Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa khép lại tháng 5/2026 với những diễn biến kịch tính và sự phân hóa sâu sắc.
Sau chuỗi tăng điểm kéo dài, VN-Index bắt đầu bộc lộ những dấu hiệu hụt hơi khi đối mặt với vùng kháng cự tâm lý mạnh. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích vẫn nhìn thấy những "điểm sáng" đến từ sự chuyển dịch của dòng tiền nội và những thông tin hỗ trợ từ thị trường tài chính toàn cầu.
Sự đan xen giữa rủi ro nội tại và cơ hội vĩ mô quốc tế đang đặt nhà đầu tư vào trạng thái quan sát thận trọng và những kỳ vọng về một nhịp hồi phục trong ngắn hạn.
Hiện tượng "xanh vỏ đỏ lòng"
Nhìn lại diễn biến giao dịch tuần qua, trạng thái ảm đạm bao trùm phần lớn các phiên giao dịch khi thị trường trải qua 4 phiên điều chỉnh liên tiếp. Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của giai đoạn này là sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm cổ phiếu. Trong khi phần lớn các mã trên sàn đã lùi sâu về vùng đáy của một đến hai tháng trước đó, chỉ số chung vẫn được giữ nhịp nhờ dòng tiền luân chuyển trú ẩn vào nhóm cổ phiếu ngân hàng và các mã trụ cột thuộc họ Vingroup.
Đánh giá về hiện trạng này, ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích, Công ty Chứng khoán Pinetree nhận định đây là kiểu vận động “xanh vỏ đỏ lòng” điển hình. Một vài cổ phiếu vốn hóa lớn đã gánh cho điểm số đồng thời che đi sự suy yếu thực tế của mặt bằng chung thị trường. Thêm vào đó, mức thanh khoản rơi về vùng thấp nhất trong khoảng hai tháng gần đây cho thấy dòng tiền nội vẫn ở trạng thái chần chừ, chưa sẵn sàng giải ngân quyết liệt tại vùng giá hiện tại.
Sự thận trọng của dòng tiền nội càng trở nên có cơ sở khi áp lực từ khối ngoại vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chuỗi bán ròng của các nhà đầu tư nước ngoài đã kéo dài sang tuần thứ mười liên tiếp với giá trị lũy kế từ đầu năm vượt ngưỡng 60.000 tỷ đồng. Riêng trong tuần qua, giá trị bán ròng trên sàn HoSE đạt khoảng 4.920 tỷ đồng.
Theo nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán Sài Gòn- Hà Nội (SHS), độ rộng thị trường trong tuần khá tiêu cực. Ngoại trừ nhóm dầu khí ghi nhận sự phục hồi tốt trong phiên cuối tuần, đa số các nhóm ngành khác như công nghệ, hóa chất, xây dựng, bán lẻ, chứng khoán và bất động sản vốn hóa vừa và nhỏ đều chịu áp lực điều chỉnh mạnh với thanh khoản suy giảm tới 20,2% so với tuần trước.
Kết thúc phiên giao dịch cuối cùng của tháng Năm, VN-Index dừng chân tại mức 1.863,49 điểm, giảm 0,73% so với tuần trước đó, nhưng vẫn giữ được mức tăng nhẹ 0,51% so với tháng Tư. Trong khi đó, chỉ số VN30 cũng lùi về mức 1.997,06 điểm, dao động quanh ngưỡng tâm lý quan trọng 2.000 điểm. Việc thị trường không giữ được mốc kháng cự 1.900 điểm đã đẩy chỉ số vào trạng thái tích lũy trong biên độ hẹp, khiến tâm lý nhà đầu tư cá nhân trở nên bi quan hơn khi các danh mục cổ phiếu trung bình nhỏ liên tục bị bào mòn.
Kịch bản tạo đáy ngắn hạn
Mặc dù những con số thống kê nội tại có phần kém tích cực, nhưng bức tranh vĩ mô thế giới lại đang chuyển mình theo hướng hỗ trợ mạnh mẽ cho các thị trường mới nổi. Điểm nhấn đáng chú ý nhất đến từ những chuyển biến tích cực trong quan hệ địa chính trị giữa Mỹ và Iran. Việc hai bên tiến gần hơn tới thỏa thuận gia hạn đình chiến và khả năng mở lại eo biển Hormuz đã giải tỏa áp lực cực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Phân tích về tác động này, ông Nguyễn Tấn Phong cho rằng vĩ mô thế giới đang chuyển từ rủi ro sang hỗ trợ.
