Trong bối cảnh thế giới và đất nước có nhiều chuyển biến, bước vào giai đoạn phát triển mới, Giáo hội Phật giáo Việt Nam xác định phương hướng phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp, tinh thần hộ quốc an dân, đồng hành cùng dân tộc; kiên định lý tưởng “Đạo pháp-Dân tộc-Chủ nghĩa xã hội”; lấy phương châm “Kỷ cương-đổi mới-hiệu lực-hiệu quả” làm định hướng xuyên suốt trong tổ chức và hoạt động Phật sự nhiệm kỳ X (2026-2031).
Xây dựng giáo hội đoàn kết, vững mạnh
Trong nhiệm kỳ IX (2022-2026), hoạt động Phật sự của Giáo hội Phật giáo Việt Nam diễn ra trong bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế có nhiều biến động. Đáng chú ý, nhiệm kỳ IX cũng là giai đoạn tăng ni, phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam triển khai các Phật sự khi cả nước tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, giáo hội đã linh hoạt trong công tác điều hành và tổ chức hoạt động Phật sự. Ngay sau khi Quốc hội ban hành nghị quyết về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, giáo hội đã điều chỉnh tổ chức hành chính phù hợp với tình hình thực tế tại các địa phương.
Trưởng lão hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định, với tinh thần đoàn kết hòa hợp, sự chỉ đạo sáng suốt, kịp thời, nhanh chóng, chính xác của Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự, sự hưởng ứng tích cực của tất cả ban, viện Trung ương, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành phố, tăng ni, phật tử Việt Nam trong nước và ở nước ngoài, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã đạt được những thành tựu Phật sự đáng ghi nhận.
Đặc biệt, công tác tổ chức Đại hội Phật giáo nhiệm kỳ 2026-2031 đã được Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành tổ chức đúng theo tinh thần Thông tư của Hội đồng Trị sự. Cùng với đó, công tác tăng sự, quản lý tăng ni, tự viện luôn được Ban Tăng sự Trung ương và Ban Tăng sự các địa phương chú trọng, thường xuyên nắm bắt tình hình thực tiễn để điều hành.
Đến cuối nhiệm kỳ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam có gần 65.000 tăng ni, khoảng gần 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Theo số liệu thống kê, cả nước có khoảng hơn 15 triệu Phật tử đăng ký; những người yêu mến và có niềm tin đạo Phật ước tính khoảng 50 triệu người ở trong và ngoài nước.
Công tác từ thiện xã hội là một trong những công tác Phật sự trọng tâm của giáo hội, tăng ni, phật tử. Gần 5 năm qua, tăng ni, phật tử đóng góp, tham gia công tác từ thiện, an sinh xã hội với trị giá hơn 7.500 tỷ đồng; tập trung vào hoạt động của các trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi, người già cô đơn, người tàn tật.
Giáo hội luôn có mặt kịp thời cứu trợ đồng bào bị thiên tai, lũ lụt và tham gia tích cực ủng hộ phong trào xóa đói giảm nghèo, chăm sóc các đối tượng người có công với đất nước. Các hoạt động hiến máu nhân đạo được tổ chức ở nhiều chùa với sự tham gia của hơn 20 ngàn lượt tăng ni, phật tử.
Trong tinh thần đoàn kết, hòa hợp, tăng ni, phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã chung sức, chung lòng ủng hộ nhân dân Myanmar, nhân dân Nepal... gặp thiên tai.
Nhiệm kỳ vừa qua, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã cử và tổ chức nhiều đoàn của giáo hội, các ban, viện, Ban Trị sự các địa phương, Học viện Phật giáo Việt Nam, các cơ sở đào tạo và chùa, cơ sở tự viện đi thăm viếng Phật giáo các nước, tăng cường tình hữu nghị và làm sâu sắc mối quan hệ quốc tế.
Giáo hội đã cử đại diện tham dự các hội thảo Phật giáo quốc tế, chia sẻ, trao đổi, giao lưu về mặt học thuật trên diễn đàn Phật giáo quốc tế và học hỏi kinh nghiệm tu tập, hoằng pháp và phục vụ nhân sinh.
Đổi mới trong thời đại số
Nhiệm kỳ X (2026-2031) của Giáo hội Phật giáo Việt Nam diễn ra trong bối cảnh thế giới và đất nước có những chuyển biến. Theo nhận định của Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trên thế giới, xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển và hội nhập quốc tế tiếp tục được thúc đẩy; song tình hình chính trị, kinh tế-xã hội còn nhiều biến động phức tạp, khó dự báo.
