Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, cho phép ngành vệ sinh làm việc xuyên ngày đêm, xe rác lưu thông giờ cao điểm, tăng cường điều phối, giám sát và xử lý tại nguồn.
Sự vào cuộc của chính quyền các cấp, doanh nghiệp và ý thức đồng hành của người dân góp phần giữ gìn diện mạo đô thị sạch đẹp, văn minh trong những ngày đầu năm mới.
Không để rác tồn đọng
Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, từ ngày 14-22/2 (27 tháng Chạp đến hết mùng 6 Tết), toàn bộ lực lượng vệ sinh môi trường trên địa bàn Thành phố tổ chức làm việc xuyên suốt ngày đêm.
Các phương tiện chuyên dụng được tạo điều kiện lưu thông cả trong giờ cao điểm nhằm bảo đảm rác thải sinh hoạt được thu gom, vận chuyển kịp thời, nhất là tại khu vực đường hoa, lễ hội và điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa.
Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng phương án tổng thể về quét dọn, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải; đồng thời điều tiết khối lượng rác về các khu xử lý tập trung, hạn chế tình trạng quá tải cục bộ.
Ban Quản lý các Khu liên hợp xử lý chất thải Thành phố tăng cường giám sát hoạt động tại trạm trung chuyển, điểm hẹn rác, chủ động ứng phó khi phát sinh sự cố. Công an Thành phố phối hợp phân luồng giao thông, hỗ trợ xe thu gom di chuyển an toàn; yêu cầu các phương tiện vận chuyển bảo đảm kỹ thuật, không để rơi vãi hay rò rỉ nước rỉ rác ra môi trường.
Ở cơ sở, Ủy ban Nhân dân các phường, xã được giao theo dõi sát công tác vệ sinh trên địa bàn; duy trì quét dọn tại các trục đường chính, khu vực công cộng, sông rạch, bờ biển, kể cả trong thời gian công nhân nghỉ mùng 1 và 2 Tết; chủ động huy động xe xúc tại các điểm phát sinh khối lượng rác lớn.
Tại phường Chợ Quán, công tác vệ sinh được triển khai theo kế hoạch riêng gắn với các hoạt động lễ hội. Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường phối hợp Công ty Trách nhiệm hữu hạn MTV Dịch vụ Công ích Quận 5 tổ chức thu gom rác hai lần mỗi ngày; riêng ngày 29 tháng Chạp tăng thêm ca giữa trưa để xử lý dứt điểm trước giao thừa. Các cơ sở kinh doanh được đề nghị tạm ngưng hoạt động trước 12 giờ cùng ngày để phục vụ tổng vệ sinh.
Nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền địa phương, đơn vị dịch vụ công ích và ban điều hành 25 khu phố, đến nay không xảy ra tình trạng tồn đọng rác kéo dài; các tuyến đường trọng điểm và khu vực tổ chức hội hoa xuân được giữ gìn sạch sẽ.
Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn MTV Dịch vụ Công ích Quận 5 Phạm Thị Thúy Nhàn cho biết, đơn vị đang phối hợp ba phường Chợ Quán, An Đông và Chợ Lớn tăng cường nhân lực, phương tiện do lượng rác cuối năm tăng mạnh, trong đó có nhiều rác cồng kềnh. Bình quân năm 2025, khối lượng rác khoảng 120-130 tấn/ngày; riêng dịp cận Tết tăng lên 140 - 150 tấn/ngày.
Công ty bố trí 9 xe ép rác, tăng cường thêm 1 xe trong cao điểm cùng 2 xe chuyên dụng hỗ trợ; đội vận chuyển 22 người và hơn 120 công nhân quét dọn làm việc xuyên đêm. Sau thời khắc giao thừa, lực lượng tiếp tục thu gom đến sáng mùng 1 và trở lại làm việc từ tối cùng ngày, bảo đảm môi trường thông thoáng cho người dân vui Xuân.
Doanh nghiệp, người dân đồng hành
Trao đổi với phóng viên TTXVN, đại diện Saigon Co.op cho biết, trong dịp Tết Bính Ngọ 2026, lượng rác thải sinh hoạt và bao bì phát sinh tại hệ thống Co.opmart trên địa bàn Thành phố ước tăng 10-15% so với ngày thường do sức mua tăng cao. Rác hữu cơ từ rau củ, thực phẩm tươi sống; bao bì carton tại khu tiếp nhận hàng hóa; túi đựng hàng tại quầy thu ngân là những nguồn phát sinh chính.
Tuy nhiên, Co.op mart đã triển khai phân loại rác tại nguồn từ nhiều năm qua và tiếp tục tăng cường trong cao điểm Tết. Doanh nghiệp tập trung vào ba nhóm giải pháp như giảm thiểu rác ngay từ khâu đóng gói, ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường; phân loại rác hữu cơ, rác tái chế và rác còn lại tại siêu thị; phối hợp đối tác thu gom, tái chế theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
“Chúng tôi khuyến khích khách hàng sử dụng túi nhiều lần, túi tự hủy sinh học; kiểm soát việc phát túi tại quầy thu ngân để tránh lãng phí. Các giỏ quà Tết ưu tiên bao bì carton có khả năng tái chế, giảm tối đa vật liệu nhựa,” đại diện Saigon Co.op chia sẻ.
Ở góc độ người dân, ý thức giữ gìn môi trường trong dịp Tết cũng có chuyển biến rõ rệt. Tại phường Chợ Quán, nhiều hộ kinh doanh chủ động ký cam kết thu gom rác đúng quy định, không lấn chiếm lòng lề đường, tập kết rác đúng giờ. Tại xã Vĩnh Lộc, người dân tự giác dọn dẹp trước nhà, lưu giữ rác trong hai ngày đầu năm mới để tạo điều kiện cho công nhân vệ sinh nghỉ Tết.
Chị Nguyễn Thị Hồng, tiểu thương kinh doanh thực phẩm tại phường Chợ Quán, cho biết: “Tết bán hàng nhiều, rác phát sinh cũng nhiều hơn nên gia đình tôi phân loại sẵn, buộc kín, bỏ đúng giờ quy định. Thành phố sạch thì mình buôn bán cũng thuận lợi.”
Anh Lê Minh Tuấn, cư dân xã Vĩnh Lộc, chia sẻ thêm, thấy chính quyền ra quân, lắp camera xử lý điểm xả rác bừa bãi, bà con cũng ý thức hơn. Đường sá sạch sẽ, đón năm mới cũng vui và yên tâm hơn.
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, việc phân cấp rõ trách nhiệm, cho phép xe rác lưu thông giờ cao điểm, tăng cường kiểm tra xử lý vi phạm và đẩy mạnh truyền thông đã góp phần giảm áp lực cho hệ thống thu gom trong những ngày cao điểm.
Sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng là yếu tố quan trọng giúp Thành phố chủ động kiểm soát khối lượng rác gia tăng dịp Tết./.