![Điều trị cho bệnh nhân mắc cúm tại khoa Truyền nhiễm của Bệnh viện đa khoa Đức Giang, Hà Nộị. (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)](https://imagev3.vietnamplus.vn/w1000/Uploaded/2024/oqivokbb/2022_09_07/cum.jpg.webp)
Nghiên cứu dịch tễ học cho thấy tại Việt Nam, bệnh cúm diễn ra quanh năm. Trong đó, cúm tại miền Bắc đạt đỉnh vào mùa Đông-Xuân và có xu hướng tăng vào mùa hè tại miền Nam.
Tuy nhiên, từ tháng 6 đến nay, các cơ sở y tế, bệnh viện miền Bắc lại ghi nhận sự gia tăng bất thường số ca mắc cúm, trong đó, nhiều trường hợp có chỉ định nhập viện và biến chứng viêm phổi, suy hô hấp tiến triển.
Thông tin trên được đưa ra tại hội thảo “Cập nhật diễn biến cúm mùa & biện pháp phòng bệnh,” do Hội Y Học Dự Phòng Việt Nam và Sanofi-Aventis tổ chức ngày 7/9.
Nguyên nhân gây bất thường của ca mắc cúm
Theo các chuyên gia tại hội thảo, dù diễn biến cúm mùa vẫn nằm trong sự kiểm soát của ngành y tế nhưng trong bối cảnh dịch COVID-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, sự gia tăng số ca nhiễm cúm giữa mùa hè tại các tỉnh phía Bắc đã trở thành nỗi lo ngại “dịch chồng dịch” trong cộng đồng.
[Infographics] Khuyến cáo của Bộ Y tế về việc phòng chống bệnh cúm mùa
Tiến sỹ Đỗ Thiện Hải - Phó giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Nhi Trung ương) phân tích, về nguyên nhân dẫn đến bất thường của số ca mắc cúm thời gian qua, giới chuyên gia cho rằng Việt Nam đang ở thời điểm giao mùa, độ ẩm cao tạo môi trường thuận lợi cho virus cúm hoạt động mạnh. Ngoài ra, cúm là bệnh hô hấp, lây qua giọt bắn, dịch tiết mũi họng, dễ lây nhiễm khi tiếp xúc trực tiếp ở nơi đông người. Bên cạnh đó, thời điểm tựu trường cũng là lúc trẻ nhỏ, học sinh đến trường, thường xuyên tiếp xúc cộng đồng, khiến nguy cơ nhiễm bệnh tăng cao.
Một nguyên nhân nữa được ghi nhận qua các ca bệnh nhập viện là sự chủ quan của người dân về mức độ nguy hiểm của bệnh, từ đó dẫn đến lơ là phòng ngừa cúm trong sinh hoạt hàng ngày, không tiêm ngừa định kỳ để củng cố và duy trì lượng kháng thể. Từ đó dẫn đến nhiều ca biến chứng nặng như viêm phổi, suy hô hấp… phải thở máy và đối diện với nguy cơ tử vong.
![Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo. (Ảnh: PV/Vietnam+) Chủ động phòng ngừa trước diễn biến bất thường của bệnh cúm ảnh 1](https://imagev3.vietnamplus.vn/w1000/Uploaded/2024/oqivokbb/2022_09_07/chuyen_gia.JPG.webp)
Thạc sỹ Nguyễn Ngọc Anh Tuấn - Quản lý, điều hành Trung tâm xét nghiệm Y sinh học lâm sàng và dịch vụ khoa học kỹ thuật, Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh cho hay giãn cách xã hội trong dịch COVID-19 cũng là nguyên nhân gián tiếp dẫn đến diễn biến bất thường của bệnh cúm. Cụ thể, giai đoạn 2020-2021 với nhiều đợt giãn cách xã hội kéo dài do dịch COVID-19, cùng với các biện pháp cách ly, phòng bệnh được thực hiện chặt chẽ, khiến cúm khó có cơ hội lây lan. Bên cạnh đó, việc giãn cách xã hội cũng cản trở người dân tiêm ngừa cúm kịp thời để bảo vệ bản thân khỏi cúm mùa.
Do đó, khi cuộc sống trở lại bình thường, cùng với việc cơ thể chưa được củng cố kháng thể cúm, khiến chỉ cần một yếu tố nguy cơ nhỏ cũng làm gia tăng khả năng nhiễm cúm, có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, đặc biệt với các đối tượng có nguy cơ cao như trẻ em, người già, người có bệnh nền mạn tính…
Triệu chứng dễ gây nhầm lẫn với cảm lạnh
Theo bác sỹ Đỗ Thiện Hải, cúm là bệnh lý quen thuộc và thường có triệu chứng dễ gây nhầm lẫn với cảm lạnh nên người dân thường có tâm lý chủ quan, không chủ động phòng tránh. Tuy nhiên, cúm mùa rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể dẫn đến tử vong, đặc biệt ở các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền mạn tính (tim mạch, đái tháo đường, hen suyễn, COPD…).
Theo thống kê từ Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), mỗi năm Việt Nam ghi nhận 600.000-1 triệu ca cúm thường. Thời gian gần đây, tại một số địa phương, một số bệnh viện tuyến cuối ghi nhận sự gia tăng của bệnh cúm. Tuy nhiên, cần tăng cường giám sát trọng điểm, phát hiện các ca bệnh tại cộng đồng, xét nghiệm để xác định nguyên nhân gây bệnh và truyền thông để người dân hiểu và dự phòng.
Bệnh cúm mùa là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây qua đường hô hấp và gây ra bởi 2 phân tuýp virus cúm A/H1N1, A/H3N2 và 2 dòng virus cúm B/Yamagata, B/Victoria. Trên thế giới, ở các nước vùng ôn đới, cúm mùa thường xảy ra vào mùa Đông-Xuân (tháng 11-12 đến tháng 2-3 năm sau ở Bắc bán cầu và tháng 5 - tháng 9 ở Nam bán cầu).
Ở các nước vùng nhiệt đới như Việt Nam, cúm mùa có thể xảy ra quanh năm. Bệnh cúm mùa có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
Bất kỳ ai cũng có thể nhiễm cúm mùa (kể cả những người khỏe mạnh) và các biến chứng do cúm gây ra có thể gặp ở bất kỳ độ tuổi nào. Tuy nhiên, nhập viện và tử vong chủ yếu xảy ra ở nhóm nguy cơ cao, gồm: người lớn tuổi (trên 65 tuổi), người có bệnh lý nền mạn tính (tim mạch, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính – COPD, đái tháo đường…), phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 5 tuổi.
Thạc sỹ Nguyễn Ngọc Anh Tuấn chỉ rõ vì virus cúm biến đổi liên tục hằng năm nên việc chủ động tiêm ngừa cúm mỗi năm một lần sẽ giúp đảm bảo độ tương thích của kháng thể với chủng virus cúm lưu hành thực tế. Ngoài ra, người dân nên thực hiện các biện pháp phòng dịch như đeo khẩu trang khi tới nơi đông người; thường xuyên rửa tay với xà phòng; vệ sinh mũi, họng hằng ngày bằng nước muối; ăn uống đủ chất và luyện tập thể thao để tăng cường đề kháng, nâng cao thể trạng./.