Vở thứ hai trong Liên hoan các vở diễncủa Lưu Quang Vũ là vở đầu tiên diễn ra buổi sáng. Và bất chấp những dự đoán củangười này người kia về giờ giấc trùng với giờ làm việc, rạp Đại Nam (Hà Nội) vẫn chật kín khán giả.
Nhiều người đến sát giờ phải khó khăn lắm mới tìm được chỗ ngồi. Có thểnói, hiện tượng này là khá hiếm.
"Ngọc Hân công chúa" là một kịch bản khá đặc biệt của Lưu Quang Vũ. Kịch bản đậmchất văn học, chất thơ và ít kịch tính.
Rất có thể kịch bản đẹp như một bài thơ mà LưuQuang Vũ cảm tác là để dành tặng một người - nàng công chúa tài ba của Lê triều vớibài "Ai tư vãn" lừng danh, hoặc có thể là một ai khác...
Điều đó là một thuận lợi, nhưng cũng là một khó khăn cho các đạo diễn khi bắttay vào dựng vở. Nếu cố bám giữ chuyển tải thuần chất văn học, chất thơ... thìcác dấu ấn đạo diễn sẽ khó thể hiện. Còn ngược lại, nếu đạo diễn tung hoành, rấtcó thể hồn cốt mênh mang của vở sẽ bay đi không ít.
Vở diễn của Nhà hát Chèo Hà Nội rơi vào trường hợp thứ nhất. Đạo diễnchấp nhận lựa chọn trung thành với hồn thơ, quên đi thể hiện cá nhân. Và trênmột cái nền như thế, nếu có bản lĩnh và kỹ thuật, các diễn viên sẽ có cơ hội bộclộ hết mình.
Có thể nói từ trước đến nay, hát chèo cải biên là một thế mạnh của Nhà hát ChèoHà Nội. Ngay cả các vai thứ chính như Nguyễn Huệ, hay vai thứ như bà Hoàng vợ LêHiển Tông, cô Mai... cũng đã mạnh dạn giới thiệu được giọng hát của mình.
Vào vai Ngọc Hân công chúa, Thu Huyền khá nổi bật. Vốn là một đào lẳng và có thể bịcoi là “chết vai” với Thị Màu nhưng ở những đoạn “thương,” Thu Huyền đã làm tốt.Cô đã lấy được nước mắt khán giả.
Ngồi trực tiếp trong rạp, tôi đã nghe được tiếng nấc của một nữ khán giả và cũngđược chứng kiến nhiều khán giả khác chấm nước mắt. Tuy nhiên, giá như ở nhữngđoạn diễn tình cảm với Nguyễn Huệ, Thu Huyền giấu được đôi mắt “long lanh đàolẳng” đi thì vai Ngọc Hân của cô sẽ còn tròn trịa nữa.
Còn một điều đáng tiếc cũng nên đề cập ở đây. Vở chèo “Ngọc Hân côngchúa” đã lấy được nước mắt của khán giả nhưng lại “quên” mất tiếngcười. Chèo mà vắng hề sẽ khiến cho vở diễn dường như thiếucung bậc cảm xúc. (Ở những bản dựng trước của Nhà hát Chèo Hà Nội, vấn đề này cóvẻ được chú ý hơn).
Dù có một vài chi tiết như vậy, nhưng khán giả khi ra khỏi rạp Đại Nam có vẻ hểhả hơn buổi diễn trước. Họ vừa được xem một vở diễn mà độ chín và độ nhuầnnhuyễn đã qua được ngưỡng điểm 8 trên thang điểm 10.
Đã có một vài người chia sẻ với tôi ý này ý khác, và so sánh với vở diễn đêmtrước. Phải nói thật thế này, khó có thể so sánh như vậy. “Ông không phải là bốtôi” chỉ là một trong những vở diễn hàng năm của Nhà hát Kịch Hà Nội; còn “NgọcHân công chúa,” cùng với “Nàng Sita” là của gia bảo, là máu thịt của Nhà hátChèo Hà Nội. Họ đã nâng niu những bảo vật ấy suốt những năm qua vì biết có khicả đời, cả vài đời làm nghề cũng đâu dễ được diễn trong những vở có kịch bản hayđến nhường ấy.
Cứ thử ngẫm mà xem, khi Thu Huyền thể hiện Ngọc Hân công chúa lần đầu đàn choNguyễn Huệ nghe - với câu hát: “Đi xa thế biết đến bao giờ anh trở lại/ Mái nhàxưa, hoa lý dịu dàng xưa/ Tiếng đàn em, không quên lãng bao giờ” - thì đó đâucòn là câu hát thuần túy của vở diễn. Đó là câu hát khắc khoải mà những thế hệ đàn em đisau gửi đến người viết kịch đã dành cho họ những bảo vật quý giá để mang theotrong suốt đời làm nghề.
Câu hát ấy, Thu Huyền hát hay quá... “Tiếng đàn em, không quên lãng bao giờ.”
