Cùng với việc triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, trên địa bàn thành phố Bắc Ninh đang tập trung giải phóng mặt bằng nhiều công trình hạ tầng quan trọng.
Khối lượng công việc lớn, liên quan đến nhiều loại đất, tài sản và quyền lợi của người dân, đòi hỏi địa phương vừa bảo đảm tiến độ, vừa xử lý thấu đáo những vấn đề phát sinh.
Nỗ lực hành động vì sự phát triển
Lâm Thao là một trong những địa bàn có nhiều dự án liên quan trực tiếp đến Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Trên địa bàn xã đang triển khai giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng Trung đoàn không quân Công an nhân dân; tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội; đường giao thông D1; các dự án di dời đường điện 110kV, 220kV, 500kV và dự án ga đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh.
Theo ông Đỗ Huy Duy, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã Lâm Thao, trước khối lượng công việc lớn, địa phương xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, phân công cán bộ bám sát từng địa bàn, từng trường hợp; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và đối thoại với người dân.
Đối với Dự án đầu tư xây dựng Trung đoàn không quân Công an nhân dân, diện tích dự kiến thu hồi tại hai thôn Quảng Bố và Phú Thọ khoảng 41,2ha. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành.
Với dự án đường giao thông D1, tuyến đi qua thôn Quảng Bố dài khoảng 1,2km, mặt cắt rộng 60 m, diện tích thu hồi khoảng 10,55ha, ảnh hưởng đến 57 hộ. Địa phương đã chi trả tạm ứng 15,752 tỷ đồng và di chuyển khoảng 75 ngôi mộ tại nghĩa trang nhân dân thôn Quảng Bố về nghĩa trang thôn Phú Dư đang được triển khai. Công tác di dời các tuyến điện 110kV, 220kV và 500kV cũng được triển khai thuận lợi tạo điều kiện để các đơn vị thi công thực hiện theo kế hoạch.
Đối với dự án ga đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh, diện tích thu hồi tại thôn Phú Thọ khoảng 5,2ha. Sau khi được giao mốc ngoài thực địa, địa phương đã kiểm đếm, xây dựng dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và thông tin về dự án tới các hộ dân. Qua tuyên truyền, vận động, các chủ sử dụng đất thể hiện sự đồng thuận, ủng hộ.
Riêng dự án tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội có diện tích đất thu hồi trên địa bàn xã khoảng 54,1ha, gồm 41,2ha đất nông nghiệp, 3,5ha đất ở và 9,4ha các loại đất khác, đến nay, toàn bộ 41,2ha đất nông nghiệp đã được chi trả; 25 ngôi mộ bị ảnh hưởng cũng đã được chi trả và di chuyển.
Hiện địa phương đang tích cực xử lý phần đất ở, bởi trong số này phần lớn là đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Địa phương đã chi trả cho chủ sở hữu 46 thửa; 8 thửa đã phê duyệt phương án nhưng chủ hộ chưa nhận tiền do còn đề nghị xem xét lại hạn mức giao đất và một số nội dung liên quan.
Đáng chú ý, 164 thửa còn lại đã được lập phương án bồi thường; trong đó, 103 thửa hiện trạng là đất trống, chưa xây nhà đang được kiến nghị cấp có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đền bù theo hiện trạng và được giao một lô đất có thu tiền sử dụng đất tại khu tái định cư.
Sau khi công khai phương án, xã đã tổ chức hai cuộc đối thoại với người dân vào ngày 7/9 và 14/9/2026. Một số hộ chưa nhất trí với phương án, đề nghị được bồi thường theo đất ở thay vì theo hiện trạng sử dụng. Đối với 61 trường hợp đã xây dựng nhà sau ngày 1/7/2014, địa phương đang công khai phương án bồi thường, sau đó tiếp tục đối thoại, hoàn thiện hồ sơ để xem xét, phê duyệt theo quy định.
Là một trong số những hộ gia đình đã sinh sống nhiều năm ở thôn Phú Thọ, xã Lâm Thao có đất vào dự án trong khi chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà Cao Thị Xuyền, thôn Phú Thọ cho biết với sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước, thành phố và địa phương, gia đình bà được bồi thường, hỗ trợ đối với cả nhà và đất hơn 1,6 tỷ đồng, đồng thời được mua đất tái định cư.
Sau khi được thông báo và thống nhất phương án bồi thường, gia đình bà đã chủ động di dời tài sản, tháo dỡ công trình để chuyển đến nơi ở mới, bàn giao mặt bằng cho dự án. Đây là dự án quan trọng của quốc gia nên gia đình tôi đồng thuận và sẵn sàng nhường đất để dự án được triển khai đúng tiến độ.
Thực tế triển khai dự án đường kết nối sân bay cho thấy những vấn đề khó tập trung chủ yếu ở đất ở, liên quan trực tiếp đến nơi ở và quyền lợi lâu dài của người dân.
