Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đang được triển khai nhằm khơi thông cửa ngõ hướng Đông Bắc của thành phố. Tuy nhiên, hiện còn hai “nút thắt” cần tháo gỡ để đồng bộ với dự án Quốc lộ 13 kết nối khu vực trung tâm.
Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa hai dự án mở rộng đường Đinh Bộ Lĩnh và Xô Viết Nghệ Tĩnh vào danh mục công trình cấp bách cần thực hiện ngay trong khi doanh nghiệp cũng đề xuất nghiên cứu cải tạo hạ tầng khu vực này.
Gỡ "nút thắt"
Đường Đinh Bộ Lĩnh và Xô Viết Nghệ Tĩnh là hai trục kết nối chính phục vụ lưu thông hàng hóa, hành khách và nhu cầu đi lại của người dân từ trung tâm với cửa ngõ phía Đông, Đông Bắc của thành phố, đặc biệt với tỉnh Đồng Nai và khu vực Bình Dương (cũ).
Lưu lượng giao thông trên hai tuyến đường này rất cao, thường xuyên xảy ra ùn tắc vào giờ cao điểm, gây nhiều khó khăn cho người tham gia giao thông.
Ghi nhận vào giờ cao điểm, đường Đinh Bộ Lĩnh và Xô Viết Nghệ Tĩnh đoạn gần Bến xe miền Đông hiện hữu luôn có lượng phương tiện rất đông.
Trên đường Đinh Bộ Lĩnh, đoạn từ cầu Bình Triệu hướng về trung tâm thành phố, thường xuyên đông nghẹt, phương tiện nối đuôi nhau di chuyển chậm qua các nút giao.
Đặc biệt, tại nút giao Đinh Bộ Lĩnh-Bạch Đằng, các phương tiện phải chờ nhiều lượt đèn tín hiệu mới có thể qua nút giao này. Do đó, lực lượng cảnh sát giao thông thường xuyên túc trực điều tiết giao thông.
Cách đó không xa là nút giao Bạch Đằng-Xô Viết Nghệ Tĩnh, khu vực gần Ngã tư Hàng Xanh. Khu vực này luôn tấp nập, đặc biệt vào giờ cao điểm buổi chiều theo hướng từ trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh ra cửa ngõ Đông Bắc. Mặt đường nhỏ hẹp, đặc biệt khu vực Cầu Sơn, khiến áp lực giao thông trên tuyến rất lớn.
Nhiều năm buôn bán trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, ông Nguyễn Văn Hà (ngụ phường Thạnh Mỹ Tây) cho biết, khu vực này thường xuyên ùn tắc vào chiều tối. Đoạn từ Hàng Xanh đến Bến xe miền Đông thường xuyên ùn ứ, ôtô xếp hàng dài.
Giữa tháng Năm vừa, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã đề xuất đưa hai dự án này vào danh sách dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2030 theo yêu cầu cấp bách phải thực hiện ngay. Đây là những dự án được nêu trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
Hai dự án nhằm giảm ùn tắc giao thông khu vực Bến xe miền Đông, Hàng Xanh; đồng thời đồng bộ kết nối, phát huy hiệu quả với dự án BOT nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 (dự kiến khởi công năm 2027 và hoàn thành tháng 12/2028).
Dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng đường Đinh Bộ Lĩnh (đoạn từ Điện Biên Phủ đến nút giao Phạm Văn Đồng) và cầu Bình Triệu 3 có chiều dài tuyến 2,65 km, đi qua các phường Bình Thạnh, Hiệp Bình, Gia Định. Tuyến sẽ được mở rộng mặt đường lên 25m, bao gồm cầu cạn 3 làn xe. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 2.962 tỷ đồng.
Trong khi đó, dự án nâng cấp, mở rộng đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (đoạn từ nút giao Hàng Xanh đến cầu Bình Triệu 1) có tổng mức đầu tư khoảng 10.200 tỷ đồng, triển khai trên địa bàn các phường Bình Thạnh, Gia Định, Thạnh Mỹ Tây. Chiều dài tuyến khoảng 2 km, quy mô bao gồm cầu cạn 3 làn xe, mặt cắt ngang từ 30 - 40m. Dự án cũng xây dựng các nút giao nhằm tăng năng lực thông hành.
Cải tạo khu vực Hàng Xanh
Ngày 12/5, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thống nhất đề nghị của Sở Tài chính về việc giao liên danh nhà đầu tư nghiên cứu, lập hồ sơ đề xuất dự án cải tạo hạ tầng giao thông khu vực Hàng Xanh-Bình Triệu theo phương thức đối tác công tư (PPP). Nhà đầu tư tự thu xếp kinh phí nghiên cứu, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án. Thời gian hoàn thành hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền xem xét là ba tháng.
