Ngày 13/7, Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) António Guterres đã kêu gọi Iran và Mỹ khẩn trương nối lại đối thoại, trong bối cảnh tình hình tại Vùng Vịnh tiếp tục leo thang sau các đợt tấn công qua lại những ngày gần đây, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng.
Theo phóng viên TTXVN tại Liên hợp quốc, trong tuyên bố được đưa ra giữa lúc căng thẳng gia tăng, người đứng đầu Liên hợp quốc nhấn mạnh các bên cần kiềm chế tối đa, tránh mọi hành động có thể đẩy tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát, đồng thời khẩn trương quay trở lại bàn đàm phán để giải quyết những vấn đề còn tồn tại bằng biện pháp ngoại giao.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc cho rằng chỉ có đối thoại nghiêm túc và thực chất mới có thể ngăn chặn nguy cơ đối đầu quân sự kéo dài, gây hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh khu vực và ổn định quốc tế.
Ông Guterres nhấn mạnh Liên hợp quốc sẵn sàng hỗ trợ mọi nỗ lực nhằm thúc đẩy việc hạ nhiệt căng thẳng, tạo điều kiện cho các bên tiếp xúc trực tiếp và tìm kiếm giải pháp hòa bình.
Người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đồng thời kêu gọi các nước liên quan tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo vệ dân thường, hạ tầng dân sự, bảo đảm an toàn cho hoạt động đi lại trên biển và tránh những hành động có thể làm trầm trọng thêm khủng hoảng.
Tổng Thư ký António Guterres đưa ra lời kêu gọi trên giữa lúc Mỹ và Iran nối lại hoạt động tấn công lẫn nhau, làm dấy lên quan ngại sâu sắc về an toàn hàng hải và tự do lưu thông qua Eo biển Hormuz, tuyến vận tải biển chiến lược có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nước này đang "tiếp quản" eo biển Hormuz và các quốc gia giàu có sẽ trả tiền cho việc Mỹ bảo vệ eo biển này.
Trả lời một chương trình truyền hình, Tổng thống Trump chỉ trích việc các nhà đàm phán Iran thay đổi những thỏa thuận đạt được sau nhiều giờ trao đổi; và đe dọa sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công quân sự chống lại Iran vì Tehran vi phạm các thỏa thuận ngừng bắn.
Về phần mình, phát biểu tại cuộc họp báo ở Tehran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei khẳng định Tehran sẽ chỉ thực hiện các nghĩa vụ của mình khi phía Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết đã đưa ra.
Ông cáo buộc Washington là bên đầu tiên vi phạm bản ghi nhớ được ký kết hồi tháng trước và cho rằng thỏa thuận hiện đã rơi vào tình trạng khủng hoảng.
Ông Baqaei cũng khẳng định Iran không và sẽ không tiến hành các cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào bất kỳ quốc gia nào trong khu vực; nhấn mạnh các cuộc tấn công của Tehran chỉ nhằm vào các căn cứ và cơ sở mà Mỹ sử dụng để tiến hành các hoạt động quân sự chống lại nước này.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran cũng khẳng định Tehran vẫn đang duy trì trao đổi với các nước trung gian gồm Qatar, Oman và Pakistan nhằm ngăn chặn căng thẳng tiếp tục leo thang và duy trì các kênh đối thoại.
Trong khi đó, người phát ngôn của Bộ chỉ huy quân sự Iran Khatam Al-Anbiya cảnh báo sẽ không cho phép Mỹ "can thiệp" vào việc quản lý eo biển Hormuz "trong bất kỳ hoàn cảnh nào;” đồng thời tuyên bố bất kỳ sự hợp tác nào giữa các nước Vùng Vịnh với Washington sẽ bị coi là "hành động chiến tranh."
Theo các kênh quan sát, lượng tàu di chuyển qua eo biển chiến lược này đã rơi xuống mức thấp nhất trong 5 tuần. Theo truyền hình nhà nước Iran, ngày 13/7, lực lượng an ninh nước này đã bắn "cảnh cáo" vào hai tàu đang cố đi qua eo biển Hormuz, buộc các tàu này phải dừng lại.
Trong khi đó, truyền thông nước này cho biết các cuộc không kích của Mỹ tại khu vực sản xuất dầu mỏ phía Tây Nam Iran đã khiến 2 người thiệt mạng và 3 người bị thương. Truyền thông và người dân cũng báo cáo đã nghe thấy tiếng nổ gần Bandar Abbas và đảo Qeshm./.
Mỹ-Iran nối lại đối thoại, cục diện Trung Đông xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt
Mỹ và Iran nối lại đối thoại gián tiếp với những tín hiệu tích cực đầu tiên, trong khi căng thẳng quanh chương trình hạt nhân, eo biển Hormuz và an ninh Trung Đông vẫn chưa được tháo gỡ.
