Biểu tình ở Ai Cập ngày 25/4/2016 sau khi Chính phủ Ai Cập quyết định chuyển giao 2 hòn đảo Tiran và Sanafir cho Saudi Arabia. (Nguồn: AFP)

Ngày 29/9, Tòa án các vấn đề khẩn cấp của Ai Cập đã đình chỉ phán quyết trước đây của Tòa án Hành chính liên quan đến việc phong tỏa hoạt động chuyển giao 2 hòn đảo Tiran và Sanafir trên Biển Đỏ cho Saudi Arabia.

Quyết định của Tòa án các vấn đề khẩn cấp được cho là "bật đèn xanh" cho chính quyền Cairo tiến hành chuyển giao 2 hòn đảo chiến lược này cho Riyadh.

Theo luật sư Khaled Ali, người đề nghị phong tỏa việc chuyển giao hai hòn đảo này, tòa án các vấn đề khẩn cấp không có thẩm quyền xét xử vụ này mà chỉ có tòa án hành chính tối cao mới có thẩm quyền ngừng việc thực thi phán quyết của tòa án hành chính.

Trước đó, ngày 21/6, Tòa án Hành chính Ai Cập đã ra phán quyết cho rằng thỏa thuận phân định biên giới được ký kết giữa Ai Cập và Saudi Arabia là không có giá trị đồng thời tuyên bố đảo Tiran và Sanafir vẫn thuộc chủ quyền của Ai Cập.

Thỏa thuận điều chỉnh biên giới biển được Ai Cập và Saudi Arabia ký kết ngày 8/4 sau chuyến thăm 5 ngày tới Cairo của Quốc vương Saudi Arabia Salman bin Abdel-Aziz, quy định rằng đảo Tiran và Sanafir nằm ở cửa Nam vịnh Aqaba trên Biển Đỏ thuộc vùng nước của Saudi Arabia.

Do vậy, Chính phủ Ai Cập quyết định chuyển giao 2 hòn đảo Tiran và Sanafir cho Saudi Arabia, động thái đã làm dấy lên những tranh cãi và làm bùng phát làn sóng biểu tình ở nhiều tỉnh ở trên khắp đất nước Ai Cập.

Những người chỉ trích và người biểu tình cho rằng thỏa thuận giữa Cairo và Riyadh liên quan đến hai đảo Tiran và Sanafir vi phạm Hiến pháp hiện hành của Ai Cập, và quyết định của chính quyền là "hành vi bán đất" để đổi lấy sự đầu tư của Saudi Arabia, đồng thời kêu gọi "chính phủ từ chức."

Làn sóng biểu tình đã bùng phát ở nhiều tỉnh, thành trong đó có thủ đô Cairo. Hơn 250 người biểu tình đã bị bắt giữ vì tội "biểu tình trái phép."

Trước những chỉ trích của dư luận trong nước, Trung tâm Thông tin và hỗ trợ quyết định, một cơ quan trực thuộc Chính phủ Ai Cập, đã công bố các tài liệu chứng minh rằng đảo Tiran và Sanafir thuộc chủ quyền của Saudi Arabia, bao gồm Sắc lệnh Tổng thống 1990 (trong đó nêu rõ hai đảo này nằm ngoài biên giới Ai Cập), các công hàm năm 1988 và 1989 giữa Bộ Ngoại giao Ai Cập và Bộ Ngoại giao Saudi Arabia, cũng như bản đồ Liên hợp quốc từ tháng 11/1973.

Theo cơ quan này, hai nước không có tranh chấp liên quan đến đảo Tiran và Sanafir, mà chúng vốn dĩ thuộc lãnh thổ của Saudi Arabia về mặt lịch sử nhưng được giao cho Ai Cập kiểm soát vào năm 1950 trong bối cảnh leo thang xung đột với Israel.

Năm 1967, Israel đã chiếm hai hòn đảo này và sau đó trả lại cho Ai Cập theo một hiệp định hòa bình năm 1979. Cairo tiếp tục quản lý hai đảo từ đó tới nay./.