Dự án với mục tiêu tách biệt giao thông tuyến trục liên vùng và giao thông nội thị, đặc biệt tại khu vực Hàng Xanh, nhằm tăng năng lực thông hành, giảm xung đột giao thông, bảo đảm an toàn và xử lý các điểm ùn tắc. Khu vực cũng tận dụng không gian ngầm để bố trí các công trình phục vụ hoạt động công cộng như bến xe buýt; khai thác tối ưu không gian kiến trúc, bao gồm khối đế trong khu tái định cư, để hình thành các khu thương mại tập trung.
Phạm vi dự án khoảng 26,8ha, nằm trong khu vực từ Ngã tư Hàng Xanh đến cầu Bình Triệu. Dự án sẽ cải tạo hệ thống nút giao và hạ tầng giao thông khu vực; bố trí khu tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng và nghiên cứu quỹ đất phục vụ thanh toán hợp đồng BT theo quy định pháp luật.
Theo Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (Công ty CII, đại diện liên danh nhà đầu tư), dự án sẽ cải tạo trục đường Đinh Bộ Lĩnh, Xô Viết Nghệ Tĩnh và đoạn Quốc lộ 13 từ Ngã 5 Đài Liệt Sỹ đến cầu Bình Triệu bằng cách mở rộng các tuyến đường hiện hữu kết hợp xây dựng tuyến đường trên cao cùng hành lang tuyến, nhằm hình thành các làn xe tốc độ cao cho giao thông trục chính.
Nút giao Hàng Xanh được cải tạo thành nút giao khác mức, đa tầng nhằm phân tách luồng giao thông tuyến trục và giao thông nội thị, bảo đảm lưu thông liên tục cho các dòng xe liên vùng. Trên tuyến sẽ xây dựng cầu Bình Triệu 3 nhằm gia tăng số lượng làn xe vượt sông Sài Gòn, bảo đảm đồng bộ với quy mô mở rộng Quốc lộ 13 và các trục kết nối. Dự án cũng xây dựng khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng.
Ủy ban Nhân dân phường Bình Thạnh cho biết việc nghiên cứu đầu tư dự án này là cần thiết, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế-xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới. Dự án góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông tại khu vực cửa ngõ Đông Bắc Thành phố (Hàng Xanh-Bình Triệu) và các tỉnh lân cận; đồng thời tăng cường năng lực vận tải, giảm chi phí logistics, thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực.
Cùng với việc chấp thuận cho nhà đầu tư nghiên cứu khu vực này, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giao Sở Xây dựng và Ban Giao thông dừng triển khai công tác lập báo cáo nghiên cứu đề xuất chủ trương đầu tư đối với hai dự án mở rộng đường Xô Viết Nghệ Tĩnh và Đinh Bộ Lĩnh.
Hiện nay, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 (từ cầu Bình Triệu đến ranh tỉnh Bình Dương cũ) theo phương thức đối tác công tư-hợp đồng BOT (xây dựng-kinh doanh-chuyển giao) đang được Thành phố Hồ Chí Minh triển khai.
Tuyến đường mở rộng dài khoảng 5,9 km, tổng mức đầu tư sơ bộ gần 21.000 tỷ đồng; trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 14.619 tỷ đồng, chi phí nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 theo hợp đồng BOT khoảng hơn 6.271 tỷ đồng (bao gồm lãi vay).
Quốc lộ 13 sẽ được mở rộng lên 60m với quy mô 10-14 làn xe; trong đó xây dựng phần cầu cạn dài khoảng 3,55 km với quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 80 km/giờ. Phần đường song hành quy mô 8-10 làn xe, vận tốc thiết kế 60 km/giờ. Tuyến sẽ có 10 nút giao cắt, gồm 8 nút giao bằng và 2 nút giao khác mức (tại nút giao Bình Lợi và nút giao Bình Phước).
Tại buổi kiểm tra giải phóng mặt bằng dự án gần đây, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh đã chỉ đạo các đơn vị, địa phương phải bàn giao mặt bằng trước ngày 30/7 để sớm khởi công dự án, góp phần giảm áp lực giao thông khu vực cửa ngõ thành phố. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, việc nâng cấp Quốc lộ 13 là yêu cầu cấp bách bởi dự án đã được lên kế hoạch thực hiện hàng chục năm.
Theo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, việc đầu tư, cải thiện hạ tầng giao thông tại khu vực Hàng Xanh-Bình Triệu là cần thiết, cấp bách nhằm kết nối đồng bộ, phát huy hiệu quả khi triển khai dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13. Dự án sẽ bảo đảm lưu thông thông suốt, tránh tình trạng “thắt cổ chai,” cải thiện năng lực thông hành, giảm ùn tắc giao thông, tăng cường khả năng kết nối hệ thống giao thông liên vùng với khu vực lân cận.
Dự án cũng được kỳ vọng tạo động lực phát triển kinh tế, đồng thời góp phần chỉnh trang đô thị, từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông cho các phường Gia Định, Bình Thạnh, Hiệp Bình nói riêng và khu vực cửa ngõ phía Đông, Đông Bắc thành phố./.