Lào Cai đặt mục tiêu xây dựng hồ sơ 1 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 1 di tích quốc gia đặc biệt, 1 di tích quốc gia, 6 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 5 di tích xếp hạng cấp tỉnh.
Đây là một trong những nội dung chính của Kế hoạch số 456 triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2030 vừa được Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai ban hành ngày 29/9/2026.
Chương trình được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh, hướng tới tạo chuyển biến toàn diện trong phát triển văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần, khả năng tiếp cận văn hóa của Nhân dân và bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc.
Tỉnh Lào Cai xác định phát triển văn hóa gắn với xây dựng con người, gia đình và môi trường văn hóa lành mạnh; đồng thời tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với đặc thù miền núi, biên giới. Việc thực hiện Chương trình được gắn với các chương trình, đề án về xây dựng và phát triển văn hóa, con người đang triển khai trên địa bàn tỉnh, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, tránh chồng chéo, trùng lặp.
Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao theo hướng đồng bộ, hiện đại; bảo đảm 100% chính quyền địa phương 2 cấp và lực lượng vũ trang có thiết chế văn hóa đáp ứng nhu cầu sáng tạo, hưởng thụ văn hóa. Khoảng 90% thiết chế văn hóa cơ sở hoạt động thường xuyên, hiệu quả; 70% xã vùng cao có ít nhất một mô hình không gian văn hóa cộng đồng hoạt động hiệu quả và 60% thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số duy trì sinh hoạt văn hóa truyền thống định kỳ.
Cùng với đó, tỉnh đặt mục tiêu nâng chỉ số hạnh phúc của người dân đạt từ 72% trở lên; tỷ lệ người dân đọc sách thường xuyên đạt 80% và tỷ lệ người dân tham gia luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên đạt 43,5%. Lào Cai sẽ đầu tư xây dựng 3 làng văn hóa truyền thống dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng; 100% thôn, tổ dân phố có câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật, câu lạc bộ thể dục, thể thao hoạt động hiệu quả.
Trọng tâm của Chương trình là bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa. Tỉnh sẽ thực hiện số hóa 100% di tích quốc gia đặc biệt, 80% di tích quốc gia, 100% di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và 80% di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên địa bàn tỉnh.
Chương trình cũng chú trọng phát triển công nghiệp văn hóa, khai thác tiềm năng về văn hóa, con người, di sản và du lịch để hình thành các sản phẩm, dịch vụ có giá trị và khả năng cạnh tranh. Tỉnh phấn đấu đến năm 2030, công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GRDP; từng bước xây dựng thương hiệu đối với du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, lễ hội, thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm văn hóa đặc trưng gắn với bản sắc các dân tộc Lào Cai.
Để thực hiện các mục tiêu trên, nguồn vốn Chương trình được huy động từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác. Việc bố trí, sử dụng kinh phí căn cứ quyết định giao vốn, giao dự toán của cấp có thẩm quyền, khả năng cân đối ngân sách và các quy định hiện hành.
Việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2030 tạo nền tảng để Lào Cai phát huy giá trị văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân, bảo tồn bản sắc các dân tộc, đồng thời gắn phát triển văn hóa với du lịch và phát triển kinh tế-xã hội bền vững./.
Giữ hồn lúa mẹ - nghi lễ Tết cơm mới thiêng liêng của người Xá Phó ở Lào Cai
Với đồng bào Xá Phó, Tết cơm mới là nghi lễ linh thiêng để giữ hồn lúa mẹ, tạ ơn trời đất, dâng những hạt gạo thơm đầu mùa lên bàn thờ tổ tiên và cầu mong cho mùa màng luôn tươi tốt, bội thu.
