Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Phú Đẹ (phải) trong lĩnh vực ca trù được đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân. (Ảnh: TTXVN)
Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có 103 hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân và 733 hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú (đối với các nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể) do hội đồng cấp tỉnh/thành phố gửi hội đồng chuyên môn cấp Bộ.
Các cá nhân được đề nghị xét tặng hai loại danh hiệu (nghệ nhân nhân dân và nghệ nhân ưu tú) là những người đang nắm giữ, truyền dạy và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể thuộc các loại hình di sản văn hóa phi vật thể: nghệ thuật trình diễn dân gian (âm nhạc, múa, sân khấu…), ngữ văn dân gian (dân ca, sử thi, hò, vè…), tập quán xã hội và tín ngưỡng (hương ước, nghi lễ…), tri thức dân gian (ẩm thực, trang phục…), nghề thủ công truyền thống…
Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân và nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật trình diễn dân gian chiếm số lượng áp đảo tại hầu hết các địa phương. Thậm chí, nhiều địa phương (như Bắc Ninh, Bạc Liêu…) chỉ có hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực này.
Những quyển sách chữ Thái cổ được nghệ nhân ưu tú Lương Thị Đại lưu giữ. (Ảnh chỉ mang tính minh họa: TTXVN)
Trong khi đó, số hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực ngữ văn dân gian, tri thức dân gian (ẩm thực) chiếm số lượng ít nhất: chỉ có 2/103 hồ sơ xét tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân, 10/733 hồ sơ xét tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú cho lĩnh vực ẩm thực.
[Người trọn đời giữ lửa cho văn hóa Pồn Pông của xứ Mường]
Hà Nội là địa phương có số lượng hồ sơ lớn nhất (với 12 hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân và 58 hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú).
Việc xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể được tổ chức định kỳ 3 năm/lần. Trước đó, vào năm 2015, Chủ tịch nước đã trao tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú cho 600 cá nhân và truy tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân cho 17 cá nhân./.
Theo quy định tại Nghị định số 62/2014/NĐ-CP (ngày 25/6/2014) của Chính phủ (quy định về xét tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể), hai loại danh hiệu này được xét tặng đối với những cá nhân “có tài năng nghề nghiệp đặc biệt xuất sắc, có cống hiến to lớn, tiêu biểu cho sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong phạm vi cả nước, thể hiện ở việc nắm giữ kỹ năng, bí quyết thực hành di sản văn hóa phi vật thể, có thành tích, giải thưởng, sản phẩm tinh thần hoặc vật chất có giá trị cao về lịch sử, văn hóa, khoa học, nghệ thuật, thẩm mỹ, kỹ thuật.”
Bên cạnh đó, những cá nhân được đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú có thời gian hoạt động trong nghề từ 15 năm trở lên. Danh hiệu nghệ nhân nhân dân được trao cho các cá nhân có thời gian hoạt động trong nghề từ 20 năm trở lên và đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú.
