trưởng mạnh xuất khẩu vào Trung Quốc, Việt Nam cũng nhập khẩu mạnh hơncác hàng hóa, nguyên vật liệu, thiết bị từ Trung Quốc để sản xuất.
Theo tôi, để giảm nhập siêu từ Trung Quốc, các giải pháp quan trọng cần tậptrung gồm nâng cao chất lượng hàng hóa xuất khẩu; đẩy mạnh cơ cấu lại ngành hàngxuất khẩu theo hướng chuyển sang các mặt hàng chế biến có giá trị gia tăng caođể tạo ra bước đột phá trong xuất khẩu. Bởi khi không thể tăng nhanh sản lượngxuất khẩu thì phải tăng về giá trị. Về tổng thể, do hàng công nghiệp là mặt hàngmang lại giá trị lớn nhất nên thời gian tới cần tập trung mạnh hơn cho nhóm hàngcông nghệ cao.
Cùng với các giải pháp để tăng kim ngạch xuất khẩu, san bớt khoảng cách giữanhập khẩu và xuất khẩu thì các cơ quan chức năng cần có các biện pháp quyết liệtđể giảm nhập khẩu, nhất là với nhóm hàng hóa thiết bị, nguyên phụ liệu mà trongnước đã sản xuất được./.
Kim Anh (TTXVN/Vietnam+)
