Tình hình tại khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp khi lực lượng Houthi tại Yemen ngày 13/7 thông báo đã nhắm mục tiêu vào sân bay quốc tế Abha của Saudi Arabia để đáp trả vụ tấn công vào sân bay quốc tế Sanaa tại Yemen mà lực lượng này cho là do Saudi Arabia thực hiện.
Đây được xem là đợt leo thang căng thẳng nghiêm trọng nhất giữa hai bên trong nhiều năm qua, làm dấy lên lo ngại xung đột vốn lắng dịu từ năm 2022 có thể bùng phát trở lại. Trong khi đó, Liên đoàn Arập kêu gọi tôn trọng chủ quyền của các quốc gia Arập và giải quyết các cuộc khủng hoảng thông qua đối thoại.
Trong một đoạn video, người phát ngôn của Houthi, ông Yahya Saree, thông báo lực lượng này đã sử dụng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) để tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào sân bay quốc tế Abha ở phía Tây Nam của Saudi Arabia, nhằm đáp trả cuộc tấn công nhằm vào sân bay quốc tế Sanaa.
Houthi cho rằng Saudi Arabia thực hiện các cuộc không kích này, mặc dù Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận cho biết các lực lượng của mình đã tiến hành vụ tấn công sân bay Sanaa nhằm ngăn một máy bay của Iran hạ cánh tại đây.
Ngoài ra, trong thông báo trên, ông Saree cũng cảnh báo các hãng hàng không thương mại tránh bay qua không phận Saudi Arabia, đồng thời nhấn mạnh cảnh báo này cần được nghiêm túc tuân thủ cho đến khi lệnh phong tỏa đối với sân bay quốc tế Sanaa được dỡ bỏ.
Ngay trước thông báo của Houthi, người phát ngôn liên minh quốc tế do Saudi Arabia dẫn đầu, ông Turki al-Maliki, xác nhận hệ thống phòng không Saudi Arabia đã đánh chặn các tên lửa do Houthi phóng đi từ Yemen. Tuy nhiên, ông không đề cập các thông tin khác về thương vong và thiệt hại do cuộc tập kích của Houthi gây ra.
Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại thỏa thuận ngừng bắn ở Yemen, có hiệu lực từ đầu tháng 4/2022, có nguy cơ sụp đổ, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng, ảnh hưởng đến an ninh khu vực Vùng Vịnh và hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Sân bay quốc tế Sanaa từ lâu đã là một điểm nóng trong cuộc xung đột tại Yemen. Houthi nhiều lần cáo buộc liên quân do Saudi Arabia đứng đầu cản trở hoặc hạn chế các chuyến bay qua sân bay này, cho rằng các biện pháp trên tạo thành lệnh phong tỏa nhân đạo, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và việc đi lại ra nước ngoài của người dân.
Trong khi đó, liên quân khẳng định các biện pháp hạn chế là cần thiết nhằm ngăn chặn hoạt động buôn lậu vũ khí vào Yemen.
Iran đã lên án vụ tấn công nhằm vào sân bay Sanaa, coi đây là hành động vi phạm luật pháp quốc tế. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Yemen, ông Rashad Al-Alimi cho biết đã chỉ thị không mở rộng phạm vi đối đầu.
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại khu vực Vùng Vịnh, ngày 13/7, Mỹ thông báo sẽ tạm đình chỉ các lịch hẹn để giải quyết thủ tục lãnh sự tại Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) trong 3 ngày. Thông báo nêu rõ: “Đại sứ quán Mỹ tại Abu Dhabi và Tổng Lãnh sự quán Mỹ tại Dubai đã hủy các cuộc hẹn lãnh sự trong thời gian từ ngày 13-15/7 do tình hình an ninh khu vực”.
Trong một diễn biến liên quan, Liên đoàn Arập đã lên tiếng khẳng định an ninh của các nước Arập là trách nhiệm chung, đòi hỏi các nước trong khu vực cần có lập trường thống nhất.
Phát biểu tại buổi họp báo ở thủ đô Cairo của Ai Cập, Tổng Thư ký Liên đoàn Arập (AL), ông Nabil Fahmy nhấn mạnh chủ quyền của các quốc gia Arập là "lằn ranh đỏ" không thể bị xâm phạm.
Ông Fahmy khẳng định bất kỳ hành động gây hấn nào nhằm vào an ninh của một quốc gia Arập cũng đồng nghĩa với hành động chống lại an ninh của toàn thế giới Arập.
Về những căng thẳng trong khu vực, ông Fahmy cho rằng các cuộc khủng hoảng tại Sudan, Syria, Yemen, Libya và Somalia chỉ có thể được giải quyết thông qua đối thoại và ngoại giao.
AL cũng tái khẳng định cam kết hỗ trợ khôi phục ổn định, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ các nước trong khu vực và tiếp tục ủng hộ sự nghiệp của người Palestine, coi đây là ưu tiên hàng đầu của liên đoàn./.