Dù phải thực hiện nhiệm vụ xử lý doanh nghiệp, tái cơ cấu theo Nghị quyết 220 của Chính phủ. các văn bản chỉ đạo của Bộ Xây dựng và Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC), tuy nhiên, các doanh nghiệp đóng tàu của SBIC đều về đích trước kế hoạch, thậm chí là vượt chỉ tiêu về sản xuất, kinh doanh của năm nay.
Đơn hàng nhiều nhưng cũng lắm nỗi lo
Đeo chiếc mặt nạ chuyên dụng che mắt và mặt lúc thao tác hàn, từng tia sáng chói lòa xen lẫn tiếng xoẹt xoẹt và khói hàn, anh Phạm Văn Thành, có thâm niên 28 năm làm thợ hàn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đóng tàu Phà Rừng đang tỉ mẩn chính xác đến từng milimét từng mũi hàn thân vỏ tàu chở hàng.
“Việc tại nhà xưởng nhiều làm không xuể, đơn hàng đóng tàu được lãnh đạo Công ty Đóng tàu Phà Rừng công bố vẫn còn đến tận 2026 nên công nhân không phải lo lắng về công việc, chỉ cố giữ sức khỏe để đi làm đều, thậm chí cao hơn nếu tăng ca,” anh Thành chia sẻ.
Với mức lương trung bình đã lên tới 17,3 triệu đồng/tháng, theo anh Thành, đóng tàu là công việc nặng nhọc, đòi hỏi tay nghề cơ khí cao nhưng thu nhập ổn định nên nhiều công nhân vẫn “bám trụ.” Vì thế, công ty có nhiều chế độ, chính sách, lương thưởng tốt qua từng năm nhằm giữ chân người lao động.
Ông Vũ Hữu Chiến, Tổng Giám đốc Công ty Đóng tàu Phà Rừng cho biết với các sản phẩm đóng mới, sửa chữa này đã đưa kết quả sản xuất kinh doanh 9 tháng đạt kế hoạch đề ra. Hết năm 2025, giá trị sản xuất đạt khoảng 846 tỷ đồng, vượt 25%; doanh thu và thu nhập khác khoảng 644 tỷ, vượt 27%. Lợi nhuận từ sản xuất kinh doanh chính khoảng 23,7 tỷ đồng; thu nhập bình quân khoảng 17,3 triệu đồng/người/tháng.
“Phà Rừng đã cố gắng sắp xếp đẩy nhanh tiến độ thi công 10 tàu chở dầu hóa chất 13.000 DWT (hiện đã bàn giao 2 tàu, đang thi công 8 tàu), thuê thêm thầu phụ với hàng trăm nhân công, nhưng nhà máy vẫn làm không hết việc, phải từ chối chủ tàu khác và không dám nhận thêm đơn hàng bởi năng lực không thể đảm nhận nổi," ông Chiến khẳng định.
Tương tự, Công ty Đóng tàu Nam Triệu doanh thu vượt hơn 25%; Bạch Đằng con số này là hơn 22,4%.
Theo ông Phạm Quang Tuyến, Tổng Giám đốc Công ty Đóng tàu Nam Triệu, năm 2025 sản lượng, doanh thu đều vượt 120%. Đơn vị có đầy đủ công ăn việc làm năm 2026 và kéo dài đến năm 2029, thu nhập trung bình 14 triệu đồng/người, bảo đảm lương, thưởng, chế độ chính sách, không để phát sinh nợ bảo hiểm.
“Công ty đã thực hiện được nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết 220 là duy trì, phát triển được sản xuất, đảm bảo việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, Nam Triệu không thực hiện được hợp đồng chìa khóa trao tay, không đi đấu thầu, nhận các dự án lớn mà chỉ tập trung vào nhân công, cấp vật tư, cung ứng thép do nằm trong nhóm nợ xấu, không còn tài sản, dòng tiền để thực hiện bảo lãnh,” ông Tuyến than thở.
Theo ông Từ Minh Hùng, Tổng Giám đốc Công ty Đóng tàu Bạch Đằng, đơn vị nỗ lực duy trì các hoạt động cốt lõi như đóng mới tàu, gia công kết cấu thép, sửa chữa tàu.
“Dù đơn hàng vẫn còn, việc tòa án thụ lý thủ tục phá sản tái cơ cấu theo Nghị quyết 220 khiến Công ty bị hạn chế trong tiếp cận các hợp đồng lớn, không đủ điều kiện ứng vốn bảo lãnh hoặc cam kết tiến độ. Khách hàng thận trọng hơn khi ký hợp đồng với doanh nghiệp đang trong giai đoạn tái cơ cấu,” ông Hùng chỉ ra khó khăn.
Lối đi nào hậu tái cơ cấu?
Ông Trần Mạnh Hà, Tổng Giám đốc SBIC cho biết tổng công ty nộp đơn phá sản, thực hiện theo đúng các quy định dưới sự giám sát của thẩm phán và quản tài viên, nhưng vẫn đảm bảo được việc làm, thu nhập, duy trì sản xuất kinh doanh là rất khó.
