Thông tin từ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Phó Cục trưởng Nguyễn Thị Hoa Mai vừa dẫn đầu đoàn công tác Việt Nam tham dự và chia sẻ nhiều bài học thực tiễn tại Hội nghị quốc tế “Du lịch xanh tuần hoàn tại các nước thành viên CICA.”
Sự kiện do Cơ quan Du lịch Nhà nước Cộng hòa Azerbaijan tổ chức trong khuôn khổ nhiệm kỳ Chủ tịch Hội nghị về Tương tác và Các Biện pháp Xây dựng Lòng tin ở châu Á (CICA) của quốc gia này.
Cộng đồng là trung tâm, văn hóa làm nền tảng
Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Nguyễn Thị Hoa Mai cho rằng câu hỏi quan trọng đối với tương lai của ngành du lịch toàn cầu là làm thế nào du lịch có thể góp phần tạo ra những điểm đến nơi văn hóa bản địa, đời sống cộng đồng và trải nghiệm của du khách cùng hỗ trợ và nâng đỡ lẫn nhau.
Với Việt Nam, theo Phó Cục trưởng, du lịch không chỉ là hoạt động thu hút du khách mà còn là công cụ tạo cơ hội phát triển cho cộng đồng địa phương, bảo tồn di sản, cải thiện sinh kế và tăng cường sự thấu hiểu giữa các nền văn hóa.
Chính phủ Việt Nam luôn xác định du lịch cộng đồng là một trong những trụ cột quan trọng của phát triển du lịch bền vững. Định hướng này được thể chế hóa rõ nét trong Luật Du lịch, Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Lãnh đạo ngành du lịch Việt Nam chỉ rõ, các cộng đồng địa phương không nên chỉ là những người thụ hưởng thụ động từ du lịch mà phải trở thành chủ thể tham gia và làm chủ quá trình phát triển du lịch.
Trên tinh thần đó, Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách hỗ trợ người dân ở các địa phương từ hạ tầng, kỹ năng nghề, khởi nghiệp cho đến việc trao quyền tham gia quản lý điểm đến.
Những mô hình gây tiếng vang
Phó Cục trưởng Nguyễn Thị Hoa Mai đã giới thiệu 3 mô hình tiêu biểu cho cách tiếp cận lấy người dân làm gốc trong du lịch của Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
Làng nhà sàn sinh thái Thái Hải (Thái Nguyên) là điển hình thành công về bảo tồn di sản sống với mô hình “3 cùng” (cùng ăn chung nồi, cùng tiêu chung một túi, cùng sinh sống trong không gian cộng đồng), giúp gìn giữ nguyên vẹn bản sắc văn hóa người Tày và tạo thu nhập bền vững cho dân cư.
Làng văn hóa du lịch cộng đồng Lô Lô Chải (Tuyên Quang) là minh chứng cho việc du lịch khơi dậy niềm tự hào dân tộc và củng cố bản sắc. Khi cộng đồng được trao quyền và đóng vai trò trung tâm, bảo tồn kiến trúc và nghệ thuật truyền thống của người Lô Lô đã trở thành nền tảng cho sự thịnh vượng.
Mô hình du lịch thích ứng thời tiết tại Tân Hóa (Quảng Trị). Quảng Trị vốn là vùng đất phải gánh chịu nhiều thiên tai lũ lụt, nhưng người dân đã sáng tạo nên hệ thống nhà phao thích ứng biến đổi khí hậu, kết hợp khai thác hang động Tú Làn. Đây là ví dụ tiêu biểu cho việc gắn kết phát triển du lịch với nâng cao khả năng chống chịu trước thách thức môi trường.
Từ thực tiễn này, Phó Cục trưởng Hoa Mai nhấn mạnh du lịch không nên biến cộng đồng thành những “sản phẩm du lịch,” mà phải trao quyền để người dân tự kể câu chuyện của mình, bảo vệ di sản của mình và quyết định tương lai của chính mình. Du lịch cần được nhìn nhận như một mối quan hệ đối tác giữa cộng đồng và du khách.
“Khi người dân địa phương được hưởng lợi từ du lịch, họ sẽ có thêm động lực để bảo vệ các giá trị văn hóa và thiên nhiên. Khi cộng đồng tự hào về di sản của mình, du khách sẽ có được những trải nghiệm chân thực và sâu sắc hơn. Và khi du khách tôn trọng văn hóa và môi trường địa phương, các điểm đến sẽ phát triển bền vững hơn,” Phó Cục trưởng chia sẻ.
Kết thúc bài phát biểu, Phó Cục trưởng bày tỏ Việt Nam tin tưởng tương lai của ngành du lịch lấy cộng đồng làm trung tâm, lấy văn hóa làm nền tảng và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững để tạo nên những điểm đến giàu bản sắc và tăng trưởng bao trùm./.
Trong khuôn khổ sự kiện, các đại biểu cũng đã đi sâu thảo luận nhiều chuyên đề mang tính thời sự như: “Tính tuần hoàn trong Du lịch: Tái khám phá Tri thức Bản địa tiềm ẩn;” “Làm cho Giá trị Tuần hoàn trở nên rõ ràng: Thiết kế, Thị trường và Ý nghĩa;” “Từ Thực tiễn đến Chính sách: Thúc đẩy các Vòng tuần hoàn tại địa phương”... mở ra những tư duy mới cho việc định hình bức tranh du lịch bền vững tại khu vực châu Á
Biến nguồn lực văn hóa thành động lực bứt phá du lịch cộng đồng
Khánh Hòa xây dựng khung chính sách, lộ trình đầu tư, mô hình quản trị phù hợp khai thác phát triển bền vững du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa, thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
