Ngày 4/2, người phát ngôn Liên hợp quốc Stephane Dujarric cho biết Liên hợp quốc đang theo dõi sát tình hình nhân đạo tại Cuba và bày tỏ quan ngại trước những khó khăn mà quốc gia này đang đối mặt, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung năng lượng gặp nhiều thách thức.
Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ tại trụ sở Liên hợp quốc, ông Dujarric cho biết Tổng thư ký Liên hợp quốc lo ngại tình hình nhân đạo tại Cuba có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu các nhu cầu thiết yếu, trong đó có nhiên liệu, không được đáp ứng đầy đủ.
Ông tái khẳng định trong nhiều thập kỷ qua, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã nhiều lần kêu gọi chấm dứt lệnh bao vây cấm vận mà Mỹ áp đặt đối với Cuba. Tổng thư ký Liên hợp quốc kêu gọi tất cả các bên thúc đẩy đối thoại và tôn trọng luật pháp quốc tế.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp cho phép áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia bán hoặc cung cấp dầu mỏ cho Cuba, đồng thời tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan tới những quan ngại về an ninh.
Về phần mình, Chính phủ Cuba coi việc Mỹ đe dọa phong tỏa nguồn cung dầu mỏ của nước này càng gây thêm khó khăn cho nền kinh tế và đời sống của người dân tại đảo quốc Caribe này.
Cũng trong ngày 4/2, Bộ Ngoại giao Nga cho biết tại cuộc gặp với Đại sứ Cuba tại Moskva Enrique Orta Gonzalez, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Pankin đã trao đổi với phía Cuba về tình hình hiện nay, trong đó có những sức ép kinh tế và quân sự mà La Habana đang phải đối mặt.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Nga, phía Nga bày tỏ sự ủng hộ và đoàn kết với Cuba, đồng thời tái khẳng định coi trọng quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước. Cuộc trao đổi diễn ra trong bầu không khí hiểu biết lẫn nhau, với việc hai bên thảo luận các vấn đề thời sự nhằm thúc đẩy hơn nữa hợp tác song phương, bao gồm các lĩnh vực văn hóa, nhân đạo và phối hợp tại các diễn đàn quốc tế.
Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ngày 4/2 cho biết chính phủ nước này đang xem xét các kênh ngoại giao phù hợp với Mỹ liên quan đến việc tiếp tục cung cấp dầu mỏ cho Cuba, trong bối cảnh Washington ban hành sắc lệnh áp thuế đối với các quốc gia có hoạt động giao thương dầu mỏ với La Habana.
Phát biểu tại cuộc họp báo cùng ngày, bà Sheinbaum nhấn mạnh Mexico là một quốc gia có chủ quyền, đồng thời cho rằng những thách thức hiện nay xuất phát từ tuyên bố của Mỹ về khả năng áp thuế đối với các nước cung cấp dầu cho Cuba. Theo Tổng thống Mexico, chính phủ đang tìm kiếm các giải pháp ngoại giao nhằm xử lý vấn đề này, tránh để tác động tiêu cực tới lợi ích của Mexico.
Nhà lãnh đạo Mexico cho biết lượng dầu xuất khẩu sang Cuba theo hợp đồng thương mại với Tập đoàn Dầu khí quốc gia Pemex lớn hơn đáng kể so với phần viện trợ nhân đạo, có tổng giá trị hơn 400 triệu USD. Bà khẳng định trong tuần này, Mexico vẫn sẽ chuyển các lô hàng viện trợ nhân đạo gồm những mặt hàng thiết yếu tới Cuba, đồng thời tiếp tục trao đổi với Washington về vấn đề dầu mỏ.
Ngoài ra, Mexico cũng triển khai các hình thức hỗ trợ khác dành cho Cuba thông qua các hợp đồng mua bán thuốc men và vaccine. Theo bà Sheinbaum, đây là những thỏa thuận tương tự các chương trình viện trợ nhân đạo mà Mexico đang thực hiện với nhiều quốc gia khác, trong đó có hỗ trợ ứng phó cháy rừng tại bang California và Texas (Mỹ), Chile, cũng như hỗ trợ Haiti.
Tổng thống Sheinbaum tái khẳng định tinh thần đoàn kết là một phần trong chính sách đối ngoại mang tính lịch sử của Mexico, đồng thời cho biết nước này luôn duy trì quan hệ hợp tác và ủng hộ Cuba kể cả trong những giai đoạn khó khăn nhất. Bà cũng cho hay lượng dầu Pemex xuất khẩu sang Cuba chỉ chiếm chưa đến 1% tổng sản lượng của tập đoàn.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mexico đã ngừng cung cấp dầu cho Cuba sau cuộc trao đổi với người đồng cấp Sheinbaum. Theo báo Financial Times (Anh), sản lượng dầu mỏ của Mexico hiện vào khoảng 1,6 triệu thùng/ngày, trong đó Pemex xuất khẩu sang Cuba trung bình gần 12.300 thùng/ngày trong năm 2025.
Trong khi đó, cùng ngày, Chính phủ Canada đã cập nhật khuyến cáo du lịch đối với Cuba, kêu gọi công dân nước này hết sức thận trọng trong bối cảnh quốc gia Caribe đang đối mặt với tình trạng thiếu điện, nhiên liệu và các nhu yếu phẩm cơ bản.
Thông báo của Chính phủ Canada lưu ý tình hình có thể diễn biến khó lường và làm gián đoạn các chuyến bay trong thời gian ngắn. Để giảm áp lực đối với hệ thống điện, Cuba đang áp dụng các biện pháp cắt điện luân phiên, song Ottawa lưu ý tình trạng mất điện đột xuất trên diện rộng cũng có thể xảy ra và kéo dài hơn 24 giờ.
Chính phủ Canada khuyến nghị công dân đang ở Cuba theo dõi sát thông tin, tuân thủ hướng dẫn của chính quyền sở tại và đăng ký với dịch vụ Đăng ký người Canada ở nước ngoài để thuận tiện liên lạc trong trường hợp khẩn cấp.
Canada cũng khuyến nghị công dân kiểm tra kỹ phạm vi bảo hiểm du lịch, bao gồm sơ tán y tế và đăng ký với Chính phủ Canada trước hoặc trong chuyến đi, đồng thời nắm rõ các kênh hỗ trợ lãnh sự khi cần thiết./.