Phát triển du lịch là bảo tồn và phát huy giá trị di sản

Du lịch và văn hóa di sản luôn có sự gắn kết với nhau và văn hóa di sản được bảo tồn tốt là cơ sở để các địa phương phát triển du lịch.
Du lịch và văn hóa di sản luôn có sự gắn kết với nhau và nếu văn hóa di sản đượcbảo tồn tốt thì giá trị và tính hấp dẫn của nó sẽ là cơ sở để các địa phươngphát triển du lịch.

Mặt khác, du lịch phát triển thì các điểm đến có thêm nguồnvốn để đầu tư cho công tác bảo tồn di sản.

Xung quanh vấn đề này, phóng viênKinh tế Việt Nam và Thế giới (TTXVN) đã có cuộc trao đổi với ông Phạm TrungLương, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển du lịch.

- Nhiều ý kiến của các chuyên gia cho rằng, du lịch là nâng tầmdi sản. Vậy trong thời điểm hiện nay khi nước ta có rất nhiều di sản thế giới cảvật thể và phi vật thể thì liệu du lịch có làm ảnh hướng đến di sản hay không?

Ông Phạm Trung Lương: Đó là thực tế, vì hiện nay chúng ta khai thác di sản thếgiới nói chung và di sản Việt Nam nói riêng sẽ có tác động không nhỏ đến giá trịcủa di sản.

Chúng ta mong muốn, phát triển du lịch sẽ hỗ trợ cho phát huy và bảotồn di sản, nhưng điều này hiện vẫn chưa thực hiện được.

Tới đây, cùng với sự hỗtrợ của các chuyên gia quốc tế và trách nhiệm rõ ràng hơn của Bộ Văn hóa-Thểthao và Du lịch, của Tổng cục Du lịch thì chúng ta sẽ có chiến lượcphát triển từ chiều rộng sang chiều sâu, tính đến chuyện hiệu quả của việc pháthuy giá trị di sản đối với phát triển du lịch.

Từ đó, có phương án làm sao khiphát triển du lịch thì quay lại bảo tồn và phát huy giá trị di sản chứ khôngphải khai thác nó theo nghĩa là không quan tâm đến bảo tồn và phát huy giá trịdi sản.

- Có câu chuyện là khi các nhà du lịch đến di sản nào đó làm du lịch thì họchỉ quan tâm làm thế nào để phát triển du lịch mà không bắt tay với chính quyềnvà các nhà quản lý để phát huy giá trị di sản, ông nghĩ sao về điều này?

Ông Phạm Trung Lương: Cái quan tâm lớn nhất của các nhà làm du lịch là lợinhuận. Chúng ta không thể trách doanh nghiệp vì mục tiêu của họ là như vậy.

Điềuđáng trách là chúng ta chưa có một cơ chế để khi doanh nghiệp làm du lịch ở địadanh di sản nào đó thì muốn hay không họ phải có trách nhiệm bảo tồn và phát huygiá trị của di sản.

Việc đó, các nhà quản lý và làm du lịch chưa đề xuất đượcnhững giải pháp, cơ chế cụ thể để bắt buộc các doanh nghiệp thực hiện trong khicác doanh nghiệp nhận thức chưa đầy đủ kinh doanh trên di sản phải có tráchnhiệm với di sản.Sau này khi xã hội cải thiện được vấn đề này thì tôi nghĩ bảnthân các doanh nghiệp sẽ tự giác, tự nguyện có đóng góp cho sự bảo tồn di sản.

- Có một điều nữa là khi khách đến tham quan một di sản, họ muốn khám phá hếtdi sản. Chúng ta đã làm tốt điều này chưa?

Ông Phạm Trung Lương:
Tôi nghĩ khách du lịch đến tham quan di sản muốn khám phákhông phải cứ sờ vào là cảm nhận được hết giá trị của di sản. Quan trọng nhất làcái chúng ta truyền đạt cho khách du lịch về những giá trị đó. Đó là trách nhiệmcủa ngành du lịch.

Trình độ của thuyết minh và hướng dẫn viên chính là phảitruyền cảm cho khách du lịch khi đến thăm quan những giá trị đó, để sau khi ravề họ cảm nhận được hết những gía trị này và tôn trọng. Bản thân ngành Vănhóa-Thể thao và Du lịchđã có những chương trình để nâng cao kỹ năng và trình độ của đội ngũ hướng dẫnviên và thuyết minh viên tại chỗ chỗ ở những điểm di sản.

- Một số nhà phát triển di sản cho rằng, ở một số di sản không nên phát triểndu lịch vì nếu làm như vậy sẽ làm mất giá trị di sản, chẳng hạn như việc khôngnên phát triển du lịch lễ hội. Vậy ông đánh giá như thế nào về quan điểm này?

Ông Phạm Trung Lương: Sự tôn trọng những giá trị di sản nếu bị hạn chế thì sẽlàm mai một chính những giá trị di sản đó. Vấn đề đặt ra là làm sao chúng taquản lý tốt và khắc phục được những tác động xấu đối với di sản.

Ở một số lễ hộiđã xảy ra tình trạng lộn xộn là do chúng ta tổ chức chưa tốt chứ không phải làvì có du lịch mới xảy ra như vậy. Chúng ta thử nhìn lại ở rất nhiều lễ hội trênthế giới như carnavan ở Brazil đã thu hút hàng triệu khách nhưng tại sao hàngnăm họ vẫn tổ chức được.

Khi người dân địa phương hài lòng, khách quốc tế đượchài lòng vì được trải nghiệm giá trị của di sản đó thì di sản mới được bảo tồn.

Theo tôi ý kiến trên chưa thỏa đáng vì du lịch là nguồn lực đem lại tài chínhcho công tác bảo tồn trong khi ngân sách có hạn. Vì vậy chúng ta phát triển dulịch chính là quay lại để bảo tồn di sản.

- Xin cảm ơn ông./.

Đỗ Thảo Nguyên (TTXVN)

Tin cùng chuyên mục

Chụp ảnh lưu niệm tại bia tưởng niệm Bác tại Đại lộ Hồ Chí Minh ở thủ đô Algiers. (Ảnh: Mạnh Hùng/TTXVN)

Tiềm năng phát triển du lịch Việt Nam-Algeria

Đại sứ Việt Nam tại Algeria Vũ Duy Long cho rằng, việc phát triển du lịch hai chiều không chỉ mang lại cơ hội cho các doanh nghiệp, mà còn góp phần tăng cường hiểu biết, tình cảm nhân dân hai nước.

Khách du lịch Nga mua sắm ở khu vực phố đêm, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh minh họa: Phan Sáu/TTXVN)

Việt Nam gia tăng sức hút với khách du lịch Nga

Lượng khách Nga tới Việt Nam tăng gấp 2,6 lần so với cùng kỳ năm 2025, đạt 1,13 triệu lượt; nhu cầu đặt tour qua nền tảng Onlinetours tăng gần 4,5 lần và số lượt đặt dịch vụ trên Sletat.ru tăng 4 lần.