Từ chuyên án bóc gỡ đường dây buôn lậu hơn 50 tấn caffeine đến hàng loạt đường dây ma túy xuyên quốc gia bị triệt phá trên khắp cả nước, cuộc chiến với “cái chết trắng” đang diễn ra quyết liệt hơn bao giờ.
Khi tội phạm ma túy liên tục thay đổi phương thức, lợi dụng công nghệ số, thương mại điện tử và các tuyến vận tải quốc tế để hoạt động, lực lượng phòng, chống tội phạm ma túy cả nước, trong đó có công an nhân dân, đang quyết tâm không để ma túy xâm nhập vào nội địa.
Đánh từ gốc những đường dây xuyên quốc gia
Cuối tháng 2/2026, gần 300 cán bộ, chiến sỹ thuộc Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04, Bộ Công an) và Công an các địa phương đồng loạt triển khai 18 mũi công tác tại Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An, Hà Tĩnh. Mục tiêu của Ban Chuyên án là bóc gỡ toàn bộ đường dây vận chuyển tiền chất phục vụ sản xuất ma túy tổng hợp hoạt động xuyên nhiều quốc gia.
Qua nhiều tháng kiên trì thu thập tài liệu, xác minh, truy vết dòng tiền, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong nước và quốc tế, Ban Chuyên án đã thu giữ tổng cộng 50,7 tấn caffeine - lượng tiền chất này nếu được vận chuyển trót lọt sang Myanmar có thể sản xuất hơn 150 tấn ma túy tổng hợp dạng viên.
Đó không chỉ là chiến công đặc biệt lớn của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy mà còn là minh chứng rõ nét cho quyết tâm ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa, ngay từ nơi xuất phát, không để Việt Nam trở thành mắt xích trong chuỗi trung chuyển “cái chết trắng” của các tổ chức tội phạm quốc tế.
Trao đổi với phóng viên TTXVN, Thượng tá Nguyễn Trọng Tuấn, Phó Trưởng phòng 2, Cục C04 cho biết tội phạm ma túy trên thế giới tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp, phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, hiện đại và có tính xuyên quốc gia cao.
Các đối tượng không chỉ gia tăng hoạt động mua bán, vận chuyển ma túy qua không gian mạng mà còn sử dụng các ứng dụng liên lạc mã hóa, tiền điện tử, tài khoản không chính chủ, dịch vụ chuyển phát nhanh và logistics để che giấu hành vi phạm tội.
Đáng lo ngại hơn, các tổ chức tội phạm ma túy còn liên kết với các loại tội phạm khác như rửa tiền, buôn lậu để hình thành những đường dây quy mô lớn, hoạt động trên phạm vi nhiều quốc gia.
“Việt Nam nằm gần Tam giác Vàng, có hệ thống giao thông đường bộ, đường biển và hàng không phát triển. Vì vậy, các tổ chức tội phạm quốc tế tìm mọi cách lợi dụng nước ta làm địa bàn trung chuyển, cất giấu, sản xuất ma túy, đồng thời đưa nhiều loại ma túy mới xâm nhập vào nội địa,” Thượng tá Nguyễn Trọng Tuấn phân tích.
Thực tế đó được phản ánh trong báo cáo năm 2025 của Cơ quan Phòng, chống tội phạm và ma túy Liên hợp quốc (UNODC), khi lượng ma túy tổng hợp bị thu giữ tại khu vực Đông và Đông Nam Á, Thái Bình Dương tăng 18% so với năm trước, trong đó Tam giác Vàng tiếp tục là nguồn cung lớn đối với nhiều loại ma túy tổng hợp.
Sức ép ấy tác động trực tiếp tới Việt Nam. Năm 2025, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy trên toàn quốc đã đấu tranh thành công 21.998 vụ, bắt giữ 44.354 đối tượng phạm tội về ma túy; thu giữ 276kg heroin, 1.280kg cần sa, 4.396kg cùng hơn 2 triệu viên ma túy tổng hợp.
Đến quý 1/2026, các lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện 7.424 vụ, bắt giữ 14.813 đối tượng, thu giữ lượng lớn tang vật là các loại ma túy.
Theo Thượng tá Nguyễn Trọng Tuấn, trước sự dịch chuyển mạnh của tội phạm sang môi trường số, C04 đang tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong công tác nghiệp vụ, mở rộng hợp tác quốc tế nhằm trao đổi thông tin, phối hợp điều tra, truy bắt đối tượng và đấu tranh chuyên án chung ngay từ nơi xuất phát.
Quyết tâm đó thể hiện trong cao điểm phối hợp tấn công, trấn áp tội phạm ma túy giữa Việt Nam, Trung Quốc, Lào và Myanmar triển khai từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 9/2026.
Bốn quốc gia đã thống nhất đấu tranh các chuyên án chung, truy bắt đối tượng truy nã, điều tra mở rộng nhằm phát hiện, xử lý những kẻ cầm đầu, triệt phá toàn bộ đường dây ma túy xuyên quốc gia.
Giữ từng địa bàn bình yên
Nếu cuộc chiến trên tuyến biên giới và ngoài lãnh thổ nhằm chặn nguồn cung thì ở trong nước, một mặt trận khác cũng diễn ra quyết liệt không kém. Đó là triệt xóa các điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy, làm sạch địa bàn, giảm nguồn cầu và ngăn chặn tội phạm từ gốc.
Thời gian qua, công an các đơn vị, địa phương đã liên tiếp bóc gỡ nhiều tụ điểm ma túy phức tạp. Tại Hà Nội, điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy ở xã Đan Phượng bị triệt xóa, khởi tố 89 bị can.