Chỉ tiếc là "Đi xa thế biết đến bao giờ anh trở lại..."/.
Nhiều người đến sát giờ phải khó khăn lắm mới tìm được chỗ ngồi. Có thểnói, hiện tượng này là khá hiếm.
"Ngọc Hân công chúa" là một kịch bản khá đặc biệt của Lưu Quang Vũ. Kịch bản đậmchất văn học, chất thơ và ít kịch tính.
Rất có thể kịch bản đẹp như một bài thơ mà LưuQuang Vũ cảm tác là để dành tặng một người - nàng công chúa tài ba của Lê triều vớibài "Ai tư vãn" lừng danh, hoặc có thể là một ai khác...
Điều đó là một thuận lợi, nhưng cũng là một khó khăn cho các đạo diễn khi bắttay vào dựng vở. Nếu cố bám giữ chuyển tải thuần chất văn học, chất thơ... thìcác dấu ấn đạo diễn sẽ khó thể hiện. Còn ngược lại, nếu đạo diễn tung hoành, rấtcó thể hồn cốt mênh mang của vở sẽ bay đi không ít.
Vở diễn của Nhà hát Chèo Hà Nội rơi vào trường hợp thứ nhất. Đạo diễnchấp nhận lựa chọn trung thành với hồn thơ, quên đi thể hiện cá nhân. Và trênmột cái nền như thế, nếu có bản lĩnh và kỹ thuật, các diễn viên sẽ có cơ hội bộclộ hết mình.
Có thể nói từ trước đến nay, hát chèo cải biên là một thế mạnh của Nhà hát ChèoHà Nội. Ngay cả các vai thứ chính như Nguyễn Huệ, hay vai thứ như bà Hoàng vợ LêHiển Tông, cô Mai... cũng đã mạnh dạn giới thiệu được giọng hát của mình.
Vào vai Ngọc Hân công chúa, Thu Huyền khá nổi bật. Vốn là một đào lẳng và có thể bịcoi là “chết vai” với Thị Màu nhưng ở những đoạn “thương,” Thu Huyền đã làm tốt.Cô đã lấy được nước mắt khán giả.
Ngồi trực tiếp trong rạp, tôi đã nghe được tiếng nấc của một nữ khán giả và cũngđược chứng kiến nhiều khán giả khác chấm nước mắt. Tuy nhiên, giá như ở nhữngđoạn diễn tình cảm với Nguyễn Huệ, Thu Huyền giấu được đôi mắt “long lanh đàolẳng” đi thì vai Ngọc Hân của cô sẽ còn tròn trịa nữa.
Còn một điều đáng tiếc cũng nên đề cập ở đây. Vở chèo “Ngọc Hân côngchúa” đã lấy được nước mắt của khán giả nhưng lại “quên” mất tiếngcười. Chèo mà vắng hề sẽ khiến cho vở diễn dường như thiếucung bậc cảm xúc. (Ở những bản dựng trước của Nhà hát Chèo Hà Nội, vấn đề này cóvẻ được chú ý hơn).
Dù có một vài chi tiết như vậy, nhưng khán giả khi ra khỏi rạp Đại Nam có vẻ hểhả hơn buổi diễn trước. Họ vừa được xem một vở diễn mà độ chín và độ nhuầnnhuyễn đã qua được ngưỡng điểm 8 trên thang điểm 10.
Đã có một vài người chia sẻ với tôi ý này ý khác, và so sánh với vở diễn đêmtrước. Phải nói thật thế này, khó có thể so sánh như vậy. “Ông không phải là bốtôi” chỉ là một trong những vở diễn hàng năm của Nhà hát Kịch Hà Nội; còn “NgọcHân công chúa,” cùng với “Nàng Sita” là của gia bảo, là máu thịt của Nhà hátChèo Hà Nội. Họ đã nâng niu những bảo vật ấy suốt những năm qua vì biết có khicả đời, cả vài đời làm nghề cũng đâu dễ được diễn trong những vở có kịch bản hayđến nhường ấy.
Cứ thử ngẫm mà xem, khi Thu Huyền thể hiện Ngọc Hân công chúa lần đầu đàn choNguyễn Huệ nghe - với câu hát: “Đi xa thế biết đến bao giờ anh trở lại/ Mái nhàxưa, hoa lý dịu dàng xưa/ Tiếng đàn em, không quên lãng bao giờ” - thì đó đâucòn là câu hát thuần túy của vở diễn. Đó là câu hát khắc khoải mà những thế hệ đàn em đisau gửi đến người viết kịch đã dành cho họ những bảo vật quý giá để mang theotrong suốt đời làm nghề.
Câu hát ấy, Thu Huyền hát hay quá... “Tiếng đàn em, không quên lãng bao giờ.”
Chỉ tiếc là "Đi xa thế biết đến bao giờ anh trở lại..."/.
Lưu Sơn Minh (Vietnam+)
