Theo phóng viên TTXVN tại Paris, trước tình trạng già hóa đội ngũ, khó khăn trong tuyển dụng và sức ép về ngân sách, Pháp đang xem xét 3 phương án cải cách nền công vụ đến năm 2050, từ thay đổi hoàn toàn chế độ công chức đến thống nhất hệ thống hoặc cải cách từng bước.
Báo cáo chiến lược do Tổng cục Hành chính và Công vụ Pháp (DGAFP) công bố ngày 19/10 cho thấy những thách thức ngày càng lớn đối với khu vực công.
Năm 2024, tại nước này có 2,2 triệu công chức và nhân viên công vụ trên 50 tuổi, chiếm 38% tổng nhân sự. Trong khi đó, sức hấp dẫn của khu vực công suy giảm rõ rệt.
Số ứng viên trên mỗi người trúng tuyển giảm từ hơn 12 vào năm 2011 xuống còn 4,9, trong khi khoảng 11% trong tổng số 45.300 vị trí tuyển dụng năm 2024 không tìm được người phù hợp.
Theo Tổng cục trưởng DGAFP Boris Melmoux-Eude, ngoài bài toán nhân sự và tiền lương, Pháp còn phải giải quyết tình trạng gia tăng lao động hợp đồng, hiện chiếm 1/4 lực lượng công vụ, đồng thời đáp ứng những yêu cầu mới từ chuyển đổi xanh và trí tuệ nhân tạo (AI).
Trước thực trạng này, DGAFP đề xuất 3 phương án cải cách với những mức độ thay đổi khác nhau, nhưng đều phải bảo đảm tính khách quan, quyền tiếp cận bình đẳng với dịch vụ công và khả năng cân đối tài chính.
Phương án thứ nhất là chuyển phần lớn công chức sang chế độ lao động tương tự khu vực tư nhân, tuyển dụng theo từng vị trí thay vì bảo đảm sự nghiệp công chức lâu dài.
Giáo viên, nhân viên hành chính, y tế và kỹ thuật sẽ chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Lao động, trong khi các lĩnh vực như tư pháp, an ninh vẫn duy trì chế độ riêng.
Tuy nhiên, DGAFP đánh giá phương án này ít khả thi do chi phí chuyển đổi lớn, nguy cơ gia tăng chênh lệch giữa các địa phương và ảnh hưởng đến tính liên tục của các dịch vụ công.
Phương án thứ hai, được đánh giá thực tế hơn, hướng tới thống nhất 3 hệ thống công vụ gồm nhà nước, địa phương và bệnh viện. Khoảng 250 ngạch công chức hiện nay sẽ được thay thế bằng một số nhóm nghề nghiệp chung, với các quy định thống nhất về cấp bậc, tiền lương, bảo trợ xã hội và luân chuyển.
Cách làm này giúp công chức dễ dàng chuyển từ cơ quan này sang cơ quan khác mà vẫn duy trì được trình độ và cấp bậc tương ứng, song việc thống nhất chế độ đãi ngộ đòi hỏi điều chỉnh theo hướng nâng mức thấp lên ngang mức cao.
Phương án thứ ba, mang tên “hội tụ thực dụng”, giữ nguyên 3 hệ thống công vụ cùng các ngạch và chế độ hưu trí hiện hành, nhưng tháo gỡ những quy định cứng nhắc và từng bước thống nhất các chính sách có thể áp dụng chung.
Chẳng hạn như việc thiết lập ngạch kỹ sư công nghệ số liên bộ sẽ giúp nhân sự chuyên môn dễ dàng chuyển đổi giữa các cơ quan.
Phương án này cũng đề xuất cải cách tiền lương, làm rõ vai trò của công chức và lao động hợp đồng, đồng thời đổi mới tuyển dụng theo hướng coi trọng năng lực và kinh nghiệm.
Theo DGAFP, việc lựa chọn mô hình cải cách sẽ là một trong những quyết định quan trọng của chính quyền Pháp nhiệm kỳ tới, trong bối cảnh nhu cầu về dịch vụ công tiếp tục gia tăng, nhưng nguồn lực tài chính ngày càng hạn chế./.
Pháp tăng cường biện pháp an ninh, tiếp tục mở rộng lệnh giới nghiêm
Chính phủ Pháp tiếp tục áp đặt lệnh giới nghiêm và tăng cường biện pháp an ninh nhằm ngăn chặn bạo lực sau các cuộc biểu tình phản đối giá cả leo thang.
