Trải qua 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, kinh tế tư nhân đã trở thành một thành phần có những đóng góp quan trọng trong nền kinh tế nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa.
Việc Đảng chính thức khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế là bước đổi mới tư duy sâu sắc, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc tạo điều kiện cho khu vực này phát triển bền vững.
Bước tiến mạnh mẽ về nhận thức, lý luận và thực tiễn
Kể từ năm 1986, sau khi Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 đề ra chính sách kinh tế nhiều thành phần, chủ trương và nhận thức về vai trò của kinh tế tư nhân đã được phát triển qua từng kỳ đại hội sau đó, quan điểm của Đảng về kinh tế tư nhân ngày càng cởi mở và nhất quán.
Đại hội VI thừa nhận sự tồn tại của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế nhiều thành phần, "coi nền kinh tế có cơ cấu nhiều thành phần là một đặc trưng của thời kỳ quá độ."
Từ Đại hội VII đến Đại hội XIII, Đảng từng bước mở rộng quyền phát triển, xác định vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế tư nhân. Đại hội X (năm 2006) đã nêu rõ chủ trương coi trọng kinh tế tư nhân, đến Đại hội XII coi kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.
Ngày 4/5/2025, Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân khẳng định: "kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia"
Đặc biệt, tới Đại hội XIV, Đảng đã coi phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Việc đặt kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế là tiếp cận có tầm chiến lược trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt.
Việc đặt kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế là tiếp cận có tầm chiến lược trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt.
Đây là bước tiến mạnh mẽ về nhận thức, lý luận và thực tiễn của Đảng trong phát triển Nền Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Và nay, lần đầu tiên, kinh tế tư nhân được xác nhận là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, bên cạnh vai trò chủ đạo của nền kinh tế nhà nước.
Đưa kinh tế tư nhân phát triển nhanh và bền vững
Sau gần 40 năm Đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân đã phát triển mạnh mẽ, ngày càng khẳng định là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế
Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng gia tăng về số lượng, mở rộng về quy mô, đa dạng về loại hình tổ chức và lan tỏa sâu rộng trong nhiều lĩnh vực kinh doanh, tạo ra hàng triệu việc làm và là động lực quan trọng thúc đẩy năng suất, sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Số lượng doanh nghiệp khu vực tư nhân đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh đã tăng nhanh từ 488.395 doanh nghiệp (năm 2016) lên 940.000 doanh nghiệp (năm 2025).
Số lượng hộ kinh doanh (cơ sở sản xuất phi nông nghiệp) tăng từ 4,909 triệu hộ (năm 2016) lên trên 5 triệu hộ (năm 2025). Nhiều doanh nghiệp khu vực tư nhân quy mô lớn, tiềm lực mạnh xuất hiện.
Kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 50% GDP trong suốt giai đoạn 2016-2023 và đến năm 2025 đóng góp 51% GDP (trong đó doanh nghiệp tư nhân chiếm 28% GDP, hộ sản xuất chiếm 23% GDP), trên 30% thu ngân sách, sử dụng 82% lao động.
Bước đầu, Việt Nam đã hình thành một số tập đoàn kinh tế tư nhân có quy mô lớn, hoạt động đa ngành, có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đã thu hút được một số doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đầu tư cho nghiên cứu và triển khai khoa học công nghệ kết nối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Cơ chế, chính sách về kinh tế tư nhân có bước đổi mới mạnh mẽ, nhất là từ năm 2025, theo hướng phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.
Trong giai đoạn mới, Đảng chủ trương xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia là động lực chính và phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Tạo môi trường thuận lợi, an toàn để doanh nghiệp tư nhân tiếp cận bình đẳng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực; mở rộng sản xuất, kinh doanh, đa dạng hóa thị trường, xây dựng và phát triển thương hiệu, nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào khu vực nông nghiệp, nông thôn.
Chú trọng phát triển các tập đoàn kinh tế tư nhân Việt Nam lớn, mạnh, ngang tầm khu vực và thế giới. Xây dựng chính sách hỗ trợ để hình thành một số tập đoàn kinh tế tư nhân mạnh, quy mô lớn, đầu đàn để dẫn dắt chuỗi giá trị trong nước và mở rộng, tham gia thị trường toàn cầu.
Tập trung xây dựng và triển khai có hiệu quả các chương trình quốc gia để thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ nhanh chóng vươn lên trở thành doanh nghiệp lớn. Hỗ trợ tích cực và tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, kinh tế hợp tác, kinh tế tập thể, hộ nông nghiệp và phi nông nghiệp tiếp cận đất đai, vốn, công nghệ, thị trường. Phát triển các làng nghề gắn với phát huy các giá trị văn hóa và bảo vệ môi trường.
Tạo môi trường thuận lợi để khu vực tư nhân tin tưởng, sẵn sàng tham gia đầu tư, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ. Ban hành cơ chế, chính sách giao, đặt hàng khu vực tư nhân tham gia vào các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học trọng điểm, dự án, công trình, nhiệm vụ quan trọng quốc gia, phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tư nhân tiếp cận cơ sở hạ tầng nghiên cứu khoa học quan trọng của Nhà nước.
Xây dựng, triển khai hiệu quả Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển các ngành công nghệ cao, công nghiệp mới nổi. Khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và triển khai, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.
Trong thời gian tới, với những quyết sách lớn song hành, các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cụ thể, kinh tế tư nhân sẽ tiếp tục phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế-xã hội chung của đất nước. Sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn là trụ cột để xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao vai trò chủ động của Việt Nam trong cục diện chính trị thế giới, nền kinh tế quốc tế và nền văn minh toàn cầu./.