Tại Vĩnh Long, hai điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại Karaoke The King và Club 71 khởi tố 62 bị can. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, quán bar Phương Lâm bị triệt phá, 25 bị can bị khởi tố. Còn tại Quảng Ngãi, hàng chục đối tượng dương tính với ma túy tại Karaoke Venus cũng bị phát hiện.
Theo Cục C04, kết quả đó thể hiện việc thực hiện nghiêm chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an về đấu tranh “giảm cầu,” từng bước hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 xây dựng thành công ít nhất 50% xã, phường, đặc khu không ma túy. Song, đằng sau những chiến công ấy là một cuộc chiến đầy hiểm nguy.
Chia sẻ với phóng viên TTXVN, Đại tá Nguyễn Đức Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) cho biết tội phạm ma túy xuyên quốc gia là loại tội phạm nguy hiểm nhất. Các đối tượng hiện nay hoạt động theo đường dây khép kín, câu kết xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao, sẵn sàng chống trả bằng vũ khí nóng khi bị phát hiện.
“Để triệt phá thành công một chuyên án lớn, cán bộ, chiến sỹ phải trinh sát, xác minh, theo dõi nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Mỗi chuyên án thành công đều là kết quả của sự bền bỉ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm rất cao. Không ít đồng chí đã bị thương, thậm chí có những cán bộ, chiến sỹ đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ,” Đại tá Nguyễn Đức Tuấn nói.
Theo Đại tá Nguyễn Đức Tuấn, đấu tranh với tội phạm ma túy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách với loại tội phạm này mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Vì vậy, cùng với đấu tranh, trấn áp, lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy luôn chú trọng ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng lực đấu tranh trên không gian mạng, mở rộng hợp tác quốc tế để phát hiện, bóc gỡ các đường dây xuyên quốc gia.
Không chỉ đánh mạnh vào nguồn cung, Bộ Công an đã mở cao điểm 45 ngày tấn công, trấn áp tội phạm và tệ nạn ma túy trên cả nước. Đợt cao điểm không chỉ nhằm triệt phá các đường dây phạm tội mà còn tập trung rà soát, quản lý chặt người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy; làm sạch địa bàn, kéo giảm nguồn cung, nguồn cầu và nguy cơ phát sinh các loại tội phạm khác. Hiện, nhiều địa phương đã đạt kết quả tích cực, huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị và nhân dân.
Dựng “lá chắn” từ sớm, từ xa
Theo thống kê của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, đến ngày 1/4/2026, cả nước có 299.960 người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người đang được quản lý sau cai nghiện, giảm 18,7% so với trước tháng 4/2025. Nhưng vẫn còn hơn 131.000 người đang ở ngoài xã hội, đây là nguồn cầu rất lớn, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm và tệ nạn ma túy nếu không được quản lý chặt chẽ.
Trong khi đó, ma túy cũng đang thay đổi cách tiếp cận. Không còn chờ người trẻ tìm đến, các loại ma túy tổng hợp, ma túy “núp bóng” kẹo, đồ uống, thuốc lá điện tử, tinh dầu… đang chủ động len lỏi vào các buổi tiệc, quán bar, karaoke và cả không gian mạng. Tâm lý tò mò, muốn khẳng định bản thân, áp lực học tập, cuộc sống cùng sự thiếu quan tâm hoặc quản lý chưa phù hợp từ gia đình trở thành những khoảng trống để tội phạm lợi dụng.
Đại tá Nguyễn Đức Tuấn, Phó Cục trưởng Cục C04 cho rằng điều quan trọng nhất là phải xây dựng được “lá chắn” từ sớm cho thế hệ trẻ. Đó là sự quan tâm của gia đình, sự giáo dục của nhà trường, sự đồng hành của các tổ chức đoàn thể và môi trường xã hội lành mạnh. Công tác phòng ngừa phải được đặt ở vị trí trung tâm, lấy người dân làm chủ thể, lấy thanh thiếu niên là đối tượng ưu tiên.
Cùng với đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi phạm tội, lực lượng công an cũng phối hợp tổ chức cai nghiện, hỗ trợ học nghề, tạo việc làm, thực hiện các chính sách an sinh đối với người sau cai nghiện. Bởi nếu chỉ cai nghiện mà không tạo cơ hội tái hòa nhập cộng đồng thì nguy cơ tái nghiện rất cao.
Cuộc chiến chống ma túy còn nhiều khó khăn khi các tổ chức tội phạm tiếp tục thay đổi phương thức, thủ đoạn và tìm mọi cách mở rộng hoạt động. Nhưng từ những chuyên án xuyên quốc gia được bóc gỡ, những tụ điểm ma túy bị xóa bỏ đến sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa Việt Nam với quốc tế cho thấy quyết tâm chủ động ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa, đánh đúng, đánh trúng và triệt phá toàn bộ đường dây, không để Việt Nam trở thành địa bàn trung chuyển “cái chết trắng."
Để quyết tâm ấy trở thành hiện thực, như khuyến cáo của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, gia đình phải là tuyến phòng thủ đầu tiên, nhà trường là môi trường giáo dục quan trọng, chính quyền địa phương là lực lượng tổ chức, huy động các nguồn lực xã hội.
Ba chủ thể này phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng sẽ tạo thành “lá chắn” vững chắc để phòng ngừa ma túy từ sớm, từ xa. Chỉ khi đó mục tiêu xây dựng các xã, phường, đặc khu không ma túy mới có thể thành hiện thực./.