Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa đạt đồng thuận về lập trường đàm phán đối với một phần của gói cải cách pháp lý “Omnibus X," trong đó tập trung đơn giản hóa các quy định liên quan đến thuốc bảo vệ thực vật, quản lý trang trại và vật liệu nhựa sử dụng trong ngành thực phẩm.
Động thái này được xem là bước đi mới của EU nhằm cắt giảm gánh nặng thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và nông dân, đồng thời vẫn duy trì các tiêu chuẩn cao về an toàn thực phẩm, sức khỏe con người, vật nuôi và bảo vệ môi trường.
Theo nội dung được thông qua, các nước thành viên EU nhất trí thúc đẩy việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) trong phun thuốc bảo vệ thực vật, bãi bỏ một số nghĩa vụ ghi chép trùng lặp tại trang trại và loại bỏ các quy định lỗi thời liên quan đến vật liệu nhựa tiếp xúc với thực phẩm.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc mở rộng khả năng sử dụng drone trong nông nghiệp. Hiện nay, quy định của EU về sử dụng bền vững thuốc bảo vệ thực vật cơ bản cấm phun thuốc từ trên không, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt do quốc gia thành viên phê duyệt.
Tuy nhiên, Hội đồng EU cho rằng quy trình xin miễn trừ hiện nay đang tạo ra gánh nặng đáng kể cho nông dân và cơ quan quản lý. Vì vậy, lập trường mới cho phép xây dựng cơ chế miễn trừ riêng đối với một số loại drone chuyên dụng, kể cả khi chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện của trường hợp ngoại lệ truyền thống.
EU đánh giá việc phun thuốc có mục tiêu bằng drone trong một số điều kiện có thể an toàn tương đương, thậm chí ít rủi ro hơn so với phương thức phun thuốc mặt đất.
Theo đề xuất, Cơ quan an toàn thực phẩm châu Âu (EFSA) sẽ xây dựng hướng dẫn đánh giá rủi ro đối với các sản phẩm bảo vệ thực vật được phun bằng drone, đồng thời xác định các loại drone được phép sử dụng và điều kiện vận hành cụ thể.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, các quốc gia thành viên vẫn có thể cấp phép sử dụng drone nếu đáp ứng các yêu cầu hiện hành về phun thuốc từ trên không và phải thông báo cho Ủy ban châu Âu cùng EFSA trong vòng 30 ngày sau khi phê duyệt.
Bên cạnh đó, Hội đồng EU cũng đề xuất đơn giản hóa thủ tục quản lý tại các trang trại chăn nuôi. Theo quy định hiện hành, nông dân phải ghi chép riêng về điều trị y tế cho vật nuôi và tỷ lệ tử vong của đàn vật nuôi, dù những nội dung này đã được yêu cầu trong các văn bản khác của EU liên quan đến thuốc thú y và sức khỏe động vật.
Dự thảo mới sẽ loại bỏ các nghĩa vụ ghi chép trùng lặp nhằm giảm áp lực hành chính cho người chăn nuôi, đồng thời vẫn bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc và giám sát dịch bệnh.
Lĩnh vực thứ ba được điều chỉnh là vật liệu nhựa tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Hội đồng EU đề xuất bãi bỏ hai chỉ thị ban hành từ các năm 1982 và 1985 do nội dung của các văn bản này đã được thay thế toàn diện bằng quy định mới của EU từ năm 2011.
Theo Hội đồng EU, việc loại bỏ các quy định cũ sẽ giúp hệ thống pháp luật minh bạch và nhất quán hơn, tránh chồng chéo trong quá trình thực thi.
Gói cải cách “Omnibus X” nằm trong chương trình cải cách tổng thể của EU nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tinh giản thủ tục hành chính trong toàn khối. Ngoài lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm, chương trình này còn bao gồm các quy định về sản phẩm diệt khuẩn, thức ăn chăn nuôi, kiểm tra chính thức và phúc lợi động vật.
Trước đó, EU đã xác định việc đơn giản hóa hệ thống pháp lý là một ưu tiên chiến lược trong bối cảnh châu Âu tìm cách tăng sức cạnh tranh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Kể từ đầu năm 2025, Ủy ban châu Âu đã lần lượt trình 10 gói giải pháp “Omnibus” nhằm rà soát và tinh giản các quy định hiện hành.
Theo lộ trình “Một châu Âu, một thị trường” được các thể chế EU ký kết hồi tháng 4/2026, toàn bộ các gói cải cách này dự kiến sẽ hoàn tất trước cuối năm 2027.
Sau khi Hội đồng EU thông qua lập trường chung, gói đề xuất sẽ được đưa vào quá trình đàm phán với Nghị viện châu Âu. Hai bên sẽ thảo luận để thống nhất nội dung cuối cùng trước khi văn bản được chính thức ban hành.
Việc thúc đẩy gói cải cách “Omnibus X” cho thấy định hướng nhất quán của EU trong việc tinh gọn hệ thống pháp luật, giảm gánh nặng hành chính và nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời vẫn bảo đảm các tiêu chuẩn cao về an toàn, môi trường và sức khỏe cộng đồng trong toàn khối./.
EU thay đổi quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với nông sản
Từ 11/5/2024, Liên minh châu Âu (EU) sẽ áp dụng mức dư lượng tối đa (MRL) mới, cho phép MRL Oxamyl trên các loại nông sản rở mức 0,001 mg/kg, thấp hơn nhiều so với mức 0,01-0,05 mg/kg trước đây.