“Giá dầu Brent đã hạ nhiệt mạnh từ mức trên 110 USD/thùng về quanh vùng 92 USD/thùng. Điều này không chỉ gỡ bỏ nỗi lo về lạm phát và an ninh năng lượng vốn đè nặng lên thị trường nhiều tháng qua, mà còn tạo tiền đề cho sự thăng hoa của chứng khoán Mỹ với những đỉnh lịch sử mới. Tâm lý tích cực này thường có độ trễ và sẽ lan tỏa sang thị trường Việt Nam,” ông Phong nói.
Dựa trên những yếu tố cộng hưởng từ việc áp lực bán cạn kiệt ở vùng giá thấp và bối cảnh quốc tế thuận lợi, ông Nguyễn Tấn Phong cho rằng kịch bản cơ sở đang nghiêng về VN-Index có thể tạo đáy ngắn hạn ngay trong tuần tới. Việc các cổ phiếu trụ vẫn đủ sức nâng đỡ chỉ số trong các phiên giảm điểm cho thấy lượng hàng muốn thoát ra phần lớn đã được hấp thụ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về độ tin cậy của nhịp phục hồi này. Do nền thanh khoản vẫn ở mức thấp, sự hồi phục nếu có sẽ mang tính chất thăm dò. Rủi ro lớn nhất vẫn nằm ở động thái của khối ngoại và tính xác thực của các thỏa thuận địa chính trị vốn vẫn chỉ đang dừng ở mức bản ghi nhớ.
Về mặt kỹ thuật, nhóm phân tích SHS đưa ra cái nhìn thận trọng hơn về các ngưỡng hỗ trợ. Cụ thể, VN-Index đang chuyển sang giai đoạn tích lũy trong biên độ hẹp với hỗ trợ gần nhất quanh 1.850 điểm và kháng cự quanh 1.900 điểm. Theo đó, xu hướng ngắn hạn chỉ cải thiện thực sự khi chỉ số vượt lên trên vùng 1.900 điểm. Trong trường hợp kém tích cực, VN-Index nếu không giữ được vùng 1.850 điểm, áp lực điều chỉnh có thể đẩy chỉ số về vùng sâu hơn là 1.750-1.800 điểm.
Trong giai đoạn thị trường đang ở "vùng trũng" thông tin và chờ đợi các động lực mới, việc quản trị rủi ro được đặt lên hàng đầu. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư không nên hưng phấn thái quá nhưng cũng không cần thiết phải bán tháo tại vùng hỗ trợ mạnh.
Đối với những nhà đầu tư đang nắm giữ tỷ trọng cổ phiếu cao, chuyên gia từ Pinetree tư vấn nhà đầu tư sở hữu cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt nên tiếp tục nắm giữ để chờ đợi nhịp hồi phục. Tuy nhiên, đây là thời điểm then chốt để kiểm soát chặt tỷ trọng vay ký quỹ (margin). Cấu trúc thị trường hiện tại vẫn còn mong manh, bất kỳ một biến động tiêu cực nào từ khối ngoại cũng có thể gây ra áp lực giải chấp cục bộ. Bên cạnh đó, nhóm nhà đầu tư đang nắm giữ tiền mặt có thể giải ngân thăm dò một phần vào nhóm cổ phiếu trụ và các doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng riêng biệt được xem là chiến lược phù hợp để lấy vị thế.
Nhìn rộng hơn về dài hạn, nhóm phân tích của SHS nhấn mạnh thị trường đang ở giai đoạn phân hóa cao độ. Cơ hội ngắn hạn chỉ xuất hiện ở số ít doanh nghiệp đầu ngành có kết quả kinh doanh tăng trưởng vượt trội, có khả năng chống chịu trước áp lực lạm phát và suy giảm kinh tế toàn cầu. Hiện tại, tổng vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam đạt khoảng 421 tỷ USD (tương đương 82% GDP năm 2025), trong đó nhóm VN30 chiếm tới 59% vốn hóa toàn thị trường. Đây vẫn là những con số cho thấy quy mô và tiềm năng của thị trường trong việc thu hút dòng vốn tổ chức khi các điều kiện vĩ mô ổn định trở lại./.
Việt Nam-Thái Lan tăng cường hợp tác phát triển thị trường vốn
Tại Bangkok, lãnh đạo cơ quan chứng khoán Việt Nam và Thái Lan trao đổi kinh nghiệm về sản phẩm tài chính mới, tăng cường hợp tác quản lý, thúc đẩy thị trường vốn phát triển minh bạch, bền vững.