Những thành tựu đột phá của khoa học, công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và sự phát triển của các phương tiện truyền thông hiện đại đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tổ chức, quản trị, kết nối xã hội và đời sống tinh thần của con người.
Những thách thức về xung đột, biến đổi khí hậu, môi trường, bất bình đẳng xã hội và khủng hoảng các giá trị đạo đức càng đặt ra yêu cầu phát huy vai trò của tôn giáo trong việc nuôi dưỡng lòng nhân ái, xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh, thúc đẩy hòa bình và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh và yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, Giáo hội Phật giáo Việt Nam xác định đường hướng xây dựng giáo hội ngày càng trang nghiêm, đoàn kết, thống nhất, vững mạnh; củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, nâng cao năng lực quản trị và điều hành; phát huy dân chủ, trí tuệ tập thể, trách nhiệm của các cấp giáo hội và toàn thể tăng ni trong thực hiện nhiệm vụ Phật sự.
Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động Phật sự theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với sự phát triển của xã hội hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng hoằng pháp, giáo dục, nghiên cứu Phật học, văn hóa, đối ngoại và các hoạt động phụng sự xã hội.
“Trước yêu cầu của thời đại, Giáo hội Phật giáo Việt Nam cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả Phật sự nhưng luôn giữ vững những giá trị cốt lõi của giáo pháp Đức Phật,” Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định.
Theo Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trước hết phải tiếp tục củng cố khối đoàn kết, hòa hợp, giữ gìn sự thống nhất trong đa dạng của các truyền thống, hệ phái Phật giáo; coi đây là nền tảng và sức mạnh nội sinh của giáo hội; đặc biệt coi trọng công tác giáo dục, đào tạo tăng ni, lấy giới luật làm nền tảng, lấy trí tuệ làm sự nghiệp, lấy tinh thần phụng sự làm phương châm hành động.
Trong nhiệm kỳ mới với xu thế phát triển mới, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tập trung đẩy mạnh đổi mới quản trị và chuyển đổi số, xây dựng nền tảng quản lý giáo hội hiện đại. Giáo hội xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến căn bản trong phương thức quản trị, điều hành và tổ chức các hoạt động Phật sự của giáo hội.
Đồng thời, giáo hội từng bước xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất về tăng ni, tự viện và các hoạt động Phật sự; phát triển nền tảng quản trị, điều hành số có khả năng kết nối giữa Trung ương Giáo hội với các cấp giáo hội; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, AI và các phương tiện truyền thông hiện đại trong quản lý, hoằng pháp, hướng dẫn phật tử, văn hóa, giáo dục, nghiên cứu Phật học và truyền thông Phật giáo; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực có năng lực ứng dụng công nghệ.
Đường hướng đổi mới của Giáo hội Phật giáo Việt Nam được nhiều tăng ni, phật tử tán thành, đồng thuận. Thượng tọa Thích Minh Thuận, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban Hoằng pháp Trung ương, Phó Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Phú Thọ mong muốn, giáo hội đẩy mạnh hơn nữa việc xây dựng cơ sở dữ liệu Phật giáo thống nhất từ Trung ương đến địa phương, bao gồm dữ liệu về tăng ni, trụ trì, tự viện và các hoạt động Phật sự.
Là một tu sỹ trẻ, Đại đức Thích Vạn Huệ (chùa Phước Bảo, xã Bình Đức, tỉnh Tây Ninh) cho biết: “Hiện nay, người trẻ tìm đến Phật pháp qua điện thoại thông minh, qua YouTube, TikTok, Facebook. Kính mong giáo hội có định hướng và đào tạo bài bản cho tăng ni trẻ về truyền thông Phật giáo để giảng pháp online vẫn giữ được sự trang nghiêm, chánh niệm, không chạy theo xu hướng câu view. Giáo hội quan tâm đến việc đào tạo ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Pali để tăng ni trẻ đủ khả năng đi hoằng pháp ở nước ngoài, tham gia các hội nghị quốc tế, đưa hình ảnh Phật giáo Việt Nam ra quốc tế.”
Dưới góc nhìn của một phật tử, chị Nguyễn Trần Liên Hằng (phật tử thiền sinh Thiền viện Tuệ Quang, phường Linh Xuân, Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, đạo Phật phát triển cần ứng dụng công nghệ, ngôn ngữ hiện đại để hỗ trợ giới trẻ tiếp cận được những điểm cốt lõi trong tư tưởng Phật giáo; qua đó giúp sửa mình, xây dựng con người và đời sống tốt đẹp hơn./.
Gần 2.000 đại biểu tham dự Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X
Sự kiện là dấu mốc quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế.