Vì vậy, Lâm Thao chú trọng đối thoại trực tiếp, giải thích từng chính sách, phương án và tiếp nhận kiến nghị cụ thể; những nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.
Tập trung giải quyết các kiến nghị của người dân
Cùng với Lâm Thao, tại phường Trí Quả, thành phố Bắc Ninh có 6,4km Dự án tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội chạy qua.
Để đáp ứng tiến độ xây dựng tuyến đường, địa phương cần thực hiện giải phóng mặt bằng hơn 124ha, liên quan đến khoảng 2.450 hộ dân tại 6 tổ dân phố: Văn Phương, Trà Lâm, Tư Thế, Đại Trạch, Bút Tháp và Đình Tổ. Trong đó có 83,86 ha đất nông nghiệp, 40,05ha đất khác và diện tích đất ở, tài sản trên đất liên quan đến 25 thửa đất.
Đến nay, 100% diện tích đất nông nghiệp và đất khác đã được phê duyệt phương án bồi thường và chi trả tiền, đạt 99,8%. Mặt bằng đã tạm bàn giao cho nhà đầu tư khoảng 106,2ha. Đối với đất ở và tài sản trên đất, phương án bồi thường đã được phê duyệt 25 thửa đất, trong đó có 13 tài sản trên đất, kinh phí khoảng 62,1 tỷ đồng.
Địa phương đã chi trả 59,1 tỷ đồng, đạt 95,2%. Ngoài ra, phường đã phê duyệt phương án bồi thường đối với phần đất khu công nghiệp, diện tích 10,42ha, chi trả kinh phí bồi thường gần 80 tỷ đồng cho chủ đầu tư hạ tầng.
Ông Trần Linh Hiển, Phó trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Trí Quả, cho biết sau khi hoàn thành bồi thường phần đất nông nghiệp và các loại đất khác, địa phương đang tập trung chỉ đạo các tổ dân phố tăng cường tuyên truyền, vận động người dân di chuyển mồ mả và bàn giao mặt bằng.
Theo quyết định phê duyệt, toàn dự án có 1.024 ngôi mộ, địa phương đã chi trả khoảng 26,1/26,25 tỷ đồng, đạt 99%. Qua tuyên truyền, vận động, người dân di chuyển được hơn 500 ngôi mộ. Hiện nay, tranh thủ thời tiết thuận lợi, các tổ dân phố tiếp tục vận động các dòng họ, gia đình di chuyển mộ về công viên nghĩa trang của phường.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng đáp ứng tiến độ giải phóng mặt bằng là triển khai khu tái định cư, tạo điều kiện để các hộ dân có đất ở bị thu hồi sớm ổn định cuộc sống.
Hiện nay, dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư phục vụ các dự án, công trình trọng điểm và phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn phường Trí Quả được phê duyệt với diện tích khoảng 4,3ha tại tổ dân phố Đình Tổ. Phường đã hoàn thành kiểm đếm, rà soát toàn bộ diện tích khu đất, triển khai quy chủ để lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Kết quả, có 71/77 hộ dân đồng ý bàn giao mặt bằng khu tái định cư. Phường đang phối hợp với các đơn vị liên quan tiếp tục tuyên truyền, vận động những hộ còn băn khoăn việc bồi thường phần cải tạo, san lấp đất để sản xuất nông nghiệp, tập trung xử lý những khác biệt về diện tích giữa thực tế sử dụng và hồ sơ quản lý đất đai do người dân cung cấp.
Để bảo đảm tiến độ chung, phường Trí Quả cũng đang tập trung giải quyết các kiến nghị của người dân, nhất là những nội dung liên quan đến diện tích đất, phương án bồi thường và các trường hợp đặc thù tại dự án tuyến đường kết nối sân bay.
Với việc cơ bản hoàn thành bàn giao đất cho dự án; đồng thời khẩn trương xây dựng khu tái định cư, công viên nghĩa trang và nâng cấp nghĩa trang hiện hữu, phường Trí Quả đang đạt được những kết quả quan trọng trong công tác giải phóng mặt bằng, góp phần đưa tuyến đường kết nối sân bay Gia.
Bình sớm được triển khai đồng bộ theo kế hoạch
Thực tế giải phóng mặt bằng các dự án hạ tầng trọng điểm không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai công trình trước mắt mà còn tạo nền tảng cho định hướng phát triển lâu dài của mỗi địa phương.
Từ những diện tích đất nông nghiệp đã hoàn thành chi trả đến những khu đất ở đang tiếp tục được đối thoại, cách làm của Lâm Thao, Trí Quả là phân loại từng nhóm vấn đề, bám sát từng trường hợp, những nội dung rõ thì tập trung hoàn thành, những nội dung còn vướng thì tiếp tục đối thoại và kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ.
Qua đó, địa phương từng bước tạo mặt bằng sạch phục vụ các công trình trọng điểm, đồng thời chuẩn bị điều kiện để hình thành không gian phát triển mới gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, mở thêm dư địa phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và logistics trong những năm tới./.