“Chúng tôi phải chuẩn bị quỹ việc làm đủ lớn có giá trị gia tăng để bước vào giai đoạn khó khăn nhất của quá trình triển khai phá sản doanh nghiệp. Năm 2026, SBIC đặt mục tiêu giá trị sản xuất 5.245 tỷ đồng, bằng 107% so với kế hoạch năm 2025; doanh thu 4.398 tỷ đồng, bằng 109% so với kế hoạch năm 2025. Các đơn vị duy trì sản xuất kinh doanh đều đảm bảo việc làm năm 2026, thậm chí tới giai đoạn 2027-2028, phấn đấu nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ sản phẩm và tiết giảm chi phí, gia tăng biên độ lợi nhuận,” ông Hà khẳng định.
Đại diện các doanh nghiệp đóng tàu cũng mong muốn sớm có phương án tái cơ cấu xử lý nợ đọng, minh bạch tài chính theo Nghị quyết 220 để mở ra hướng đi mới cho doanh nghiệp.
Theo ông Từ Minh Hùng, Tổng Giám đốc Công ty Đóng tàu Bạch Đằng, việc xử lý các tồn tại tài chính từ các giai đoạn trước đây có tác động đáng kể đến kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh trong những năm vừa qua. Các tồn tại tài chính làm giảm nguồn lực duy trì và đầu tư thiết bị; một số lao động có tay nghề cao có tâm lý dao động.
“Hiện nay, Bạch Đằng đang thực hiện các thủ tục phá sản, nên các hợp đồng đóng tàu chủ yếu dựa vào niềm tin về năng lực với khách hàng là chính,” ông Hùng nói.
Để triển khai hiệu quả chủ trương tái cơ cấu, Công ty Bạch Đằng đề xuất giải pháp giữ ổn định lực lượng lao động cốt lõi bằng cách duy trì việc làm, giữ chân đội ngũ kỹ sư-công nhân tay nghề cao; hoàn thiện mặt bằng theo hướng phù hợp với sản phẩm; xây dựng cơ chế thu hút nhà đầu tư có năng lực thực sự; tăng cường hợp tác, liên kết trong ngành.
“Tài sản có giá trị nhất của Công ty Đóng tàu Bạch Đằng không phải là máy móc hay mặt bằng, mà chính là đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật và công nhân lành nghề. Đội ngũ này không chỉ duy trì sản xuất mà còn đóng vai trò là ‘khung xương’ kỹ thuật để chuyển giao kinh nghiệm, đảm bảo dấu ấn chất lượng của thương hiệu vẫn được tồn tại và phát huy, duy trì được năng lực đóng mới, sửa chữa trong mọi hoàn cảnh,” ông Hùng nhấn mạnh.
Trong khi đó, Tổng Giám đốc Công ty Đóng tàu Bạch Đằng cũng đề nghị hậu tái cơ cấu thì nhà đầu tư có năng lực tài chính và kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ khí-đóng tàu; tôn trọng và tiếp tục phát huy thế mạnh về nhân lực; có chiến lược kinh doanh rõ ràng, phù hợp với điều kiện mặt bằng hiện hữu; chấp nhận lộ trình đầu tư, cải thiện hạ tầng để sản xuất hiệu quả hơn; cam kết đồng hành lâu dài, không mang tính ngắn hạn hoặc mua-bán lại.
“Nếu Nhà nước sắp xếp để Công ty Đóng tàu Bạch Đằng trở thành đơn vị thành viên của một doanh nghiệp Nhà nước trong lĩnh vực cơ khí-đóng tàu (tương tự SBIC), đây là phương án có thể mang lại sự ổn định và hỗ trợ về mặt quản trị, thị trường và công nghệ,” ông Hùng đề xuất.
Để tiếp tục duy trì năng lực đóng tàu của các đơn vị, bà Trịnh Thị Thu Thủy, Chủ tịch Công ty Đóng tàu Nam Triệu cho rằng cần đấu giá trọn gói công ty để chuyển giao tài sản cho nhà đầu tư mới để có thể kế thừa được năng lực, kỹ sư, người lao động có thâm niên, tay nghề trong bối cảnh ngành đóng tàu, doanh nghiệp cơ khí cạnh tranh lớn.
Chỉ đạo SBIC tiếp tục đẩy mạnh sản xuất kinh doanh cùng với triển khai thủ tục xử lý doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cho biết SBIC và các đơn vị thành viên sau xử lý doanh nghiệp có kế hoạch xây dựng đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật với mục tiêu vẫn tiếp tục là lực lượng nòng cốt, phục vụ phát triển ngành đóng tàu, công nghiệp tàu thủy./.
SBIC nhanh chóng tái cơ cấu, xử lý doanh nghiệp để bước sang trang mới
Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ kép là xử lý doanh nghiệp và đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh theo chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền.
